روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | دیروز رئیس مناطق آزاد کشور اعلام کرد که از حالا بهصورت رسمی منطقه آزاد بانه و مریوان شروع بهکار میکنند. این یعنی بعد از نزدیک به چهار سال که بحث راهاندازی یک منطقه آزاد تجاری در این شهرها راه افتاده بود، حالا میتوان بانه و مریوان را هم در فهرست بلندبالای مناطق تجاری آزاد ایران دید.
عدهای میگویند که با این تصمیم بازارچههای مرزی بانه و مریوان و حتی سردشت بیشتر از قبل رونق میگیرند اما عده دیگری میگویند که چون از مدتها قبل این بازارچههای مرزی مشتریهای خودشان را داشتهاند و این منطقه بهعنوان یکی از قطبهای فروش لوازم خانگی شناخته میشده، بنابراین اتفاق ویژهای برای مردم نخواهد افتاد.
همچنین وقتی از تاثیر این ماجرا روی کولبری صحبت میشود، بعضی از فعالان منطقهای میگویند که باید دید در ادامه چه تصمیمهایی در مورد نحوه ورود کالاهایی که وارداتشان ممنوع است، گرفته خواهد شد . اما گذشته از همه اینها نمیتوان احتمال تاثیر این اتفاق روی رونق بیشتر و احتمالا جذب سرمایه بیشتر را نادیده گرفت .
و این یعنی احتمالا از این بهبعد ایرانیهای بیشتری برای خرید راهی بانه و مریوان میشوند، پس بد نیست بدانیم چه کالاهایی در این منطقه آزاد جدید بیشتر روی بورس است و بقیه مناطق آزاد ایران هر کدام برای خرید چه کالاهایی بهتر هستند؟البته باید گفت که تقریبا یکسری از کالاهای خارجی در تمام مناطق دیده میشوند و مشتری بسیار زیادی دارند؛ مانند خوراکیهای خارجی از شکلات و پاستیل و بیسکوئیت گرفته تا نوتلا و انواع نوشیدنیها اما بعضی از مناطق آزاد برای کالاهای خاصی معروف شدهاند.
کیش؛ کیش قدیمی
قبلتر که اینهمه منطقه آزاد در ایران نبود و جزیرههای دیگر خلیجفارس اینطور مقصد توریست نشده بودند، کیش یکهتازی میکرد اما کمکم ظرفیت کیش بیشتر به سمت تفریحات آبی و غیرآبی و البته یک اقامت نسبتا لوکس حرکت کرد. اگرچه هنوز هم پاساژهای بزرگ و مجلل میگویند کیش میخواهد جای خوبی برای خرید باشد اما قیمتها این ادعا را تایید نمیکنند، پس ما تا اطلاع ثانوی همراه با ادای احترام به نوستالژی کیش، این جزیره رویایی را از فهرست مناطق آزادی که برای خرید مناسب هستند، خارج میکنیم.
بانه و مریوان؛ مخصوص جهیزیه
قبل از دیروز که تبدیل شدن بانه و مریوان به مناطق آزاد رسما اعلام شود هم، همه میدانستند که برای خرید جهیزیه این منطقه میتواند بهترین گزینه ممکن باشد، حتی خود اهالی این مناطق برای اینکه کار مشتری را راحت کنند، خودشان محصولات را به تهران و بقیه شهرهای بزرگ آورده و ادعا میکنند که لوازم بانهای دارند و فقط هزینه حملونقل را میگیرند.
با این حال باز هم خانوادههایی که میخواهند ریسک خرید بدون ضمانتنامه شرکتی و خدمات پس از فروش را بهجان بخرند و لوازم خانگی خارجی داشته باشند، آنهم با قیمتی بسیار کمتر از تهران و شیراز و اصفهان، راهی بانه و مریوان میشوند. این مناطق برای خرید کولر گازی هم یکی از مناطق اصلی محسوب میشود که حتی برای خرید تکی هم صرف میکند البته همانطور که گفتیم بدون گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش.یکی از اصلیترین دلایل رونق گرفتن فروش لوازم خانگی در این منطقه، بازار پررونق قاچاق کالاهای اینچنینی در سلیمانیه عراق و بقیه نقاط مرزی این کشور است.
عطر و خوراکی؛ به سمت قشم
یکی دیگر از مناطق آزادي که برای خرید گزینه خیلیخوبی محسوب میشود، قشم است که آنقدر محبوب شده و قیمتها را منصفانه حفظ کرده که کیش را از این نظر کاملا کنار زده است اما این منطقه از آنجا که نسبتا از مرکز کشور دورتر است و دور تا دور آن را هم آب گرفته نمیتواند جای خوبی برای خرید محصولات بزرگ باشد.
بنابراین فروشندهها و خریداران در قشم باید روی کالاهایی که قابل حمل هستند، تمرکز کنند و چه چیزی بهتر از خوراکیهای خارجی؟ مخصوصا وقتی بدانیم که قشم به دلیل نزدیکی به امارات دسترسی واقعا خوبی به خوراکیهای خارجی دارد، البته خیلی از کارشناسان بهداشت درباره تاریخ انقضا و شرایط نگهداری این خوراکیها هشدار میدهند اما مثلا چطور میتوان از خیر کرم بیسکوئیت لوتوس به یکسوم قیمت تهران گذشت؟
عطر و ادکلن هم یکی دیگر از محصولاتی است که در منطقه آزاد قشم میتوانید دنبال آن بگردید. در این مورد هم بازار امارات یکی از اصلیترین تغذیهکنندههای بازار منطقه آزاد قشم است. در کنار عطر و ادکلن و خوراکی، وقتی در قشم هستید روی خرید کتونی و لباس هم میتوانید حساب کنید اما اصلیترین منطقه آزادی که برای خرید کتونی و لباس مناسب است اینجا نیست.
چابهار؛ بهشت لباس و کتونی
منطقه آزاد چابهار اگرچه دیر اما بالاخره در حال باز کردن جای خودش بین اهالی مرکز ایران بهعنوان یک منطقه خوب برای خرید است. یکی از دلایل سخت بودن این کار دوری بسیار زیاد چابهار از مرکز ایران است اما همزمان ممنوعیت واردات لباس و کفش خارجی طی ۵ سال گذشته کاری کرده که طی کردن این مسافت طولانی چندان هم غیرمنطقی نباشد.
نزدیکی به پاکستان و مراوده بسیار راحت مردم چابهار و بهطور کلی بلوچستان با بازارهای این کشور، کاری کرده که چابهار یکی از اصلیترین قطبهای فروش لباس خارجی و کتونی باشد. کتونیهایی که خیلی از آنها بهعنوان استوک فروخته میشوند اما به سختی میتوان فهمید که واقعا مرجوعی هستند به این ترتیب شما میتوانید با زیر یک میلیون تومان یک کتونی آدیداس یا نایکی اصل داشته باشید که اصلا نمیتوانید بفهمید ایرادی که باعث مرجوع شدنش شده، چه بوده است.
بخش بزرگی از بازار هم اصلا مرجوعی نیست اما معلوم هم نیست که چرا با قیمتی بسیار پایینتر از مرکز ایران فروخته میشود. هرچه که هست برای خریداری که از مرکز، راهی چابهار شده خاطره خوبی رقم میزند، مخصوصا اگر خریداران بدانند برای خرید با بهترین قیمت باید کجا بروند و راهنمای صادق محلی داشته باشند.
شمال و غرب؛ آرایشی و بهداشتی
یک زمانی فقط آستارا و کمی بعدتر فقط انزلی در شمال و شمالغرب بهعنوان منطقه آزاد شناخته میشدند و از همان زمان هم بورس لوازم آرایشی و بهداشتی بودند اما حالا اسمهای بیشتری در آن منطقه از ایران بهعنوان منطقه آزاد شناخته میشوند ازجمله ماکو و ارس. جالب اینکه هنوز هم کل مناطق آزاد در شمال و شمالغرب بیشتر از هر چیز بهعنوان جایی برای خرید لوازم آرایشی و بهداشتی معروف هستند.
مثلا شما میتوانید در منطقه آزاد ارس قرص ماشین لباسشویی خارجی که در تهران بیشتر از یک میلیون تومان قیمت دارد را نزدیک به ۳۰۰ هزار تومان بخرید. دلیل این موضوع هم نزدیکی این مناطق آزاد به ترکیه و آذربایجان است که تامینکننده لوازم آرایشی و بهداشتی هستند. البته اینطور نیست که در این مناطق از خرید لباس و کفش و ادکلن هم ضرر کنید اما فروش لوازم آرایشی و بهداشتی رونق دیگری دارد.
در آخر گفتن چند نکته ضروری است؛ یکی اینکه بسیاری از مناطق آزاد دیگر هم فروشگاههایی برای خرید با قیمت مناسب دارند اما اغلب آنها بیشتر برای فعالیتهای تجاری و صنعتی در سطحی غیر از خرید مردم عادی فعالیت میکنند و از مزایای کلان منطقه آزاد بودن بهره میبرند، اصلا بعضی از آنها مانند منطقه آزاد قصرشیرین، منطقه آزاد تجاری-صنعتی هستند.
نکته دیگر اینکه باید حواسمان باشد منطقه آزاد را با منطقه ویژه تجاری اشتباه نگیریم. منطقه آزاد به ناحیه صنعتی ویژه در خارج از مرز گمرکی که تولیداتش جهتگیری صادراتی دارند گفته میشود، و در واقع منطقهای معاف از حقوق گمرکی است و خاصیتش به نزدیک مرز بودن است اما منطقه ویژه اقتصادی که در همین تهران در سه نقطه پرند، ری و فرودگاه امام خمینی وجود دارد، به محدودههای مشخصشدهای گفته میشود که در آنها تسهیلات ویژهای برای فعالیتهای صنعتی و تجاری صادراتمحور در نظر گرفته شده است و نزدیکی به مرز هم در این مناطق فاکتور مهمی محسوب نمیشود.
