روزنامه هفت صبح، گروه بازار | گزارشی درباره نوسانات عبرتآموز قیمت طلا و ارز در یکسال گذشته.سرمایهگذارهای طلا و ارز باز هم گول خوردند. شاید بازدهی ۱۳درصدی هفته گذشته خیلیها را انگشت به دهان گذاشته بود اما طلا به یکباره ۶۵۰هزار تومان و دلار از آستانه ۱۶هزار سقوط کردند تا مشخص شود نباید زیاد بهآنها اعتماد کرد. دلار در چند ساعت ابتدایی دیروز از ۱۵هزار و ۸۰۰تومان به ۱۴هزار و ۹۰۰تومان سقوط کرد و طلا از ۶۲۰هزار تومان تا ۵۶۰هزار تومان ریزش داشت.
فریبکاری این بازارها کمسابقه نیست. بررسی تغییرات قیمت طلا و ارز در یک سال اخیر نشان میدهد در همین مدت چند مرتبه شاهد گول خوردن سرمایهگذاران در این بازارها هستیم. آنطور که کارشناسان میگویند، طلا در بازار ایران این روزها تابع اونس جهانی است. هفته پیش که اونس رشد میکرد، طلای ۱۸عیار هم افزایش قیمت داشت اما دیروز با سقوط اونس جهانی شاهد کاهش قیمت طلا در بازار بودیم. این اتفاق ممکن است تا پایان سال ادامه داشته باشد. در طرف مقابل همین وضعیت برای دلار پیشبینی میشود چراکه با توجه به شیوع ویروس کرونا و لغو شدن پروازها، تقاضای مسافران برای خرید ارز کاهش پیدا میکند و باعث پایین آمدن قیمت دلار میشود.
*** طلا در یک سال چند بار سرمایهگذاران را گول زد؟
پارسال این موقع هر گرم طلا حدود ۴۲۶هزار تومان قیمت داشت و مقایسه آن با نرخ فعلی یعنی ۶۲۰هزار تومان، حکایت از بازدهی ۳۱درصدی دارد. در یک سال گذشته طلا چند بار سرمایهگذارانش را امیدوار کرده. اولین نمونه آن مربوط به ماههای اول سال است. طلا که بعد از تعطیلات نوروز کار خود را در سال ۹۸ با نرخ ۴۰۲هزار تومانی برای هر گرم آغاز کرده بود، بعد از دو هفته در بیستم فروردینماه به ۴۵۷هزار تومان رسید و بازدهی ۱۳درصدی برای سرمایهگذارانش به همراه داشت.
طلا بعد از یک استراحت کوتاه مدت و بازگشت به نرخ ۴۲۴هزار تومان در پایان فروردینماه، دوباره از اول اردیبهشت شروع به صعود کرد. رشدی که قیمت طلا را تا ۲۰اردیبهشت به ۴۷۲هزار تومان رساند؛ اتفاقی که حسابی سرمایهگذارهای طلا را خوشحال کرد چراکه آن زمان بازدهی طلا در عرض دو ماه به ۱۸درصد رسیده بود. دوباره دوران اوجگیری طلا بود، غافل از اینکه طلا بیمعرفتتر از این حرفهاست که اجازه دهد کسی آب خوش از گلویش پایین برود.
رشدی که با روند صعودی دو ماهه به دست آمده بود، در عرض یک هفته از بین رفت. قیمت طلا از ۴۶۴هزار تومان در ۲۴اریبهشتماه تا ۴۱۸هزار تومان در پایان ماه ریزش کرد. طلا تا ۲۰خردادماه همچنان بیجان مانده بود تا اینکه بعد از یک دوره کوتاه مدت افزایش به ۴۴۰هزار تومان، در هفته پایانی تیرماه تا کانال ۳۰۰هزار تومانی عقب نشینی کرد. در این دوره طلا همان قیمت اول سال را به خود گرفته بود و بازدهی سرمایهگذاری در سال ۹۸ را به صفر درصد رسانده بود. طوری که حتی سود بانکی بیشتر از سرمایهگذاری در بازار طلا بازدهی داشت.
هرچقدر سرمایهگذاران طلا امیدوار باقیماندند، این فلز ارزشمند به آنها روی خوش نشان نداد. این وضعیت تا آبانماه امسال ادامه داشت. ۲۰آبان هر گرم طلا همچنان در محدوده ۴۰۰ تا ۴۱۰هزار تومان باقی مانده بود تا اینکه دوباره موج افزایش قیمت بازارها را فرا گرفت. قیمت هر گرم طلا تا ۱۸ آذر به ۴۷۶هزار تومان رسید و بالاخره سرمایهگذارهای این بازار نفس راحتی کشیدند چراکه در عرض یک ماه سرمایهشان ۱۷درصد رشد کرده بود.
اما امان از بیوفایی! با معکوس شدن روند سریع رشد قیمت طلا، شاهد بازگشت آن به محدوده ۴۴۰هزار تومان بودیم. کسانی که طلای ۴۷۰هزار تومانی خریده بودند تا سهمی از سود کوتاهمدت طلا داشته باشند، دست کم برای دو ماه سرمایهشان از بین رفت. یک بار دیگر چنین اتفاقی در اواسط دیماه افتاد. بعد از ترور سردار سلیمانی و بالاگرفتن تنش در منطقه، طلا وارد کانال ۵۰۰هزار تومانی شد. این مورد در مدت کوتاهی اتفاق افتاد. ۱۱دیماه طلا ۴۷۵هزار تومان بود و تا ۱۷دی به ۵۰۶هزار تومان رسید و در عرض یک هفته بازدهی ۶٫۵درصدی را نصیب سرمایهگذارهایش کرد.
بیوفایی طلا باردیگر به اثبات رسید. بعد از چهار روز از اوجگیری قیمت طلا، در ۲۱ دیماه شاهد نرخ ۴۸۰هزار تومانی برای گرم طلای ۱۸عیار بودیم تا یک بار دیگر طلا سرمایهگذارهایش را گول بزند. بهمن و اسفند، دستکم تا دیروز ماههای طلایی به حساب میآمدند. طلا که تا نیمه بهمنماه به ۵۰۴هزار تومانی رسیده بود، با سرعت بیشتری شروع به افزایش قیمت کرد. تا اول اسفندماه قیمت طلا به ۵۴۸هزار تومان رسید و بعد از انتشار اخبار مربوط به کرونا و بازگشت ایران به لیست سیاه FATF قیمت طلا به یکباره در عرض یک روز به مرز ۶۰۰هزار تومان رسید.
روند صعودی عجیب و غریب طلا به همینجا ختم نشد و تا آخر هفته گذشته شاهد نرخ ۶۲۰هزار تومانی برای هر گرم طلا بودیم. حالا دوباره شاهد یک بیوفایی دیگر از طلا هستیم. دیروز قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار با سقوط ۶۰هزار تومانی به ۵۶۰هزار تومان بازگشت و حدود ۱۰درصد در عرض یک روز به سرمایهگذاران ضرر رساند. با همه این فراز و نشیب، بازدهی طلا در یک سال اخیر ۳۱درصد، در شش ماه گذشته ۳۷درصد، در سه ماه گذشته ۳۰درصد، در یک ماه گذشته ۹٫۵درصد و از اول اسفند تا حالا حدود دو درصد محاسبه میشود. در لحظه نگارش این متن قیمت هر گرم طلا ۵۶۰هزار تومان است.
*** دلار چند بار سرمایهگذاران را گول زد؟
شاید افزایش قیمت دلار در یک ماه گذشته گولتان بزند، اما باید بدانید که نسبت به پارسال، بازدهی دلار تنها ۱۰درصد بوده است. اسفند ۹۷ هر دلار آمریکا در بازار آزاد با قیمت ۱۳هزار و ۵۰۰تومان فروخته میشد و تا ابتدای سال ۹۸، دلار در همین حدود قرار داشت. با شروع سال، دلار ساز گرانی کوک کرد و سرمایهگذارهایش با دمشان گردو میشکستند.
تا نیمه اردیبهشت دلار تا ۱۴هزار و ۳۵۰تومان رسید که باعث شد بازدهی دلار از ابتدای سال تا آن زمان به شش درصد برسد که نسبت به مدت کوتاهی که از سال گذشته بود، رقم پایینی به حساب نمیآمد. اولین فریب دلار مربوط به همین دوره است چراکه دلار بعد از ثبت قله ۱۴هزار و ۳۵۰تومانی به ۱۳هزار و ۷۰۰تومان برگشت؛ اتفاقی که باعث شد خیلیها از سرمایهگذاری در بازار دلار پشیمان شوند اما پشیمانی اصلی مربوط به نیمه دوم اردیبهشت ماه است.
دلار تا ۲۰اردیبهشت با ثبت قله ۱۵هزار و ۶۵۰تومانی باعث شد خیلی از دلالان سودهای نجومی به جیب بزنند. خیلیها هم برای جا نماندن از بازار ارز، سرمایههایشان را به دلار تبدیل کردند که ای کاش این کار را نمیکردند چراکه تقریبا از همان روزها روند نزولی در بازار ارز آغاز شد. دلار تا هفته اول تیرماه یک سقوط بیوقفه را پشت سر گذاشت و به ۱۲هزار و ۸۵۰تومان رسید. این یعنی بازدهی منفی ۱۸درصد در مدت یک ماه و نیم! طلا از این دوره وارد یک روند ثبات قیمت شد .
اما دلار همچنان به سقوط خود ادامه داد تا جایی که قیمت دلار تا نیمه دوم شهریورماه به پایینترین رقم در سال ۹۸ یعنی ۱۱هزار و ۲۰۰تومان رسید. سرمایهگذارها ارز یکی پس از دیگری از دلار ناامید میشدند و پولهایشان را از بازار ارز خارج میکردند. وضعیت تا ابتدای آذرماه به همین روال پیش میرفت و دلار در کانال ۱۱هزار تومانی آرام گرفته بود. بازدهی بازار ارز در تمام دورههای زمانی یک ساله، شش ماهه و سهماهه منفی بود و کمتر کسی در این بازار حرف از سود میزد.
همزمان با سهمیهبندی بنزین، فنر دلار در رفت و شاهد یک روند صعودی در نیمه اول آذرماه بودیم. روندی که قیمت هر دلار را به ۱۳هزار و ۸۶۰تومان رساند و دوباره سرمایهگذارهای بازار ارز را امیدوار کرد. بازدهی دلار در مدت دو هفته به ۱۵درصد رسیده بود و چنین چیزی در سال ۹۸ تا آن زمان کمسابقه بود. بار دیگر دلار سرمایهگذارهایش را گول زد. بعد از یک هفته افزایش قیمت عجیب و غریب، در عرض یک روز همهچیز به سر جای اول خود بازگشت.
دلار تا ۱۲هزار و ۷۵۰تومان پایین آمد تا دست کسانی با مشاهده بازدهی کوتاهمدت دلار سرمایههایشان را به بازار ارز برده بودند، در پوست گردو بماند. بار دیگر این اتفاق در نیمه دیماه افتاد. در شرایط بعد از ترور سردار سلیمانی دلار در مدت کوتاهی از ۱۳هزار و ۳۲۰تومان به ۱۴هزار تومان صعود کرد، اما با کله زمین خورد و همانطور که جهش کرده بود، تا ۱۳هزار و ۲۸۰تومان عقب نشینی کرد تا یک بار دیگر شاهد فریب خوردن سرمایهگذاران بازار ارز باشیم.
دلار از نیمه دیماه روند آرام، اما صعودی در پیش گرفت و عموما در محدوده ۱۳هزار و ۵۰۰ تا ۱۴هزار تومان قرار داشت. تا اینکه از اول اسفندماه بعد از انتشار اخبار مربوط به شیوع کرونا و بازگشت ایران به لیست سیاه FATF، دوباره موتور دلار گرم شد و شاهد رکوردشکنی آن بودیم. طوری که دلار به بالاترین قیمت خود در سال ۹۸ یعنی ۱۶هزار تومان رسید و بازدهی ۱۳درصدی در عرض یک هفته برای سرمایهگذارانش به همراه داشت.
این بازدهی چشمگیر دوباره خیلیها را گول زد. کمتر کسی از سقوط دلار در اولین روز هفته یعنی دیروز خبر داشت. سقوط که دلار را هزار تومان ارزان کرد و در چند ساعت از ۱۵هزار و ۸۰۰تومان به ۱۴هزار و ۹۰۰تومان رساند تا بازدهی دلار نسبت به اول اسفند به رقم ۳٫۱درصد برسد. این ارز نسبت به سال گذشته تنها ۱۰درصد سود نصیب سرمایهگذارانش کرده. بازدهی دلار در شش ماه گذشته ۳۱٫۸درصد، در سه ماه گذشته ۱۷٫۷درصد و در یک ماه گذشته ۸٫۳درصد محاسبه میشود. در لحظه نگارش این متن هر دلار در بازار آزاد تفاوتی با نرخ صرافیها ندارد و ۱۴هزار و ۹۰۰تومان فروخته میشود.
*** بورس چطور عمل کرد؟
شاخص کل بورس در یک سال گذشته ۲۰۷درصد افزایش را پشت سر گذاشته و از حدود ۱۶۴هزار واحد به ۵۰۵هزار واحد در روز گذشته رسیده است. این یعنی میانگین قیمت سهام در بازار بورس حدود سه برابر شده است. باید توجه داشته باشید که ممکن است بعضی سرمایهگذارها کمتر از این مقدار و بعضی دیگر بیشتر سود کرده باشند اما این سود جایزهای نیست که نصیب مردم عادی شود. تجربه چنین بازدهی چشمگیری در بازار بورس نیاز به دانش و تخصص مخصوص به خودش را دارد و همین مورد باعث شده خیلیها از سود کردن در بورس بیبهره باشند.
به خصوص که روزهای منفی بورس وحشتناکترین ساعات را برای سرمایهگذارها به همراه دارد. مثلا همین دیروز شاخص کل نزدیک به ۱۹هزار واحد سقوط را پشت سر گذاشت و قیمت سهام اغلب شرکتها تا حداکثر میزان ممکن یعنی پنج درصد ریزش داشت. با این حساب میتوان گفت تنها محلهای سرمایهگذاری که برای مردم عادی در دسترس قرار دارد، طلا و حساب بانکی است.
حساب بانکی بلندمدت برای سرمایههای کوچک نهایتا ۱۸درصد در سال و برای سرمایههای بزرگ در بهترین شرایط ۲۲درصد سود به همراه دارد که با توجه به بالا بودن نرخ تورم، چندان سود چشمگیری به نظر نمیرسد.بررسی شاخص کل بورس در یک سال گذشته نشان میدهد میانگین بازدهی سرمایهگذاری در بورس طی یک سال گذشته ۲۰۷درصد، در شش ماه گذشته ۷۶درصد، در سه ماه گذشته ۵۸درصد، در یک ماه گذشته ۱۸٫۶درصد و از اول اسفند تا حالا ۵٫۶درصد محاسبه میشود.
