روزنامه هفت صبح، گروه بازار| خانوارهای ساکن استان تهران در سال گذشته بیشتر از هر استان دیگری درآمد داشتهاند. گزارش جدید مرکز آمار نشان میدهد درآمد یک خانواده در پایتخت پارسال بهطور متوسط ماهی، 19 میلیون و 220 هزار تومان بوده است. در عوض هزینههای ماهیانه این خانوارها نیز بیش از سایر استانها بوده. سال قبل، خانوارهای ساکن استان تهران، بهطور متوسط ماهی 16 میلیون و 350 هزار تومان بابت مواردی چون خوراک و پوشاک، مسکن، انرژی و درمان و… هزینه کردهاند و توانستند دو میلیون و 870 هزار تومان در هر ماه پسانداز کنند.
یک حساب و کتاب کوچک به ما میگوید متوسط پسانداز یک خانواده در استان تهران برای کل سال گذشته به 35 میلیون تومان هم نمیرسد. بیشترین میزان پسانداز در عین شگفتی مربوط به اهالی استان یزد است. خانوادهها در این استان توانستهاند بهطور متوسط ماهی چهار میلیون و 950 هزارتومان پول کنار بگذارند. میزان متوسط درآمد خانوارهای یزدی در سال قبل 15 میلیون و 200 هزار تومان بوده که از این میزان، تنها 11 میلیون و 285 هزار تومان صرف هزینههای معمول شده است. متوسط پولی که خانوادهها در این استان در مدت یک سال ذخیره کردهاند، به 50 میلیون تومان میرسد.
در استان اصفهان، میزان پسانداز، ماهی دو میلیون و 680 هزار تومان بوده. خانوادهها در این استان ماهی 14 میلیون و 390 هزار تومان درآمد داشتهاند و 11 میلیون و 700 هزار تومان از آن را خرج میکردهاند. یکی از نکات قابل توجه در بین استانها مربوط به سیستان و بلوچستان است. در این استان متوسط درآمد و متوسط مخارج ماهیانه خانوارها بهترتیب هشت میلیون و 980 هزار تومان و هشت میلیون و 985 هزار تومان بوده. به این ترتیب آنها نهتنها نتوانستهاند پسانداز کنند بلکه از نظر آماری دخل و خرجشان هم اصطلاحا با هم نمیخوانده.
مقایسه متوسط درآمد خانوار در استانهای مختلف کشور
ایرانیها8/32درصد از درآمد خود را از طریق حقوق و درآمد به دست میآوردند و 16 درصد از درآمد آنها ناشی از مشاغل آزاد است. بیشتر درآمد خانوارها غیرشغلی است. این یعنی2/51درصد پولی که درمیآوریم از روشهایی مانند حقوق بازنشستگی، اجارهخانه و یارانه است.بین استانهای کشور پایتختنشینان درآمد بیشتری در مقایسه با دیگر استانها دارند. بهطور متوسط درآمد یک خانواده تهرانی پارسال، برابر با 19 میلیون و 220 هزار تومان بوده است.
کمترین درآمد را خانوادههایی که ساکن خراسان شمالی بودهاند داشتهاند که برابر با هشت میلیون و 540 هزار تومان در ماه است. سال گذشته درآمد خانوارها در هشت استان کشور، کمتر از 10 میلیون تومان بوده است و اغلب افراد، حداقل هشت میلیون و 540 هزار تومان را در ماه در جیب خود داشتهاند. بعد از تهران درآمد افراد در استان البرز از دیگران بالاتر است. محاسبات نشان میدهد که در سال قبل کرجیها و دیگر ساکنان استان البرز بهطور متوسط هر ماه 16 میلیون و 990 هزار تومان پول درآوردهاند.
درآمد مازندرانیها هم در همین حدود است. در این استان، سال قبل خانوادهها نزدیک به 16 میلیون و 500 هزار تومان درآمد داشتند. یزد هم جزو استانهای پردرآمد کشور است. آنهاسال پیش، ماهی 15 میلیون و 200 هزار تومان پول برای خود داشتهاند. البته شما بهتر از ما میدانید که وقتی حرف از متوسط درآمد میشود، به معنای این نیست که تکتک خانوادهها در این استان دقیقا چنین پولی در حساب خود در هر ماه داشتهاند.
درآمد هر خانواده اصفهانی بهطور متوسط 14 میلیون و 390 هزار تومان محاسبه شده. خانوارها در استان چهارمحال و بختیاری ماهی حدود 13 میلیون و 561 هزار تومان پول در میآوردهاند. اما اگر از خیر پردرآمدها بگذریم و سراغ استانهای کمدرآمد کشور برویم، بعد از خراسان شمالی، ساکنان استان آذربایجان غربی کمترین درآمد را دارند. آنها ماهانه حدودا هشت میلیون و 950 هزار تومان پول برای خرج کردن در دست داشتهاند.
سیستان و بلوچستان هم جزو کمدرآمدترین استانهای کشور محسوب میشود. در این استان پارسال، خانوادهها حدود هشت میلیون و 980 هزار تومان در ماه پول درمیآوردند. در کرمان درآمد خانوادهها برای هر ماه نزدیک به 9 میلیون و 300 هزار تومان بوده و در ایلام آنها ماهیانه 9 میلیون و 516 هزار تومان در جیبشان داشتهاند تا برای امور گوناگون هزینه کنند.
اگر شما ساکن سمنان باشید، یک سال قبل بهطور متوسط 9 میلیون و 562 هزار تومان به همراه خانواده پول داشتهاید که یا آن را از طریق حقوق بهدست آوردهاید یا شغل آزاد داشتهاید یا از روشهای دیگری مانند حقوق بازنشستگی به این درآمد دست پیدا کردهاید. درآمد کرمانشاهیها هم در همان حدود است. یعنی یک خانواده از این استان در پارسال، چیزی حدود 9 میلیون و 670 هزار تومان پول در میآورده. در استانهایی مانند قم، کردستان، هرمزگان و خراسان جنوبی متوسط درآمد ماهیانه یک خانواده حدود 10 میلیون تومان بوده.
مقایسه متوسط هزینههای خانوار در استانهای مختلف کشور
ایرانیها پارسال27/5 درصد مخارج خودشان را به خورد و خوراک اختصاص دادهاند. مسکن و انرژی بیشترین سهم را از سبد هزینهها دارد؛ چیزی در حدود 52/5درصد! بعد از مسکن و خوراکی، هزینههای درمان است که جیب ایرانیها را خالی میکند. ساکنان استان تهران بیشتر از هر استان دیگری در سال گذشته، بار هزینهها را روی دوش خود احساس کردهاند. بالاخره زندگی در پایتخت باید دردسر هم داشته باشد. این خانوارها در سال قبل بهطور متوسط ماهی 16 میلیون و 349 هزار تومان هزینه کردهاند.
استان البرز در جایگاه دوم قرار میگیرد. خانوارهای ساکن کرج و سایر نقاط استان البرز سال گذشته بهطور متوسط ماهی 13 میلیون و 650 هزار تومان هزینه ماهیانه داشتهاند. در استان مازندران هم مردم خرج زندگی بالاست؛ یک خانواده مازندرانی حدود 12 میلیون و 450 هزار تومان در ماه هزینه داشته است. در بین استانهایی که هزینههای خانوار در سال قبل بالای 10 میلیون تومان بوده، نامهای دیگری هم وجود دارند. مثلا در استان اصفهان، مردم ماهی 11 میلیون و 710 هزار تومان پول خرج کردهاند. در بوشهر هم هزینههای یک خانواده در سالی که گذشت نزدیک به 12 میلیون تومان بوده.
در چهارمحال و بختیاری یک خانواده سال قبل بهطور متوسط 11 میلیون و 600 هزار تومان خرج کرده. اهالی استان زنجان، ماهیانه در سال گذشته 11 میلیون و 800 هزار تومان بابت هزینههایی مانند خوراک، مسکن و انرژی و پوشاک و درمان داشتهاند. در استان فارس خانوادههای ایرانی ماهیانه تقریبا برابر با مردم بوشهر هزینه کردهاند. از آنجایی که این دو استان در نزدیکی یکدیگر قراردارند و مشترکات آنها زیاد است، این میزان نزدیکی هزینهها غیرمنتظره بهنظر نمیآید.
در استانهای گیلان و گلستان هم هزینهها مشابه است و در هر دو این استانها خانوادهها در سال قبل، ماهی حدود 10 میلیون و 650 هزار تومان خرج داشتهاند. این رقم نشان میدهد، در بین استانهای شمالی خرج و مخارج زندگی در این دو استان کمتر از مازندران است و تقریبا هر خانواده گیلانی یا گلستانی، یک میلیون و 800 هزار تومان در مقایسه با استان مازندران کمتر خرج داشته. در استان یزد، خانوادهها ماهی 10 میلیون و 270 هزار تومان بابت هزینههای گوناگون پول پرداخت کردند. هزینهها در استان کرمان از همه کمتر است.
اهالی این استان سال گذشته، هر ماه شش میلیون و 590 هزار تومان پول از جیبشان پرداخت کردند. هزینهها در استان سمنان هم تنها چند هزار تومان بیشتر است. اردبیل از دیگر استانهایی است که هزینه خانوار در آنها کم است. ساکنان این استان ماهی شش میلیون و 900 هزار تومان پول بابت مسائل گوناگون خرج کردند. در خراسان شمالی هزینههای خانواده روز هشت میلیون و 250 تومان بوده و در سیستان و بلوچستان، آنها در سال گذشته ماهی نزدیک به 9 میلیون تومان هزینه داشتند.
مقایسه شانس پسانداز در استانهای مختلف کشور
اگر بخواهیم در مورد پسانداز خانوادهها در سال گذشته حرف بزنیم، ممکن است کمی جا بخورید. میتوان گفت که در هیچ استانی خانوادهها نتوانستهاند بیش از پنج میلیون تومان در ماه پول کنار بگذارند. اغلب آنها سال گذشته بین یک تا دو میلیون تومان در هر ماه صرفهجویی کردهاند. تهرانیها که بالاترین درآمد را بین استانها دارند پارسال هر ماهی دو میلیون و 870 هزار تومان ته جیبشان باقی مانده که در سال کمتر از 34 میلیون و 500 هزار تومان میشود.
وضع کرجیها کمی بهتر است و آنها پارسال توانستند در هر ماه حدود سه میلیون و 330 هزار تومان کنار بگذارند. اما بیشترین میزان پسانداز در سال 1401، مربوط به خانوادههای یزدی است. آنها ماهیانه حدود چهار میلیون و 950 هزار تومان ذخیره کردند. البته درآمدها هم در این استان در مقایسه با بسیاری دیگر از استانها همجوار آن بالاتر است. در حقیقت یک خانواده یزدی سال قبل، توانست 49 میلیون و 500 هزار تومان پول کنار بگذارد. بعد از یزد، مازندرانیها هم نسبتا پسانداز خوبی داشتهاند.
پسانداز در این استان برای سال قبل حدودا ماهی چهار میلیون تومان بوده. اما یکی از نکاتی که بد نیست بدانید این است که اهالی استان سیستان و بلوچستان، خرجشان بیش از دخلشان بوده. این ترکیب تا آنجا پیش رفته که بهطور متوسط خانوادههای این استان پارسال، ماهی پنج هزار تومان پول کم آوردهاند و نتوانستهاند در طول یک سال گذشته هیچ پولی ذخیره کنند. در استان هرمزگان هم پول زیادی برای شهروندان باقی نمانده.
خانوادههای ساکن این استان در جنوب کشور، ماهانه تنها کمی بیش از 650 هزار تومان پسانداز داشتهاند که در طول یکسال به هشت میلیون تومان هم نمیرسد. در استان کرمان هم میزان ذخیره ماهیانه یک خانواده، 950 هزار تومان بوده است. اما اگر از این استانها عبور کنیم، در بقیه نقاط کشور یک خانواده توانسته بهطور متوسط حداقل ماهی یک میلیون تومان را پسانداز کند. اینجا هم باز استانهای گیلان و گلستان در بین استانهای شمالی، کمتر توانستهاند در هزینههایشان صرفهجویی کند و هر دو نزدیک به یک میلیون و 400 هزار تومان در ماه، برای سال گذشته ته جیبشان باقی مانده.
در مازندران، میزان پسانداز خانوارها بیش از دو و نیم برابر بوده است. سال گذشته، خانوادههای ساکن استان کردستان توانستند ماهی یک میلیون و 330 هزار تومان از درآمد خود را برای خود نگه دارند.در قم هم میزان صرفهجویی ماهیانه خانوارها به یک میلیون و 330 هزار تومان میرسد.
در خراسان شمالی، خراسان جنوبی و خراسان رضوی، هر خانواده پارسال بین یک میلیون و 280 هزار تومان تا یک میلیون و 800 هزار تومان صرفه جویی میکردند و متوسط خانوادههای این سه استان نتوانستند ماهی دو میلیون برای خودشان کنار بگذارند. در استان اصفهان برخلاف تصور برخی، یک خانواده در سال قبل، تنها توانسته ماهی دو میلیون و 700 هزار تومان پس انداز کند که دو میلیون و 200 هزار تومان کمتر از میزان پولی است که مردم استان یزد ذخیره کردهاند. مبلغی که بهطور متوسط توسط یک خانواده اصفهانی در سال گذشته پسانداز شده 32 میلیون و 400 هزار تومان است.



