روزنامه هفت صبح، اکرم احمدی| ثبت کردن خیلی مهم است، چه سند خانه و ماشین ، وصیتنامه و وکالتنامه باشد، چه سند رسمی ازدواج و طلاق. داشتن برگه رسمی یعنی همیشه قانون همراه شماست نه دیگر کسی میتواند سرتان کلاه بگذارد و نه مال و ملک و پولتان به یغما میرود، چون در یک مکان رسمی و قانونی نام شما پای یک برگه قانونی ثبت میشود و تا زمانی که خودتان نخواهید کسی نمیتواند نام شما را از روی آن برگه پاک کند. نام این مکان رسمی اگر پای اموال منقول و غیر منقول و انواع وکالتنامهها وسط باشد، دفترخانه ثبت اسناد رسمی است.
وقتی حرف از وصل و عقد و گاهی جدایی و طلاق به میان میآید نامش محضر ازدواج و طلاق است که گاهی در آن نقل میپاشند و گاهی دو نفر آرام از پلهها پایین میآیند و در دو جهت خلاف حرکت میکنند. قطعا سروکارتان به دفترخانه ثبت اسناد رسمی و محضرهای ازدواج و طلاق افتاده، اما شاید از کارهایی که در این دفترخانهها انجام میشود خبر نداشته باشید و البته از هزینهها مطلع نباشید، اما از آنجایی که ما اهل بازار هستیم و کار ما در آوردن ریز و درشت هزینههاست در این مطلب مهمترین کارهایی که در این دفترخانهها انجام میشود و البته هزینه انجام این کارها را بررسی کردهایم.
از خطبه ساده تا عقد آریایی
محضرهای ازدواج و طلاق به دو دسته تقسیم میشوند. گروه اول محضرهایی هستند که عقد و فسخ ازدواج را خیلی ساده و بدون تشریفات مختص و مفید انجام میدهند. این محضرها باید هزینه ثبت ازدواج و طلاق را طبق آخرین بخشنامه قوه قضائیه دریافت کنند. در حال حاضر هزینه ثبت عقد در محضر بر اساس این بخشنامه، 800 هزار تومان و تعرفه ثبت طلاق یک میلیون تومان است. این بخشنامه برای همین چند روز اخیر است یعنی 20 آذرماه و به گفته محضرداران هنوز خیلی از آنها این تعرفهها را اعمال نکردهاند، با این اوصاف بعضی از آنها هزینه بیشتری از بخشنامه جدید میگیرند.
مثلا منشی یک محضر ازدواج و طلاق میگوید فعلا با تعرفه قبل عقد میکنند و هزینه آن 950 هزار تومان است، این در حالی است که در بخشنامه جدید این تعرفه 800 هزار تومان است. این مبلغ فقط برای ثبت عقد رسمی است چون بابت هر شرط ضمن عقد هزینه جداگانهای دریافت میشود، طبق بخشنامه جدید این هزینه 200 هزار تومان تعیین شده است. سردفتر باید قبل از اجرای صیغه عقد شروط ضمن عقد را برای زوجین بخواند و در مفهومشان را برای آنها بیان کند تا طرفین با آگاهی كامل زیر برگه این شروط را امضا کنند.
شرط تحصیل، شرط اشتغال، شرط تقسیم اموال موجود میان شوهر و زن پس از جدایی، حضانت فرزندان پس از طلاق، شرط وكالت مطلق زوجه در طلاق و… شروط ضمن عقد هستند که برای هر یک از آنها هزینه جداگانهای دریافت میشود. هزینه فسخ ازدواج در بعضی از دفترخانهها بیشتر از رقمهای اعلام شده است. مثلا یک دفترخانه در نارمک در جواب این که تعرفه ثبت طلاق چقدر است از رقمی بالای یک میلیون و 500 هزار تومان حرف میزند.
اما در بخشنامه قدیم قبل از 20آذر هزینه ثبت طلاق 500 هزار تومان اعلام شده است و در بخشنامه جدید این رقم به یک میلیون تومان رسیده است. این در حالی است که در سایت کانون سردفتران ازدواج و طلاق تاکید شده است که سردفتران ازدواج و طلاق تحت هیچ عنوان حق دریافت وجوهی بیش از تعرفه تعیین شده فوق را ندارند و باید این تعرفه را در محل مناسب در دفترخانه به نحوی که در معرض دید مراجعین باشد نصب کنند.
دسته دوم محضرها بیشتر به سالنهای عقد شباهت دارند. وقتی به این محضرها زنگ بزنید یک لیست از امکانات موجود در اتاق عقد برایتان میخوانند از گلآرایی ویژه به دستور عروس و داماد تا بادام و گردوهای رنگ شده و نان سنگک و پنیر و سبزی. جام عسل هم هست، قندهای تزئین شده برای سابیدن روی سر عروس و داماد و کیسه مخصوص جمعآوری سکه و پول نقد و طلا دارند. نقل هم تا دلتان بخواهد هست، چه برای شیرین کردن کامتان و چه برای ریختن روی سر عروس و داماد و کل کشیدن.
تازه بعضی از این محضرها دف نواز دارند که بعد از بله گفتن عروس ناگهان از پشت پرده بیرون میآید و دف مینوازد. در این محضرها هزینهها خیلی متفاوت است، چون ممکن است یک عقد که ثبت شدن آن طبق بخشنامه جدید فقط 800 هزار تومان هزینه دارد، تا 10 میلیون و حتی بالاتر آب بخورد، چون گاهی ممکن است ظروف سفره عقد از کریستال یا نقره باشد، گاهی از گلهای ارکیده برای تزئین صندلیهای عروس و داماد استفاده میکنند. البته در این سالنها عقد آریایی هم خوانده میشود. یعنی بعد از جاری شدن صیغه عقد رسمی و شرعی، بعضی از عروس و دامادها دوست دارند به روش ایرانیهای قدیم پای عشق و مهر یکدیگر سوگند بخورند.
همین عقد آریایی ممکن است برای آنها بین دو تا چهار میلیون تومان، بسته به نوع دفترخانه و سالن عقد خرج بردارد. بعضی از زوجهای جوان عقد آریایی برایشان کافی نیست و میخواهند تا بساط قول گرفتن و عهد بستن برپاست کلی وعدههای عاشقانه دیگر به یکدیگر بدهند. برای همین از غزلیات عاشقانه سعدی، بعضی از بیتهای داستان لیلی و مجنون نظامی و شعرهای عاشقانه فریدون مشیری استفاده میکنند. یک غزل خوانی اضافه ممکن است برای آنها بین 500 تا یک میلیون تومان آب بخورد.
جایی برای ثبت تعهدها و وکالتها
در دفترخانه ثبت اسناد رسمی، از کارهای مربوط به انتقال سند مالکیت، ثبت سند رسمی ملک تا انواع وکالتنامه، تعهدنامه، رضایتنامه، وصیتنامه و… انجام میشود. گواهی امضا میخواهید باید بروید دفترخانه، گواهی کپی برابر اصل است و اصل با سند برابر است و تک برگی کردن سند ملک و وکالت خرید و فروش خودرو در همین دفترخانهها انجام میشود. هر کدام از این کارها هزینههای متفاوتی دارد.
* رضایت محضری. رضایتی که در محضر ثبت میشود انواع مختلفی دارد. مثل رضایت محضری پدر برای ازدواج دختر، رضایت شوهر برای خروج همسر از کشور و رضایت شاکی در محضر برای گذشت از جرم. هزینه رضایتنامه محضری طبق تعرفه اعلام شده 100 هزار تومان است.
* گواهی امضا. وقتی امضای فردی زیر یک سند عادی غیر مالی تایید میشود، گواهی امضا انجام شده است. هزینه گواهی امضا غیرالکترونیکی، شامل گواهی امضای پاسپورت، 30 هزار تومان و تعرفه گواهی امضای الکترونیکی، از 25 هزار تومان تا 34 هزار تومان است.
* کپی برابر اصل. حتما این جمله را بارها شنیدهاید. منظور از کپی برابر اصل یکسان کردن برگه کپی با اصل آن است. یعنی هر نوع مدرک مثل سند، شناسنامه، کارت ملی، پاسپورت، برگههای انحصار وراثت، برگه یا قباله ازدواج و یا طلاق، مدارک تحصیلی، کاری که به صورت دستنویس و یا چاپی امکان کپی برابر اصل را دارند و فقط مدارکی که اجازه کپی برابر اصل شدن را ندارند مدارکی ست که خودشان کپی باشند. بر اساس بخشنامه حق التحریر دفاتر اسناد رسمی، هزینه کپی برابر اصل در به ازای هر برگ، هزار و 500 تومان است. هزینه برابر با اصل کردن اسناد و مدارکی که در دفترخانه تنظیم شده، به ازای هر برگ شش هزار تومان است. هزینه کپی برابر با اصل کردن اسناد مربوط به مالکیت به ازای هر برگ پنج هزار تومان اعلام شده است.
* تعهد محضری شامل تعهد برای وام دانشجویی، ضمانت و استخدام میشود. هزینه تعهد محضری برای وام دانشجویی، 20 هزار تومان است و برای ضمانت و استخدام باید 80 هزار تومان بپردازید.
* وکالتنامه. این طور که در بخشنامه دفترخانهها آمده است وکالتنامهها با دو تعرفه فروش یا انتقال و سایر وکالتنامهها ثبت میشوند. بر همین اساس هزینه وکالتنامههای فروش و انتقال، 150 هزار تومان است. مثلا وکالت خرید و فروش خودرو در گروه وکالتنامههای فروش و انتقال قرار میگیرد که در آن وکیل شما میتواند با توجه به اختیاراتی که به او دادهاید برای فروش خودرو یا خرید اقدام کند که هزینه این وکالتنامه 150هزار تومان است. برای سایر وکالتنامهها، مبلغ 100هزار تومان تعرفه تعیین شده است.
* وصیتنامه و وقفنامه. وصیتنامه برای اینکه قانونی باشد باید حتما ثبت شود. هزینه وصیتنامه محضری 150هزار تومان است. البته وقفنامه باید در محضر ثبت شود که فردی به موجب آن اموالش را وقف میکند. هزینه ثبت وقفنامه حدود 300هزار تومان است.
* هزینه نقل و انتقال خودرو. از شهریور سال گذشته سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کرد از این بعد برگ سبز خودرو حکم سند رسمی را دارد و دیگر لازم نیست خریدار و فروشنده برای تنظیم سند خودرو به دفاتر اسناد رسمی بروند و آنجا سند را به نام فرد خریدار ثبت کنند. با این اوصاف خیلیها به محکمکاری علاقه ویژهای دارند و دلشان میخواهد سند خودرویی که خریدهاند حتما در محضر به نامشان شود. هزینه انتقال سند خودرو در دفترخانهها شامل حق التحریر، حق ثبت، مالیات و حق تمبر است که مبلغ هرکدام از این هزینهها به نوع خودرو، سال ساخت و ارزش معاملاتی آن ارتباط دارد.
هزینه سند زدن فرمولی خاص دارد که توضیح میدهیم. برای تعیین مبلغ نهایی قابل پرداخت اول نیم درصد ارزش معاملاتی اعلام شده توسط سازمان امور مالیاتی را بهعنوان حق ثبت، برای ثبت سند ماشین مورد معامله محاسبه میکنند. بعد حق التحریر دفتر اسناد رسمی با توجه به جدول سازمان امور مالیاتی، به آن اضافه میشود. به اضافه این هزینهها باید یک درصد ارزش معاملاتی خودروهای داخلی و دو درصد ارزش معاملاتی خودروهای خارجی، مالیات نقل و انتقال پرداخت کنید. یک هزینه 15هزار تومانی ماند که برای صدور سند رسمی الکترونیک از طرفین معامله گرفته میشود.
* هزینه سند زدن ملک. هرچه ارزش ملک بیشتر باشد هزینه سند زدن آن بیشتر میشود. مثلا اگر ارزش معاملاتی ملک، بر اساس اعلام اداره دارایی 200میلیون تومان باشد، هزینه حق ثبت انتقال، پنج درصد این مبلغ، یعنی 10میلیون تومان است. البته این هزینه بین خریدار و فروشنده تقسیم میشود، یعنی پنج میلیون تومان سهم فروشنده و پنج میلیون تومان را خریدار ملک باید بپردازد. به اضافه این مبلغ 15 هزار تومان بابت صدور سند الکترونیک دریافت میشود.
* درخواست صدور سند تک برگی. شاید خیلیها خبر نداشته باشند که برای تکبرگی کردن سند خانه علاوه بر اداره پست میتوانند به دفترخانه بروند و با کمی هزینه بیشتر و دوندگی کمتر سند خانه را تک برگ کنند. هزینه تک برگ کردن سند در سال 1401 حدود 131 هزار تومان است، اما بعضی از دفترخانهها ممکن است مبالغ بیشتری از شما بخواهند. مثلا کارمند یکی از دفترخانهها در جواب این سوال که برای درخواست سند تکبرگ باید چقدر پول بپردازیم اعلام کرد باید سند خانه را ببیند، ولی هزینه این کار حدود 300 تا 500 هزار تومان است.
البته اگر بخواهید سند خیلی زود به دست شما برسد میتوانند در اداره ثبت آشنا پیدا کنند که هزینه این آشنا پیدا کردن برای کسانی که خیلی عجله دارند ممکن است به دو میلیون تومان و حتی بیشتر برسد. مثلا من جزو کسانی بودم که خیلی عجله داشتم و برای دریافت وام باید سند تک برگی به بانک میدادم، جواب کارمند این دفترخانه این بود: «اگر خیلی عجله دارید آشنای ما پنج میلیون تومان میگیرد و کار شما را یک هفتهای راه میاندازد.»
