روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی| امروز شنبه 16مهرماه شاهد بازگشایی نماد تپسی در بازار دوم فرابورس خواهیم بود. آنطور که در اطلاعیه شرکت فرابورس ایران آمده، تنها سرمایهگذاران حرفهای میتوانند در این نماد دست به معامله بزنند و خریدار سهام تپسی باشند. این در حالی است که قبل از اینهم عرضه اولیه تپسی به شرکتهای سرمایهگذاری محدود شده بود و حالا با شرایط جدیدی که شرکت فرابورس گذاشته، عملا دست سهامداران عادی از سهام تپسی دور مانده است. نمادی که توانسته در شش ماهه اول امسال، سود عملکرد خود را 2.5برابر افزایش دهد. حالا تنها سهامداران حرفهای یا همان پولدارها هستند که میتوانند با خرید سهام تپسی طعم سرمایهگذاری در یک استارتاپ را بچشند.
مسیر پرپیچوخم تپسی برای ورود به بورس
بیش از سه ماه از زمان عرضه اولیه سهام شرکت پیشگامان فنآوری و دانش آرامیس معروف به تپسی میگذرد. در فرآیند عرضه اولیه تپسی قرار شد پنج درصد سهام این شرکت به روش بازگشایی نماد مورد معامله قرار بگیرد و بعد از کشف قیمت و انجام افزایش سرمایه، 10درصد دیگر از سهام این شرکت در بورس عرضه شود.
بعد از انجام اولین مرحله از عرضه اولیه و فروش پنج درصد سهام تپسی به صندوقهای سرمایهگذاری، حالا نوبت به مرحله دوم یعنی بازگشایی نماد برای آغاز معاملات پیوسته رسیده است. در مرحله اول عرضه اولیه تپسی که 24خردادماه انجام شد، صندوقهای سرمایهگذاری با شرکت در حراج گشایش نماد، قیمت هر سهم تپسی را 938تومان تعیین کردند.
47صندوق سرمایهگذاری در این فرآیند مشارکت کردند و در یک ساعت 58.9میلیون سهم به ارزش حدود 55میلیارد تومان معامله شد.
مرحله دوم افزایش سرمایه در شهریورماه انجام شد. ششم شهریور ماه مجمع فوقالعاده برگزار و با توجه به صدور مجوز توسط سازمان بورس، افزایش سرمایه ۱۱۰درصدی به منظور تامین مخارج توسعه جغرافیایی، رشد و توسعه زیرساخت و شبکه مشتریان نرمافزار تپسی و افزایش ظرفیت سفرها، مورد تصویب قرار گرفت و تپسی سرمایه خود را از ۱۱۷ به ۲۴۶.۲ میلیارد تومان رساند.
حالا و بعد از گذشت سه ماه، شرکت فرابورس ایران خبر از بازگشایی نماد تپسی داده و میگوید معاملات این نماد صرفا برای سرمایهگذاران حرفهای مقدور است. عبارتی که اولین بار آن را در بهمنماه سال گذشته شنیده بودیم، اما برای اولینبار است که از آن در اطلاعیه عرضه اولیه یک شرکت به چشممان میخورد.
تپسی در انحصار سرمایهگذاران خاص
براساس مصوبه شرکت فرابورس ایران، سهامداران حقیقی و حقوقی با ثبت درخواست میتوانند در صورت دارا بودن شرایط خاص، بهعنوان سهامدار حرفهای شناخته شوند. شرایطی که شاید چندان جامع و کامل نباشد. برای مثال یک شخص عادی تنها در صورت داشتن یکی از شرایطی که در ادامه میآید، میتواند سهامدار حرفهای شناخته شود.
شخصی که مانده حساب یا ارزش ریالی پرتفوی او در کارگزاریها طی شش ماه گذشته در انتهای هر ماه مساوی یا بیشتر از پنج میلیارد تومان باشد، کسی که در شش ماه گذشته بهصورت ماهانه حداقل دو میلیارد تومان ارزش معاملات را در طرف خرید و فروش در بورس ثبت کرده باشد، کسی که دارای یکی از مدارک علمی شامل تحلیلگر مالی خبره CFA، حسابرسان داخلی CIA، حسابداری رسمی مدیریت CMA، مدیریت ریسک مالی FRM، اصول بازار سرمایه، تحلیلگری، مدیریت سبد اوراق بهادار و ارزشیابی اوراق بهادار باشد
کسی که در یک سال گذشته جمع ارزش قراردادهای معامله شده (بهغیر از اوراق اختیار فروش طبعی) در بازار مشتقه یا آپشن بورس و فرابورس حداقل یک میلیارد تومان باشد، سبد یا دارایی تحت مدیریت AUM او بیش از یک میلیارد تومان باشد یا حداقل یک سال سابق بیمه شغلی در ارکان بازار سرمایه داشته باشد، سرمایهگذار حرفهای محسوب میشود. منظور از ارکان بازار سرمایه، سازمان بورس اوراق بهادار، بورسها و بازارهای بورس، شرکت مدیریت فناوری بورس تهران و شرکت سپردهگذاری مرکزی است.
در بین مواردی که بهعنوان شرایط سهامداران حرفهای آمده، داشتن پرتفوی 5میلیاردی و سابقه حق بیمه کاری از ارکان بازار سرمایه بیشتر از بقیه تعجبآور است. چراکه کارکنان بازار سرمایه، فارغ از موضوع فعالیت آنها بهعنوان سهامدار حرفهای شناخته شدهاند و این درحالی است که کارکنان این شرکتها ممکن است فعالیتی کاملا غیرمرتبط با معاملهگری در بازار سرمایه داشته باشند.
از طرفی اینکه یک نفر پرتفوی پنج میلیارد تومانی داشته باشد، لزوما بهمعنای حرفهای بودن او نیست. ممکن است اشخاصی با فروش واحدهای مسکونی خود تمایل به سرمایهگذاری در بازار سرمایه داشته باشند و سرمایه زیاد آنها نمیتواند مبنای حرفهایگری آنها باشد. حالا معاملات تپسی در اختیار انحصاری این عده قرار گرفته است.
سودی که قرار نیست نصیب سهامداران عادی شود
گزارشهای عملکرد تپسی که در سامانه کدال منتشر شده نشان از رشد 139درصد سود این شرکت در یک سال گذشته دارد. تعداد شهرهایی که تپسی در آنها فعال است در عرض شش ماه اول سال 1401 تقریبا دوبرابر شده و همین موضوع توانسته باعث افزایش قابل توجه درآمد این شرکت شود. براساس گزارش منتشر شده در سامانه کدال، تپسی در شش ماه اول سال 1401 توانسته نزدیک به کل سال 1400 درآمد داشته باشد.
تپسی در این دوره شش ماهه 256میلیارد تومان درآمد کسب کرده که 96درصد آن یعنی 245میلیارد تومان مربوط به کمیسیون دریافتی از سفیران بوده است. سرویس تلفنی، سوءپیشینه سفیران، راهاندازی مجدد، سفیر متخلف از دیگر منابع درآمد عملیاتی تپسی هستند که البته سهمشان از درآمد کل تقریبا ناچیز است. مقایسه این درآمد 256میلیارد تومانی در شش ماه اول سال با مدت مشابه سال گذشته نشان از افزایش 139درصدی درآمدهای این شرکت دارد. انگار که منابع حاصل از افزایش سرمایه در جای درستی هزینه شدهاند.
