روزنامه هفت صبح، گروه بازار| پرتقال پادشاه پاییز و زمستان است، چون هم محبوبترین میوه بازار است و هم پرفروشترین. تامسون نافدار درشت که وزن هر کدام از آنها ممکن است به نیم کیلو برسد، همه بازار میوه را در دست گرفته و با شروع فصل سرما هزاران تن از این پرتقال در کشور پخش میشود. نارنگیهای محبوب شمال و جنوب بعد از پرتقال محبوبیت زیاد و البته فروش خوبی دارند. بعد از نارنگی مقام سوم مال سیب است. سیبهای سرخ و زرد دماوند و سمیرم و میانه. انار شیراز و ساوه و یزد و البته انار گران قیمت دماوند این روزها اقبال خوبی در بازار میوه زمستانی دارند.
بعد از همه اینها هم بازار کیوی شمال داغ است، چون هستند کسانی که دلشان در زمستان میوه ترش و ملس میخواهد و به یاد تابستانیهای ترش، کیوی میخرند. داستان موز که همیشگی است، یعنی نگین بازار است، بهار و تابستان و پاییز و زمستان ندارد. بازار موز دست وارداتیهای آفریقایی است، بخشی هم از داخل تامین میشود که هنوز شناخته شده نیست و به دلیل قد و اندازه کوچکش هنوز نتوانسته خودش را به ظرف میوه ایرانیها برساند. اسرار بازار میوه اصلا پیچیده نیست اما دنیای متفاوت و جالبی دارد که در این مطلب با آن آشنا میشوید.
از مجازی تا واقعی
اگر در اینترنت سرچ کنید، انواع و اقسام پرتقال در بازار ایران وجود دارد. از پرتقال محبوب دزفول و جیرفت گرفته تا تامسون، هاملین، خونی (مورو)، واشنگتن ناول، فراست ناول، مارس، سالوستیانا ، پارسون بران، والنسیا و …. تا دلتان بخواهد اسمهای عجیب و غریب ردیف میشود که شاید یک روزی نهالش در ایران کاشته شده باشد، اما در دنیای واقعی و بازار میوه و تره بار فقط یک پرتقال است که حرف اول را میزند که آن هم پرتقال تامسون شمال است.
این پرتقال که چند سالی است جای پرتقال رسمی و محلی شهسوار را گرفته کل بازار زمستانی را قبضه کرده و پرفروشترین و محبوبترین پرتقال بازار است. به گفته اسدالله کارگر رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی با شروع پاییز اول پرتقالهای جنوب وارد بازار میشود و بعد تامسون از تنکابن و ساری و شهسوار بازار را در دست میگیرد. این بازار قبل از تامسون دست پرتقال محلی و رسمی و آبدار شهسوار با پوست نازک و با کیفیت بود.
اما بعد از اینکه مردم به تامسون توجه نشان دادند پرتقال شهسوار از رونق افتاد و دیگر نتوانست دربرابر تامسون قد علم کند. پرتقال تامسون در حال حاضر ارزانترین نوع موجود در بازار است که به گفته کارگر در بازار میوه و ترهبار بسته به کیفیت آن بین شش تا 14 هزار تومان فروخته میشود. بعد از تامسون، پرتقالهای دزفول و جیرفت و بارهایی که از شهرهای بندری میرسند، در بازار محبوب هستند. این پرتقالها از تامسون گرانتر هستند و طولانی بودن مسیر و هزینه حمل و نقل قیمت آن را بالا میبرد. پرتقالهای جنوب در بازار بین 25 تا 30 هزار تومان قیمت دارند.
نارنگی از پچ تا سیاهو بندری
یافا، پچ و انشو جزو محبوبترین و پرفروشترین نارنگیهای بازار هستند، البته تا وقتی که نارنگی پفکی سیاهو بندرعباس و نارنگی خفر وارد بازار نشده باشد. سه نارنگی یافا، پچ و انشو شمالی هستند و کیفیت خیلی خوبی دارند، اما به گفته رئیس اتحادیه میوه و سبزی نارنگی بندرعباس محبوبترین و خوشمزهترین نارنگی است که در بازار میوه و ترهبار فروخته میشود، نارنگی شیرین و خوش طعم که معمولا وقتی نارنگی شمال برای جمع شدن در انبار دیگر به وفور در بازار دیده نمیشود، سر و کلهاش پیدا میشود و بازار را در دست میگیرد.
یعنی از نیمه زمستان و اوایل بهمن ماه دیگر نارنگی بندرعباس و خفر را میتوانید پیدا کنید. نارنگی شمال به گفته کارگر بسته به کیفیت و اندازه و نوع آن بین 20 تا 40 هزار تومان در بازار قیمت دارد. البته نارنگی پچ به دلیل طعم متفاوت و پوست نازکی که دارد از بقیه نارنگیها محبوبتر و پرفروشتر است.قیمت نارنگی بندری مشخص نیست چون هنوز وارد بازار نشده است و باید تا بهمن ماه منتظر بمانیم.
سیب میانه و دماوند و سمیرم
سیب تا دلتان بخواهد امسال در بازار وجود دارد؛ چون به گفته اسدالله کارگر، امسال سال باردهی سیب بوده و از میانه، سمیرم، دماوند و سیب لبنانی و شهرهای سردسیر شمال غربی سیبهای مرغوبی وارد بازار میوه شده است. اما در حال حاضر سیب میانه جزو پرفروشهای بازار است. البته بازار سیب دماوند داغ است. سیب سمیرم بعد از سیب میانه و دماوند فروش خوبی دارد. اما نکته مهم کیفیت سیب دماوند است که با مزه خاص و شیرینش شناخته میشود به همین دلیل تا وقتی در بازار پیدا شود، فروش خوبی دارد.
امسال سیب دماوند باردهی خوبی داشته و به گفته کارگر آفت به آن نخورده، به همین دلیل سیبهای لپ سرخ دماوند فروش خوبی در بازار دارد. در حال حاضر میانگین قیمت سیب در بازار حدود 25 تا 40 هزار تومان است، هرچه کیفیت سیب بالاتر باشد، یعنی رنگ و رویش بیخط و خال باشد و اندازه بزرگی داشته باشد قیمتش بالاتر میرود. اما به گفته کارگر در حال حاضر کیفیت سیب دماوند خیلی خوب است و اگر سیب خوب میخواهید حتما دماوند بخرید. سیب سرخ سمیرم هم با اینکه سایز و اندازه بزرگی ندارد اما جزو سیبهای مرغوب بازار است که طرفداران خاص خودش را دارد.
سیب ارومیه اگر به قول کارگر آفت نداشته باشد و سالش باشد جزو سیبهای محبوب بازار است. به غیر از این سیبها که همه محصول خود ایران هستند، سیبهای سبز و ترش در بازار وجود دارند که مثل بقیه سیبها محبوب نیستند و فقط یک قشر خاص این مدل سیبهای ترش و سبز را میخرند. این سیبهای خارجی جزو انواع گرانقیمت بازار هستند. مثلا کف قیمت این سیبهای سبز با ظاهری براق و خوش رنگ بین 40 تا 50 هزار تومان است. البته یک نوع سیب سبز هم هست که نسبت به بقیه سیبها کمی شیرینتر است و گفته میشود از فرانسه میآید. این سیب جزو گرانهای بازار است و با قیمت حدود 40 تا 60 هزار تومان به فروش میرسند.
سبقت انار شیراز از ساوه
شاید تا همین چند سال پیش انار ساوه حرف اول و آخر را در بازار میوههای زمستانی میزد، اما حالا دوران محبوبیت انار شیراز است. به گفته اسدالله کارگر انارهای شیراز با کیفیت خوب در چند سال گذشته توانستهاند محبوبیت زیادی در بازار پیدا کنند. البته هنوز انار ساوه جزو پرفروشهای بازار است، اما یک رقیب گردنکلفت شیرازی دارد. اگر انار شیراز پرفروشترین در بازار باشد، گرانترین انار بازار از دماوند میآید. به گفته کارگر انار دماوند خیلی با کیفیت و از نظر ظاهری زیبا و صورتی رنگ و خیلی شیرین است، اما از نظر اصالت و کیفیت هنوز انار ساوه از همه انارهای بازار بهتر است.
انار یزد با دانههای درشت و شیرین یکی از انارهای محبوب بازار است. با این اوصاف از نظر قیمت انار ساوه از همه پایینتر است البته در بازار میوه و ترهبار. هر کیلو انار ساوه حدود 10 تا 35 هزار تومان قیمت دارد. قیمت انار شیراز بین 15 تا 40 هزار تومان است. انار یزد با قیمت 20 تا 40 هزار تومان فروخته میشود. انار دماوند هم گرانترین انار بازار است كه بین 30 تا 45 هزار تومان قیمت دارد. البته این نرخهایی است که اتحادیه اعلام میکند. ممکن است یک میوهفروشی در شمال شهر انار دماوند را تا 60 هزار تومان و بالاتر بفروشد، یا قیمت اناره ساوه در یک میوه فروشی در پایین شهر خیلی کمتر از یک میوه فروشی در مرکز شهر باشد.
کیوی فعلا فقط شمالی
ایران یکی از بزرگترین تولید کنندههای کیوی در دنیاست. مازندران قطب تولید کیوی در ایران است و بیشتر شهرهای این استان مثل تنکابن و نشتارود وشهسوار و چند شهر از گیلان کل کیوی بازار را تامین میکنند. کیوی ابوت و هایوارد مشهورترین نوع کیوی هستند که در بازار میوه ایران پیدا میشود. کیوی ابوت از درختی زودبارور به عمل میآید و اندازه بزرگتری نسبت به کیوی هایوارد دارد. کیوی ابوت شیک و مجلسی و مخصوص ظرف میوه است. کیوی هاوارد از آن مدلهای ریزتر بازار است که مزه ترش و گاهی ملس دارند، درست برعکس کیویهای شیرین ابوت. در حال حاضر کیوی ابوت پرفروشترین و محبوبترین کیوی بازار میوه است که با قیمت حدود 15 تا 25 هزار تومان برای هر کیلو فروخته میشود.
موز فعلا فقط آفریقایی و کمی هم چابهاری
موز همیشه هست و فصل ندارد، اما به گفته کارگر همیشه محبوب و جزو پرفروشهای بازار است. تا چند سال پیش موزهای موجود در بازار از یکی دو برند بیشتر نبودند که معروفترین آن موز DOLL و موز چیکیتا بود. اما حالا بیشتر موزهای موجود در بازار از کشورهای آفریقایی وارد میشوند. البته موز ایرانی داریم که از مزارع چابهار به بازار تزریق میشود، اما به دلیل سایز و اندازه کوچکی که دارد هنوز نتوانسته به ظرف میوه مخصوص پذیرایی از مهمان برسد و فعلا توانسته جایش را در مغازههای آبمیوه فروشی پیدا کند. به گفته رئیس اتحادیه میوه و سبزی موز چابهار مزه خیلی خوبی دارد ولی هنوز ظاهر خوش رنگ و لعابی ندارد که بتواند مثل بقیه موزهای موجود در بازار محبوب شود.
اما همین موزهایی که هنوز محبوبیتی ندارند، جزو میوههای ارزان بازار شناخته میشوند. موزهایی که از چابهار میآیند با قیمت 15 تا 20 هزار تومان فروخته میشوند. موزهای چابهار را اگر در میوهفروشیهای شهرتان پیدا نکردید، میتوانید در حاشیه شهرها و از وانتهایی که بیرون شهر یا در ورودی و خروجی جادههای قدیم اتراق کردهاند، با قیمت مناسب خریداری کنید، موزهایی با خوشههایی بزرگ که ممکن است حدود 20 تا 30 موز کوچک کنار هم در یک خوشه باشند. اما قیمت موزهای وارداتی که از کشورهای آفریقایی میآید متفاوت است که بین 30 تا 45 هزار تومان فروخته میشود. البته این موزها رابطه مستقیمی با قیمت ارز دارند، هر چه قیمت دلار بالاتر میرود قیمت موزهای خارجی بازار گرانتر میشود.
