روزنامه هفت صبح، نگین باقری| جمعه هفته پیش وقتی که کاربران توئیتری با تعجب آگهی ثبت آمازون در ایران را نگاه میکردند کسی هنوز نمیدانست که پشت این 10 خطی که در روزنامه رسمی منتشر شده، چه داستانهای دیگری قرار دارد. محمد بادامچی، وکیل ایرانی تحصیلکرده لندن، در آگهی ادعا کرده بود نماینده حقوقی آمازون در ایران است.
او به همراه حسن بادامچی از سال 1396 تا همین مهر ماه به عنوان نماینده حقوقی علامت بیشتر از 200 برند بسیار مشهور اروپایی، آمریکایی و آسیایی را در ایران ثبت کردهاند. از علامت یا برند کمپانی برادران وارنر و همه خدمات و تجهیزات اپل گرفته تا کیافسی، ژیلت و تنباکوی بریتیش امریکن و هلدینگهای بسیار بزرگ دیگر.
ثبت برند خارجی در دفتر ثبت اسناد کار عجیبی نیست. مثلا نوکیا و کوکاکولا و چند برند دیگر هم یک نماینده حقوقی در ایران دارند که همه آنها را ثبت کردهاند. اما این بار ماجرا از این جهت عجیب است که چطور دو وکیل نماینده قانونی بیش از 200 برند خارجی در ایران میشوند؟ خانواده بادامچی به تماس و پیامهای روزنامه هفت صبح در این رابطه جواب نداده و بررسیهای سازمان ثبت اسناد هم فعلا به نتیجهای نرسیده است.
نه فقط آمازون بلکه اپل و دیگر دوستان
حسن بادامچی سال 1326 در قم به دنیا آمده و محمد متولد سال 1355 در شهر تهران است. محمد به عنوان شخصیت حقوقی با مسئولیت محدود، بخشهای مجزایی از کالاهای اپل را در ایران ثبت کرده و سپس آگهی آن را انتشار داده است. آخرین مورد آن به اپل رئالیتی یا عینک معروف اپل ویژن برمیگردد که همین امسال از سوی کمپانی رونمایی شد و رسیده و نرسیده به ایران، محمد بادامچی علامت آن را در خرداد ماه ثبت کرد.
آگهی کالاهای مختلف اپل از سال 1393 در ایران ثبت و در روزنامه رسمی منتشر شده که نمایندگی برخی از آنها را حسن و برخی را محمد بادامچی داشته است. با توجه به اختلاف 29 ساله بین آنها به نظر میرسد نسبت پدر و فرزندی با هم دارند که البته دو موسسه دیگر را هم با عضویت دیگر اعضای خانواده به ثبت رساندهاند.
از تنباکوی معروف بریتیش امریکن تا …
قبل از آمازون و اپل این پدر و پسر چه کمپانیهایی ثبت کرده بودند؟ ثبت تنباکوی بریتیش امریکن در ایران و انتقال علامت تجاری آن به شرکت بیایتی پارس اولین تجربه محمد بادامچی در این مسیر بوده که البته این یکی کد اقتصادی هم دارد و به نظر واقعیتر از بقیه میرسد.
این شرکت ایرانی واردکننده سیگارهای کنت، دانهیل پال مال و مونتانا از سال 1382 بوده. او علائم تجاری دیگری مثل مرک اند کو (شرکت معروف دارویی آمریکا)، کنتاکی فرايد چيکن اينترنشنال یا همان کی اف سی، برند معروف هلدینگ آپریل در سنگاپور، شرکت ژیلت، برند فشن کوست و همانطور که گفته شد کمپانی برادران وارنر را هم در ایران ثبت کرده.
اینها فقط چند نمونه از 35 برندی هستند که از سوی این فرد در سال 1396 در روزنامه رسمیثبت شده. محمد بادامچی سال 1397 هشت برند، سال 1398 دو برند، 1399 یک برند، سال 1400 شش برند، سال 1401 هم 21 برند و در نهایت امسال 6 برند ثبت کرده. پدر چطور؟
حسن بادامچی سال 1402، هفت علامت تجاری، سال 1401، 34 برند، سال 1400، 37 برند، سال 1399، 24 برند، سال 1398، 62 برند ثبت کرده است. البته همه این آگهیهای این دو نفر همیشه ثبت مالکیت نیست. مثلا سال 1398 حسن بادامچی به جای ثبت مالکیت، اجازه بهره برداری از یک شرکت داخلی را در دفتر اسناد ثبت کرده تا فقط شرکت چیتوز حق استفاده از کلمه کتل چیپس را داشته باشد.
از آمازون بادامچیها چه میدانیم؟
در طول سالهای گذشته 28 نفر با اسامی مختلف در شهرهای متفاوت نام برند خود را آمازون گذاشتهاند. اولین فرد سال 1392 تصمیم گرفت که علامت تجاری خود یک کارخانه کود و سموم شیمیایی در استان زاهدان را به نام آمازون ثبت کند. بعد از آن در سال 1395 به فکر مالک دو کسب و کار متفاوت، یکی در تهران و دیگری در مازندران هم رسید که این علامت تجاری را به نام خود ثبت کنند. ولی آن آمازونی که ما از آن حرف میزنیم، برای اولین بار سال 1396 ثبت شده.
حسن بادامچی خود را به عنوان نماینده قانونی آمازون اصلی در سیاتل آمریکاست معرفی و آن را ثبت کرده است. آن سال 5 برند دیگر هم روی محصولات خود نام آمازون گذاشتهاند ولی هیچ کدام ادعایی برای نمایندگی آن آمازون اصلی نداشتند. مثلا یک زن دیگر به نام م. داستانی از یک شرکت اماراتی نمایندگی داشته که یک شرکت تجاری به نام آمازون در ایران ثبت کند که البته آدرس آن ربطی به آمریکا ندارد.
ماجرا اینجا تمام نمیشود. حسن بادامچی دوباره مهرماه همان سال به نمایندگی از این برند، فروش سخت افزار و نرم افزار کامپیوتری و در سال 1397 هم فروش دستهای دیگر از کالاها را برای آمازون ایران ثبت میکند. بعد از پدر، محمد بادامچی امسال نمایندگی فروش دستگاههایی مانند دستگاه تهویه، آبگرمکن و …. آمازون را ثبت کرده که نتیجه آن همین آگهی جنجالی شده است.
کارنامه پدر و پسر حقوقدان
پدر و پسر بادامچی یک موسسه حقوقی در لندن هم ثبت کرده بودند که الان تعطیل شده. محمد سال 2010 تحصیلات خود را در مقطع ارشد در دانشگاه معروف کویین لندن به پایان رسانده و به نظر میرسد که اقامت این کشور را هم دارد. این دو نفر سال 1399 بازرسان اصلی و علیالبدل شرکت آسترازنکا در ایران و کمپانی معروف خارجی دیگری به نام ایندودریل بودهاند و همچنین عضو هیات مدیره یا مدیرعامل کمپانیهای بزرگ داخلی را هم برعهده داشتهاند. آنها دو موسسه حقوقی هم در تهران داشتهاند و به جز این از مدیران یک مجموعه تاریخی در بازار تبریز هم هستند.
هنوز مشخص نیست که این پدر و پسر واقعا نماینده رسمی و حقوقی این 200 برند هستند یا نه ولی برای آنهایی که در زمینه حقوق فناوری کار میکنند سوار شدن روی برندها یک استراتژی قدیمیپول درآوردن است. مثلا برخی از افراد به صورت رندوم دامینهای مختلفی میخرند و سالانه یک هزینه میلیونی برای اشتراک آن میپردازند با این امید که یک روز کسی نیازمند این آدرس اینترنتی شود.
برخی از حقوقدانان این بار هم احتمال میدهند که افراد بدون داشتن نمایندگی حقوقی و قانونی رسمی به همین امید که روزی با دعوای حقوقی، کمپانیها را مجبور به خرید علامت تجاری آنها در ایران کنند، آنها را زودتر ثبت میکنند. به طور مشخص نمیتوانیم ادعا کنیم که چنین فرضیهای در مورد مالکان علامت آمازون در ایران هم صحت داشته باشد اما این کسب و کار رایجی است که با امید باز شدن درهای تجارت خارجی از سوی برخی از افراد به راه افتاده و مشخص نیست درصورت اطلاع نمایندگیهای واقعی چه اتفاقی بیفتد.
