روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| نارضايتي پزشكان از دستمزدهایشان نقطه پاياني ندارد. اين بار این اعتراضها وقتی بالا گرفت که دو پزشک به زبان ساده در شبکههای اجتماعی درباره مالیات سنگین و تعرفههای پایینشان توضیح دادند.
یک: دكتر علي طالبي، تنها فوقتخصص عروق بوشهر است كه دو روز پيش در يك مجموعه استوري نوشت كه به 100 ميليون تومان عملكردش، 76درصد ماليات خورده و در نهايت 24 ميليون تومان دريافتي داشته است. اين پزشك هفت سال سابقه تحصيل پزشكي در يزد، چهار سال دوره تخصصي جراحي عمومي در شيراز و سه سال فوقتخصص حراجي عروق و اندوواسكولار در اهواز را پشتسر گذاشته است.
او نوشته است كه مبلغ كارانهاي كه آبان سال گذشته برايش ثبت شده 141ميليون تومان است، اما بعد از 11 ماه 35 ميليون و 500 هزار تومان به او پرداخت شده است. بعد از پخش شدن اين اعداد و ارقام، بحثها بر سر اينكه اين ماليات واقعي است يا نه بالا گرفت و دوباره مالياتهاي پلكاني پزشكان بخشي از كاربران شبكههاي اجتماعي را درگير كرد، بهخصوص پزشكاني كه با اين مشكل درگيرند.
دو: بعد از نوشتههاي علي طالبي، دكتر حسين شاطري، پزشك عمومي هم تعرفه ويزيت پزشكان با خدمات تعمير خودرو را كنار هم گذاشت و آنها را با ميزان ديه انسان در سال جديد مقايسه كرد تا نشان دهد تعرفههاي پزشكي بايد واقعي شود. او نوشته بود كه هزينه انجام عمل آب مرواريد چشم، 661 هزار تومان و هزينه تعمير پمپ هيدروليك تندر 90، 591 هزار تومان است، اما ديه انسان در سال 1402 در ماه غيرحرام معادل 900ميليون و در ماه حرام معادل يك ميليارد و 200 ميليون تومان است.
او اين مقايسه را براي خدمات درماني و غيردرماني ديگر هم انجام داد: هزينه سونوگرافي مغز نوزاد: 58 هزار تومان، تعويض فيلتر بنزين تيبا: 95 هزار تومان. هزينه برداشتن قسمتي از تيروئيد: 744 هزار تومان و باز و بسته كردن اكسل 206 تيپ 5 بدون تعمير: 725 هزار تومان. هر دو پزشك تاكيد كردند كه اين حجم از مالياتستاني و تعرفه پايين، دليل اصلي مهاجرت پزشكان است و همه شاغلان اين صنف درآمدهاي كلان ندارند.
پزشکان دقیقا چه اعتراضی دارند؟
اعتراضها دقیقا به دو دسته تقسیم میشوند: اول آنهایی که مربوط به مالیات هستند و دوم آنهایی که تعرفهها را نشانه میگیرد.
- جدا از اینکه سیستم مالیات آنها از قدیم چطور تعریف شده، که این خودش داستان مفصلی دارد، این اعتراض جدید به مالیات، متفاوت از همیشه است چرا که سازمان مالیات به تازگی مشخص کرده که اگر میزان تراکنشهای بانکی حسابی که به عنوان حساب تجاری معرفی شده باشد با مبلغی که بیمه برای پزشک واریز کرده همخوانی نداشته باشد، پس کاسهای زیر نیم کاسه است و از این پزشک بیشتر از بقیه مالیات میگیرد.
حربه جدید مالیات برای پیدا کردن پزشکان ویژه
بیایید ماجرا را یک بار دیگر اینطور مرور کنیم: بیمه ها 30 درصد از هزینه ویزیت بیمار را میپردازند پس از روی مبلغی که بیمه واریز کرده میتوان یک برآورد کلی کرد که این پزشک چند بیمار آزاد و چند بیمار تحت پوشش بیمه داشته. 70درصد باقیمانده از مبلغ ویزیت باید وارد حسابی شده باشد که پزشک به عنوان حساب تجاری معرفی کرده بود. در این حساب هزینه مطب کسر میشود و اداره مالیات پولی که باقی میماند به عنوان سود این پزشک در نظر میگیرد که با توجه به این عدد، مالیات را از آن کم میکند.
حالا بیایید تصور کنیم که پزشک کارتخوان ندارد و پول را نقدی از بیمار میگیرد، یا اینکه شماره کارت فرد دیگری را به بیمار میدهد تا بتواند اداره مالیات را در برآورد تعداد ویزیتهای این فرد به اشتباه بیاندازد. اداره مالیات برای اینکه به این دام نیفتد، وقتی متوجه می شود که مبالغ بیمه با مبالغ داخل حساب تجاری پزشک همخوانی ندارد، این پزشک را توی دسته پزشک ویژه قرار میدهد و از او اتفاقا مالیات خیلی بیشتری دریافت میکند.
اعتراض دوم اختلافی است که متخصصان، رزیدنتها و افراد فوق تخصص با وزارت بهداشت دارند. این ماجرای همان اعتراض فردی است که دستمزد خود را با تعمیرکار مقایسه کرده. ماجرا این است که درآمد این پزشکان را عددی به نام k و ضریبی که از دولت روحانی در وزارت بهداشت تصویب شد مشخص میکند. زمانی که این k و ضریب آن مشخص شد، یک باره درآمد پزشکان رشد عجیبی پیدا کرد. مثلا عملی که دستمزد آن 2k بود یک دفعه دو برابر شد.به همین دلیل دولت برای کنترل این عددها این اجازه را به بیمارستانهای دولتی داد که هر زمان که خواستند این پول را نپردازند یا به زبان دیگر آن را حبس کنند یا اصلا برای مدیریت خود بیمارستان صرف کنند.
این موارد توضیحی است که دکتر قادری، پزشک اهل قم به هفت صبح میدهد. به گفته او در مورد دوم، هم تعرفه پزشکان یک دفعه نسبت به قبل پایین آمد و هم از سوی دیگر آنها را با تاخیر در پرداخت روبهرو کرد که باعث شد پزشکان همیشه بر سر دیرکرد پرداخت کارانه از وزارت بهداشت شکایت داشته باشند. این دو مورد عمدهترین اختلاف و اعتراض پزشکان ما در این دو دولت را تشکیل داده. حالا اصلا سیستم مالیاتدهی آنها به چه شکلی است؟
چرا پزشكان شاكيان بزرگ ماليات پلكانياند؟
بسیاری از پزشکان هم درآمد ناشي از دريافت حقوق دارند و هم درآمد حاصل از ارائه خدمات؛ به همين دليل مالیات بر درآمد آنها سه نوع دارد: مالیات بر درآمد حقوق پزشکان، مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی و مالیات تکلیفی پزشکان.
-مالیات بر درآمد حقوق پزشکان مخصوص پزشکانی است که با مراکز درمانی رابطه استخدامي دارند و عملا بهعنوان نیروی کار به استخدام بیمارستانها، مراکز درمانی یا سایر مراکز خدماتی درمیآیند؛ در اين شرايط كارفرما بايد درصدی از حقوق پزشک را بهعنوان مالیات كسر و به حساب سازمان مالیاتی واريز كند.
- پزشکانی که بهصورت مستقل مطب دارند يا مراکزي مثل آزمایشگاه و داروخانه افتتاح كردهاند بايد ماليات اشخاص حقيقي را بپردازند.
- برخي از پزشکاني که در استخدام رسمي و حقوقبگیر سازمانهای دولتی یا غیردولتیاند، فقط براساس توافق یا قرارداد بعد از ساعات کار خود در سایر مراکز درمانی هم كار ميكنند. اين گروه از پزشكان هم مشمول کسر مالیات تکلیفی پزشکان ميشوند. نوعی مالیات است که پرداخت آن بر عهده مؤدی اصلی نیست.
ماليات بر درآمد پزشكان چطور محاسبه ميشود؟
سقف معافيت مالياتي در سال 1402، رقم 120 ميليون تومان در سال است. ماليات پزشكان هم بهصورت پلكاني حساب ميشود و هرچه درآمد ماهانه آنها بيشتر شود، ميزان مالياتي كه پرداخت ميكنند هم افزايش پيدا ميكند. كساني كه مجموع درآمد سالانه آنها بيشتر از اين عدد است، بايد به اين ترتيب ماليات بپردازند:
10درصد ماليات براي مجموع درآمد نسبت به مازاد 120 تا 168 ميليون تومان
15درصد ماليات نسبت به مازاد 168 تا 276 ميليون تومان
20درصد ماليات نسبت به مازاد 276 تا حدود 400 ميليون تومان
30درصد ماليات براي مازاد درآمد نسبت به 400 ميليون تومان
- عیدی و کارانه اعضای هیات علمی بالینی تماموقت جغرافیایی و پزشکان متخصص بالینی تماموقت جغرافیایی مشمول مالیات حقوق در سال 1402 نمیشود، اما بخش زيادي از پزشكان ماليات بر كارانه را هم پرداخت ميكنند. ماليات پزشكان بعد از تقسيم سهم پزشك و بيمارستان/مركز درماني بابت درآمد بهدست آمده مطرح ميشود؛ يعني يكبار سهم مركز درماني از درآمد بهدست آمده كاهش پيدا ميكند و يكبار ديگر هم ماليات از سهم پزشك كسر ميشود.
سرانه ماليات مقطوع پزشكان در سال گذشته چقدر بود؟
پزشکان و دندانپزشکان در سال ۹۹، ۱۲میلیون تومان مشمول مالیات مقطوع بودهاند. اگر درآمد شما از كف حقوق بالاتر باشد، به شما مالیات مقطوع تعلق ميگيرد و کمی بالا و پایین شدن درآمد اهميتي ندارد و با توجه به صنفي كه در آن مشغول بهكار هستيد، ميزان معین و مقطوعي مالیات میپردازيد. اگر درآمدتان از آن سطح بالاتر برود، مالیات پلکانی و درصدی شروع خواهد شد. ماليات مقطوع پزشكان در سال ۱۴۰۱ به ۲۰ میلیون تومان و در سال ۱۴۰۱ ناگهان به ۳۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی حدود ۶۰درصد افزايش. براي پيدا كردن دليل اين افزايش ناگهاني، بايد تورم و افزايش تعرفههاي پزشكي را هم در نظر گرفت تا بالاخره سر در آورد که این همه اعتراض از کجا ناشی میشود؟
