روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| یک پلتفرم خرید و فروش خودروی کارکرده و نو گزارشی مربوط به سال 1401 منتشر کرد که نتایج جالبی درباره وضعیت بازار آزاد خودرو در نیمه اول و دوم سال گذشته ارائه میداد. اثرات دو برابر شدن نرخ ارز بر قیمت خودروهای داخلی و خارجی، خودروهای پرمعامله در بازار و مقایسه سلامت خودروهای کارکرده داخلی و خارجی از مواردی هستند که این گزارش به آنها پرداخته است.
پلتفرم کارنامه بر اساس اطلاعات آگهیهای آنلاین و معاملات انجام شده نتایج این گزارش را به دست آورده است. باید توجه داشت همه اطلاعات این گزارش برگرفته از معاملات خودرو اعم از نو و کارکرده در بازار آزاد، یعنی معاملات بین اشخاص است و معاملات بورس کالا یا فروش مستقیم شرکتهای خودروساز را شامل نمیشود.
در قسمتی از این گزارش شاخص افزایش قیمت خودروهای نو و کارکرده سایپا و ایران خودرو از ابتدا تا انتهای سال مقایسه شده است. میتوان دید که در ابتدای 1401، ایران خودرو نسبت به سایپا افزایش قیمت بیشتری را تجربه کرده اما در اسفندماه، این مسئله تغییر کرده و محصولات سایپا از محصولات ایران خودرو گرانی بیشتری را تجربه میکنند.
هم سایپا و هم ایران خودرو در فاصلههای زمانی مشابه افزایش قیمت را تجربه کردهاند اما سایپا در اسفند ماه نسبت به ابتدای سال 5 درصد بیشتر از ایران خودرو افزایش قیمت را تجربه کرده است. در اسفندماه ایران خودرو 81 درصد و سایپا 86 درصد نسبت به ابتدای سال افزایش شاخص قیمت داشتهاند.
در بخش دیگری از این گزارش سهم انواع خودرو از سرویس کارشناسی بررسی شده است. بر این اساس محصولات ایران خودرو با سهم 40 درصدی در جایگاه اول قرار گرفتهاند. محصولات سایپا و خودروهای چینی هم به ترتیب 18 و 16 درصد سهم دارند. این نتایج به این معنی است که محصولات ایران خودرو برای خرید و فروش طرفدار بیشتری دارد و محصولات آن نسبت به محصولات سایپا سهم بیشتری در معاملات بازار داشتهاند.
زور جیبمان به پراید میرسد
پراید بیشترین سهم را از معاملات سال گذشته به خود اختصاص داده است. یکی از دلایل آن هم میتواند قیمت مناسبتر آن نسبت به خودروهای دیگر باشد. بررسی شاخص تقاضا در این گزارش نشان میدهد که 29 درصد معاملات در سال 1401 به انواع پراید اختصاص داده شده است. از طرفی بهرغم توقف تولید پراید و پژو 405، این خودروها همچنان بالاترین سهم معاملاتی را در بین خودروهای 1401 داشتهاند.
همچنین5/11درصد معاملات مربوط به انواع پژوپارس بوده است. کمترین سهم معاملات هم با سهم 2 درصدی به طور جداگانه به سمند Lx ساده، پیکان پیکاپ دوگانهسوز و تیبا رسیده است. همچنین انواع 206 که از خودروهای محبوب بازار معاملات محسوب میشدند تنها 7 درصد از بازار معاملات را به خود اختصاص داده است.
بعد از افزایش دلار کدام خودروها بیشتر معامله شدند؟
در قسمتی از این گزارش، کارنامه با تحلیل داده چهارمیلیون آگهی و 500 هزار معامله انجام شده 10خودرو با بیشترین افزایش قیمت را به ترتیب نام برده است. در این لیست چهار خودرو بیش از 100 درصد افزایش قیمت نسبت به ابتدای سال داشتهاند. هیوندا سانتافه با 128 درصد رشد قیمت در جایگاه اول قرار دارد.
در جایگاه دوم پژو 206 تیپ سه 114 درصد افزایش قیمت داشته و پیکان دوگانه سوز و پراید هاچبک به ترتیب 107 و 103 درصد رشد قیمت داشته است. در مجموع 64درصد خودروها در سال گذشته افزایش قیمت 70 تا 90 درصدی را تجربه کردهاند. نیمه دوم سال 1401 با رشد افسارگسیخته دلار و دوبرابرشدن قیمت آن، شوکی به تمام بازارها وارد شد. بازار خودرو هم از این قاعده مستثنا نبود. برهمیناساس در نیمه دوم سال، خودروهای ارزانتر سهم معاملاتی بیشتری را در بازه ماههای مهر تا اسفند 1401 به خود اختصاص دادند.
پراید سدان بنزینی و دوگانه سوز که از ناامنترین خودروهای داخلی هستند چه قبل از افزایش نرخ دلار و چه بعد از آن بیشترین سهم را از معاملات داشتهاند؛ بهگونهای که 19 درصد معاملات خودرو در سال گذشته به پراید سدان تعلق گرفته است. پراید سدان بنزینی در فروردین ماه به قیمت 65 میلیون تومان در بازار آزاد معامله میشده و در اسفند ماه قیمت آن به 130 میلیون تومان رسیدهاست؛ یعنی 99 درصد افزایش قیمت.
این در حالی است که سهم باقی خودروها از معاملات در نیمه دوم سال دستخوش تغییرات شده است. به طور مثال پیکان پیکاپ دوگانه سوز در نیمه دوم سال 1401، از رتبه 14 به 10صعود کرد. قیمت 81 میلیون تومانی «پیکان» و قرارگرفتن در جایگاه دهم پرمعاملهترین خودروها، درحالیکه تولید آن در اواسط دهه 80 متوقف شده، یکی از نتایج عجیب افزایش قیمت خودرو در کشور است.
یک چهارم خودروهای صفر داخلی و چینی ایراد دارند
مقایسه سلامت خودروهای 5 تا 6 ساله کارکرده داخلی، کرهای، ژاپنی و چینی نشان میدهد خودروهای ژاپنی بیشترین آسیبدیدگی را در زمینههای مختلف داشتهاند. بهنظر میرسد یکی از دلایل اصلی فروش این خودروها توسط مالکین آنها همین آسیبدیدگیها بوده است. بیشترین آسیب در خودروهای ژاپنی مربوط به شاسی آنها بوده است و کمترین آسیب مربوط به در ماشین.
بخش دیگری از این گزارش مربوط به ایراد فنی یا آسیب بدنه در خودروهای صفر داخلی و چینی است. جالب اینکه 25 درصد خودروهای صفر داخلی و چینی کارشناسی شده ایراد فنی یا آسیب بدنه داشته و بیشترین ایراد مربوط به «صدمات در» بوده است. 19 درصد از ایرادات خودروهای صفر چینی مربوط به صدمات در و 2درصد مربوط به ایرادات موتور بوده است. در مقابل 12درصد ایرادات خودروهای صفر داخلی مربوط به صدمات در و 8درصد مربوط به ایرادات موتور بوده است.
وضعیت خودروهای خارجی
در بین خودروهای چینی، ژاپنی، کرهای و سایر خودروها، اتومبیلهای چینی طرفدار بیشتری داشتهاند. آن طور که در این گزارش آمده جک s5 و MVM110 دو خودروی پرطرفدار چینی در بازار معاملات خودروهای چینی بودهاند. لکسوس LX570، پورشه پانامرا 4S Turbo و مازراتی کواتروپورته گرانترین خودروهای کارشناسیشده در کارنامه هستند. این درحالی است که ولوو آر دیزاین 2017 و بامو 320i مدل 2018 گرانترین خودروهای معاملهشده به کمک سرویس خریدوفروش سفارشی کارنامه در سال گذشته بودهاند.
