روزنامه هفت صبح، محمد طالبیان| جنگ سرد شاید در ظاهر بین آمریکا و شوروی شکل گرفته بود اما بسیاری از کشورهای آمریکای جنوبی درگیر آن بودند. در دورانی که نفوذ کمونیست در نقاط مختلف دنیا رو به افزایش بود، عملیاتی تحتعنوان کندور شکل گرفت که بسیاری از کشورهای آمریکای جنوبی را درگیر خود کرد. عملیاتی که آمریکا طی چند دوره مختلف به پشتیبانی از آن پرداخت تا از نفوذ شوروی در منطقه جلوگیری کند.
با این حال آرژانتین به شکل ویژهای در این دوران درگیر تحولات سیاسی شد. آنها یک کودتای نظامی و دیکتاتورشیپ را در انتهای دهه 60 میلادی تجربه کردند که با بهقدرت رسیدن و مرگ خوان پرون به پایان رسید. بعد از پرون نوبت به همسر او ایزابلا رسيد که بهعنوان رئیسجمهور آرژانتین معرفی شود اما چند ماه بعد کودتای دیگری شکل گرفت و رژیم دیکتاتوری بعدی با بهقدرت رسیدن خورخه رافائل ویدلا شروع شد.
با اینکه جامجهانی 1978 در دوران ژنرال ویدلا برگزار شد اما حتی پیش از آنهم درگیر حواشی بسیاری بود. بعد از انتخاب آرژانتین بهعنوان میزبان این جام، نماد طراحی شده برای مسابقات با انتقادهای بسیاری روبهرو شد. نمادی که به شکل واضحی برگرفته از حرکت دست دیکتاتور سابق یعنی پرون بود. با این حال ویدلا تمام تلاش خود را به کار گرفت تا اوضاع بد اجتماعی و اقتصادی را با موفقیت تیمملی کشورش پوشش دهد.
هرچند تیمملی آن دوره آرژانتین حتی بدون مارادونا 17ساله از مهرههای قدرتمندی تشکیل شده بود اما چیزی بیشتر از بحث فنی نیاز بود تا جلوی هلند کرویوف گرفته شود. ستاره آن روزهای بارسلونا چند ماه قبل از برگزاری جامجهانی 1978 از این مسابقات کنارهگیری کرد تا راه برای آرژانتینیها راحتتر شود. بسیاری این حرکت او را انتقادی نسبت به اتفاقات داخلی میزبان معرفی کردند اما سالها بعد مشخص شد که او و خانوادهاش توسط گروهی از نیروهای نظامی آرژانتینی در خانهاش در کاتالان گروگان گرفته شده بودند.
اتفاقی که شاید تنها یک شب به طول انجامید اما کفایت میکرد تا بهترین بازیکن دنیا را از حضور در این تورنمنت منصرف کند. قدم اول برای پیروزی در جامجهانی توسط ویدلا برداشته شد. در شرایطی که بیش از پنج هزار نفر طی چند روز توسط نیروهای نظامی ویدلا دستگیر یا کشته شدند، جامجهانی به شکل رسمی شروع شد.
آلبیسلسته در دور اول گروهی بهعنوان تیم دوم و بعد از ایتالیا صعود کرد. برخلاف این روزها که تنها شاهد برگزاری یک مرحله گروهی هستیم، جامجهانی آن دوران در قالب دو دوره گروهی برگزار میشد. تیمهای اول و دوم گروهی به فینال میرسیدند و تیمهای دوم مسابقه ردهبندی را برگزار میکردند. آرژانتین و برزیل هر دو لهستان را شکست دادند، با یکدیگر مساوی کردند و همهچیز به روز آخر و بازی آرژانتین با پرو رسید.
برزیلیها در روز اول پرو را با سه گل شکست داده بودند. تیمی که تا پیش از این مسابقه تنها دو بار دروازهاش باز شده بود و یکی از مدعیهای اصلی جامجهانی بود. فشار ویدلا باعث شد تا بازی تیمملی کشورش با پرو دیرتر از تمامی مسابقات برگزار شود تا دقیقا مشخص باشد که برای صعود به چه شرایطی نیاز است. آنها باید پرو را با اختلاف چهار گل شکست میدادند تا بالاتر از برزیل به فینال رسیده و مقابل هلند قرار گیرند.
هلندی که بدون کرویف به جامجهانی سفر کرده بود. پرو با شش گل از آرژانتین شکست خورد و یکی از بزرگترین رسواییهای تاریخ فوتبال شکل گرفت. نه آرژانتین تیمی بود که توان زدن شش گل را داشته باشد و نه پرو تیمی بود که به راحتی شش گل دریافت کند. چند کیلومتر آنطرفتر صدای شادی تماشاگرها به گوش زندانیهای ویدلا میرسید. مردم آرژانتین اما در این زندانها برای تحمل شکنجههای دیکتاتوری ویدلا تنها نبودند.
فرضیههای بسیاری برای تبانی پرو و آرژانتین در این سالها مطرح شده اما 10 سال پیش سناتور پرویی واقعیت ماجرا را بازگو کرد. عملیات کندور شاید به ظاهر توسط نیروهای داخلی هر کدام از کشورهای آمریکای جنوبی انجام میشد اما بسیاری از آنها برای خرابکاری به مرزهای یکدیگر نفوذ میکردند. 13 پرویی در جریان همین اتفاق توسط نیروهای ویدلا دستگیر شده بودند و زیر شدیدترین شکنجههای ممکن قرار داشتند.
دو روز قبل از برگزاری مسابقه پرو و آرژانتین، پیشنهاد جالبی توسط ویدلا به مسئولان پرو رسید. شش گل برای آزادی 13زندانی! آرژانتین در فینال با درخشش ماریو کمپس، هلند را شکست داد و برای دومینبار در تاریخش به قهرمانی جامجهانی رسید. ویدلا به ظاهر توانسته بود دولت نامشروع خود را به اوج محبوبیت در میان مردمش برساند. دیدگاهی که چند سال بعد مشخص شد، تنها یک نقشه شکست خورده است.
