روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | در آستانه دهه چهل هستیم و ظهور پدیده علی امینی که موجب شد آمریکا و جان اف‌کندی فرصت دوباره‌ای به محمدرضا بدهند. وقتی منوچهر اقبال چهره وفادار به محمدرضا از نخست وزیری کنار رفت آن‌هم به‌خاطر شایعه تقلب در انتخابات دوره نوزدهم مجلس، ‌نزدیک‌ترین رفیق اقبال یعنی مهندس شریف امامی نخست وزیر شد.

از خانواده‌ای روحانی و مذهبی با تحصیلات فنی در آلمان و سوئد و یکی از اولین فراماسونرهای بلندمرتبه در ایران. قبلا از اقبال و علم و اردشیر زاهدی و فردوست به‌عنوان حلقه معتمدین محمدرضا در دوران پس از مصدق نام برده بودیم. شریف امامی هم بااحتیاط به این جمع معتمدین اضافه شد و در سال 1339 کابینه تشکیل داد.

قدم‌های مهمی برای ایجاد آشتی با شوروی برداشت اما در نهایت شورش مشهور معلم‌ها در بهار 1340 به‌خاطر سطح دستمزدها و کشته شدن یک معلم در تظاهرات جلوی مجلس و توبیخ مجلس در مقابل شریف امامی و در نهایت بگو و مگوی سردار حکمت (رئیس مجلس) با شریف امامی، موجب می‌شود شریف امامی بعد از هشت ماه قهر کند و از دولت استعفا دهد.

شریف امامی اما به‌عنوان سردمدار و رئیس لژ فراماسونری در تهران به مدت 15‌سال رئیس مجلس سنا می‌شود و به‌خاطر جایگاه برترش در لژ فراماسونری نسبت به محمدرضا‌،‌ هیچگاه به بوسیدن دست محمدرضا تن نمی‌دهد. به‌هرحال با قهر کردن شریف امامی‌، محمدرضا از خدا‌خواسته علی امینی را به نخست وزیری انتخاب می‌کند تا پالس مثبتی برای آمریکا بفرستد و خطر سرنگونی‌اش توسط آمریکا را مهار کند. علی امینی 56‌ساله و داماد حسن وثوق که همسرش برادرزاده احمد قوام بود.

با گرایشات لیبرالی مشهور که مشخص بود مباشر سیاست‌های آمریکا در ایران خواهد بود. حضور علی امینی هیچ‌وقت به مذاق محمدرضا خوش نیامد. امینی پشتش به آمریکا گرم بود و محمدرضا ابزاری برای اعمال نظریات خود به امینی را نداشت‌. تا این‌که در فروردین 1341 شاه همراه با فرح عازم آمریکا شد. هدف مشخص بود‌. به رخ کشیدن سرمایه‌گذاری‌های شخصی محمدرضا در صنایع آمریکا و نشان دادن چهره پادشاهی نسبتا متکی به‌نفس که با آن ساقه نازک کودتای 28 مرداد متفاوت است‌.

این مسافرت موفق ازآب درآمد‌. البته به‌جز رسوایی هدیه ژاکلین به محمدرضا و فرح که شامل یک نقاشی آبرنگ از شوهرش بود آن‌هم در دوران تحصیل. آن‌هم در حالی‌که هدیه محمدرضا به ژاکلین مجموعه‌ای از جواهرات نفیس بود که ژاکلین را آن‌قدر ذوق زده کرد که به یک روبوسی مهرورزانه در ملأعام ختم شد. ژاکلین بعدها و در ازدواج با اوناسیس سرمایه‌دار مشهور و نه‌چندان خوشنام یونانی نشان داده بود که کلا در مقابل پول و جواهر دست و بالش سست می‌شود.

محمدرضا پس از بازگشت به ایران خیال خودش را از پشتیبانی آمریکا راحت کرده بود، البته به شرط انجام اصلاحات اقتصادی در سطح وسیع‌. در واقع محمدرضا این پالس را داده بود که برای اصلاحات از من حمایت کنید و نه امینی. دو ماه پس از بازگشت به ایران علی امینی با یک بهانه عجیب از نخست وزیری کنار می‌رود تا محمدرضا در یکدست کردن قسمت فوقانی سیاسی ایران اسدالله علم خان‌زاده بیرجندی را به نخست وزیری منصوب کند و دست به خطرناک‌ترین جراحی اقتصادی در ایران بزند.

علم در دوره‌ای شوهرخواهر شوهر اشرف بود‌! در واقع با خواهر علی قوام ازدواج و نسبت فامیلی با دربار پیدا کرده بود اما با طلاق اشرف از علی قوام این نسبت از هم پاشید. او در دوره‌ای فرماندار سیستان و بلوچستان شد و در اواخر دهه بیست به سرپرستی املاک خانواده پهلوی منصوب شد‌. در دوره مصدق به بیرجند تبعید شد و بعد در سال‌های بعد از مصدق نفوذش در دربار بیشتر و بیشتر شد.

وزیر کشور شد، وزیر کشاورزی شد و در نهایت در تابستان 1341 نخست وزیر شد‌. در 43 سالگی. و در دوره علم بود که ماجرای مشهور اصلاحات ارضی کلید خورد. داستان پرحادثه‌ای که محمدرضا شخصا برآن نظارت می‌کرد و شرط حمایت کندی و آمریکا از ایران بود‌. ماجرایی که در بهمن 1341 کلید خورد و آشوب و تنش غیرمنتظره‌ای در سراسر ایران پدید آورد. سه سال بسیار سرنوشت‌ساز در پیش روی جامعه ایران بود.

برای پیگیری اخبارکاربران ویژه - تک نگاریاینجا کلیک کنید.