روزنامه هفت صبح | بازارهای مالی و سهام در آمریکا بهشدت در چند ماه گذشته نزولی بودهاند. میگویند یکی از دلایل عمده این روند هم از دست رفتن بخش قابل توجهی از ارزش شرکتهای فناوری است. تککمپانیهایی مانند تسلا و آمازون و فیسبوک که در چند سال گذشته سهام آنها رشدهای نجومی را شاهد بوده، این روزها وضعیت خوبی در بازار سرمایه ندارند. از یکسو تورم و وضعیت مالی اقتصاد آمریکا باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران به سمت بازارهای مطمئنتری چون طلا بروند و از سوی دیگر کاهش جذابیت این شرکتها نزد سرمایهگذاران خرد دو دلیل اصلی این ماجرا بوده است.
اوضاع آنقدر بدخیم شده که گزارش اخیر روزنامه واشنگتنپست نشان میدهد سه چهره میلیاردر دنیای فناوری یعنی مارک زاکربرگ (بنیانگذار فیسبوک)، جف بزوس (بنیانگذار آمازون) و ایلان ماسک (بنیانگذار تسلا) در همین شش ماهی که از سال ۲۰۲۲ گذشته، در مجموع حدود ۱۹۰میلیارد دلار از داراییهای خود را از دست دادهاند. به نظر میرسد بخشی از ثروتی که آنها در دوران کرونا اندوخته بودهاند، فعلا دود شده رفته هوا.
بازار سهام شرکتهای فناوری بعد از رکود سال ۲۰۰۸ همیشه از بازارهای روبهرشد بوده و حالا وضعیت فعلی، بسیاری را در دنیای فناوری نگران آینده آن کرده است. حوزهای که همیشه با وفور سرمایه و فرصتهای سرمایهگذاری خطرپذیر همراه بوده، وارد دوره رکود شده و شاید بتوان گفت محتمل خواهد بود که برخی شرکتها و ایدههایی که تابآوری کمتری دارند، در این رکود کارشان به ورشکستگی و تعطیلی بکشد.
غولها کوچک میشوند
صحبت از یک رکود اقتصادی در آینده بسیاری از مردم را ترسانده است. در حالی که اقتصاد آمریکا به دلیل آمارهای امیدوارکننده بازار کار آن در ماههای اخیر هنوز خوب به نظر میرسد، اما گویا برخی از شرکتهای فناوری نمیخواهند ریسک کنند و مسیری را در پیش گرفتهاند که درست در برابر مسیر مقیاسپذیر شدن (Scale Up) سالهای گذشته آنهاست.
تغییری که عنوان آن این است: کوچکشدن یا Scale Back. از دست نگه داشتن برای استخدامهای جدید گرفته تا لغو مشاغل آزادکاری تا اخراج بخشی از نیروها نشاندهنده آمادهسازی شرکتهای فناوری برای دوران رکود است. در حالی که رکود هنوز فرا نرسیده است، اما شکی نیست که صحبتها در مورد زمان دقیق وقوع آن افزایش یافته است.
ترس شرکتها ازکجا میآید؟
پس از یکسال قوی اقتصادی برای آنلاینها، آن هم زمانی که آمریکاییها هزینههای کلانی برای خرید آنلاین یا داشتن محصولات فناوری میکردند، حالا به نظر میرسد شرکتها کمربند خود را محکم میکنند. با وجود اینکه کارشناسان اقتصادی آمریکا معتقدند رکود بعدی بسیار ملایمتر از نمونه قبلی ناشی از ترکیدن حباب مسکن در سال ۲۰۰۸ و بحران مالی متعاقب آن خواهد بود.
اما باز مدیران ارشد شرکتهای سیلیکونولی نمیخواهند ریسک کنند.شرکتهای مختلف از متا تا والمارت در ماههای اخیر سیگنالهایی مبنیبر آماده شدن برای رکود دادهاند، در حالی که سایر خردهفروشان بزرگ و شرکتهای فناور تلاش کردهاند اندازه شرکت و هزینههای آن را کوچکتر و کمتر کنند.
اوضاع فعلا خوب است اما آینده احتمالابد باشد
برای نمونه خردهفروشی آنلاین مبلمان ویفر (Wayfair) اعلام کرده که حدود ۸۷۰کارمند خود را که تقریبا ۵درصد از حقوق و دستمزد این شرکت را میگیرند و ۱۰درصد از تیم مدیریتیاش را اخراج خواهد کرد. مانند سایر خردهفروشان آنلاین، ویفر در اوایل کرونا اعتمادبهنفس زیادی پیدا کرد، زیرا تقاضا در بین مصرفکنندگان افزایش یافت. در طول همهگیری کرونا، فروش دکور خانه بهشدت زیاد شد، زیرا آمریکاییها شروع به تبدیل فضاهای خانگی خود به دفاتر، باشگاههای بدنسازی یا جایی کردند که از گذراندن تماموقت در آن خوشحال باشند.
درست در همین دوران ویفر نیروی زایدی جذب کرد، اما حالا مدیر اجرایی آن Wayfair در ایمیلی به کارکنانش اعلام کرده که این اخراجها اجتنابناپذیرند.
این شرکت اعلام کرده اگرچه موقعیت فعلیاش قدرتمند است، اما به دلیل عدم اطمینان در کل اقتصاد آمریکا این تصمیم را گرفته است. این شرکت هم به غولهای فناوری مانند توئیتر، فیسبوک و نتفلیکس پیوسته که یا سرعت استخدام را کاهش دادهاند یا به طور کامل آن را متوقف کردهاند.
فیسبوک و مایکروسافت هم اسکیلبک میکنند
اخیرا فیسبوک هم اعلام کرده توقف استخدام در این شرکت تا پایان سال میلادی ادامه خواهد داشت. مدیر مالی فیسبوک، توقف و مشکلاتی را که شرکت با آن مواجه است، به «رکود صنعت» و همچنین حمله روسیه به اوکراین و تغییراتی که این شرکت میخواهد در حریم خصوصی و نگهداری از دادهها رقم بزند، نسبت داده است. از طرف دیگر مایکروسافت اعلام کرده صدها نفر از استخدامشدگان قراردادی و همینطور کارکنان بخش جذب استعداد خود را اخراج خواهد کرد.
مایکروسافت قبلاً اعلام کرده بود که حدود ۱۸۰۰موقعیت شغلی را در سراسر شرکت کاهش میدهد و به طور قابل توجهی سرعت استخدام را کم کرده است. این شرکت همچنین برنامههای خود را برای تأسیس سازمان امنیت سایبری جدیدی که چارلی بل، مدیر سابق آمازون، قرار بود از طریق مایکروسافت رهبری کند، لغو کرده است. مایکروسافت گفته باید مطمئن شویم که منابع لازم را برای رویارویی با موقعیتهای مختلف در اختیار داریم و کاهش هزینهها که با تعدیل نیرو محقق خواهد شد، در مسیر این تفکر مایکروسافت انجام شده است.
