روزنامه هفت صبح | حسن روحانی دو هفته پیش اعلام کرد خانوادههای ایرانی میتوانند با پشتوانه سهام عدالت از بانکها وام بگیرند. چیزی که رئیسجمهور گفته بود البته خبر جدیدی نیست چون تقریبا از بهمن پارسال میدانیم دو بانک خودشان را برای پرداخت تسهیلات به مالکان سهام عدالت آماده میکنند و قصد دارند این کار را در قالب واگذاری کارت اعتباری انجام دهند. البته تا الان یعنی در روزهای آخر فروردین ۱۴۰۰ هنوز کسی موفق بهدریافت چنین کارتی نشده است.
آخرین خبر این است که بقیه بانکها هم میخواهند خودشان را برای پرداخت وام به دارندگان سهام عدالت آماده کنند. آیا این طرح با وجود روند منفی بورس که به کاهش مدام ارزش برگههای سهام عدالت منجر میشود، به نتیجه خواهد رسید؟ سوال سختی است. رئیسجمهوری دو هفته پیش گفته بود به صاحبان سهام عدالت یک میلیونی نفری ۱۴میلیون تومان و به صاحبان سهام ۵۰۰هزار تومانی نفری هفت میلیون تومان وام در قالب کارت اعتباری تعلق خواهد گرفت.
با اینکه شرکت سپردهگذاری مرکزی اعلام کرده کسانی که نسبت بهفروش سهام خود اقدام کردهاند مشمول این طرح نمیشوند، هنوز هم تعداد قابل توجهی میتوانند برای دریافت کارت اعتباری سهام عدالت درخواست بدهند. اطلاعات فعلی نشان میدهد از مجموع ۴۹میلیون نفر سهامدار عدالت، سه میلیون و ۲۰۰هزار نفری بخشی از سهام را فروختهاند. با کسر این عدد از مجموع دارندگان سهام عدالت به عدد ۴۵میلیون و ۸۰۰هزار نفر میرسیم که قطعا بانکها قادر نیستند با توجه به میزان منابع خود به همهشان وام پرداخت کنند.
در طرح اولیه پرداخت تسهیلات به مالکان سهام عدالت آمده، امکان دریافت وجه نقد وجود ندارد. همچنین نمیتوان موجودی کارتهای اعتباری را بهصورت نقدی دریافت کرد. بهاحتمال خیلی زیاد اعتبار کارتها را تنها میتوان در فروشگاههای مشخصی خرج کرد. جاهایی مثل فروشگاههای زنجیرهای بزرگ کشور. حتی باید این امکان را در نظر گرفت که اعتبار درنظر گرفته شده برای خرید کالاهای خاص مثل لوازم خانگی ایرانی اختصاص پیدا کند. چه ضدحالی!
از آن طرف بانکها هم خیلی برای مشارکت در طرح پرداخت کارت اعتباری مشتاق بهنظر نمیرسند. ارزش برگههای سهام عدالت براساس شرایط بورس به طور روزانه تعییر میکند. در هفتههای گذشته ارزش سبد ۵۳۲هزار تومانی و یک میلیون تومانی سهام عدالت به ترتیب معادل ۱۱میلیون و ۵۴۳هزار تومان و ۲۱میلیون و ۷۴۴هزار تومان محاسبه شده است که از این میزان طبق قانون تنها ۶۰درصد آزاد شده است. یعنی کسی که صاحب سبد ۵۳۲هزار تومانی سهام عدالت است، حدود هفت میلیون تومان دارایی قابل وثیقه دارد.
پس با وجود تاکید رئیسجمهور روی تسهیلات هفت میلیونی بعید است بانکها کل هفت میلیون تومان را بهعنوان تسهیلات پرداخت کنند. مشکل احتمالی بعدی در فرآیند تسویه تسهیلات رخ میدهد. تا جایی که خبر داریم دریافتکننده کارت اعتباری میتواند مثل خارج رقمی که بهعنوان تسهیلات دریافت کرده را ظرف یک ماه بهبانک برگرداند. در این صورت سودی به بانک پرداخت نخواهد کرد اما اگر ظرف مدت یک ماه موفق به بازپرداخت وام نشود با سود ۱۸درصدی روبهرو خواهد شد.
این عدد زیادی است و قطعا خیلی از متقاضیان را سرخورده خواهد کرد. خوشبختانه مدت بازپرداخت در این روش سه ساله خواهد بود. پس کسانی که وام ۱۴میلیون تومانی دریافت کنند باید ماهانه حدود ۴۶۰ هزار تومان قسط بپردازند و کسانی که وام هفت میلیون تومانی بگیرند، باید اقساط ماهانه حدود ۲۳۰هزار تومان بدهند. همچنین اعلام شده ضمانت واگذاری کارتهای اعتباری، دارایی سهام عدالت است پس نیازی به معرفی ضامن در زمان دریافت تسهیلات نیست.
اما با توجه بهاینکه سهامداران باید بهصورت منظم اقساط را پرداخت کنند، در صورت معوق شدن اقساط بانک میتواند سهام عدالت فرد را بفروشد. در شرایط فعلی بورس، خریداری برای سهام عدالت وجود ندارد. پس اینجا هم بانکها بخشی از انگیزه خود را از دست خواهند داد. نکته بعدی شیوه ثبت درخواست تسهیلات است.
در اطلاعات منتشر شده آمده سهامداران برای ثبت درخواست و احراز شرایط دریافت کارتهای اعتباری، به هیچعنوان نباید حضوری به بانکها مراجعه کنند چون تمام فرآیند بهصورت غیرحضوری و با کمک اپلیکیشنهای موبایل انجام میشود. پس از طی شدن کامل فرآیند، درخواست توسط بانک بررسی شده و موضوع به اطلاع متقاضی خواهد رسید. با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از مشمولان سهام عدالت حوصله یا اطلاعات کافی برای سروکله زدن با اپلیکیشنهای بانکی را ندارند، بهنظر میرسد طرح واگذاری کارت اعتباری با مشکلی دیگر روبهرو است.
مشکل آخر واقعا اعصاب خردکن است؛ فرض کنیم شما جزو افرادی هستید که از حداقل اطلاعات مورد نیاز برای درخواست صدور کارت اعتباری برخوردار هستند و حاضرید زیربار شرایط سخت و غیرمنصفانه دریافت تسهیلات بروید. این گروه طبق قانون باید برای دریافت کارت اعتباری از بانکهای معرفی شده فعلی کارگزار ناظر خود را تغییر دهند اما تا الان روشی برای این کار معرفی نشده است.
