روزنامه هفت صبح، علی رستگار | یک: تحلیلگران بورسی از قبل گفته بودند که دوشنبه دهم شهریور یعنی اولین روز بعد از تعطیلات اخیر، روز مهم و سرنوشتسازی برای بورس است. چون سهشنبه و چهارشنبه هفته پیش با حمایت یکپارچه سهامداران حقوقی و سیگنالهای ریز و درشت دولت، بالاخره بورس تهران مثبت شد.
شاخص کل هم روز چهارشنبه صعود پرقدرت و خوبی داشت اما بعد از آن سه هفته اصلاح، خیلی مهم بود که علایم ثبات در بازار سرمایه تداوم داشته باشد. دیروز اما اتفاقاتی افتاد که بورس دوباره در نوعی تعلیق و بلاتکلیفی فرو رفت. از بعضی جنبهها که نگاه میکنیم هنوز شبح ریزشهای اخیر بالای سر بورس تهران قرار دارد و از طرفی نکات امیدوار کنندهای وجود دارد که شاید بتوانیم بگوییم اعتماد از دست رفته به بورس برگشته و یک رالی سنگین در پیش است.
* دو: قبل از اینکه به دلایل این بیم و امیدهای سهامداران برای روزهای پیشرو بپردازیم، اوضاع روز دوشنبه بورس تهران را یکبار تشریح کنیم. دیروز شاخص کل با یک رشد ناچیز ۰٫۵ درصدی از یک میلیون و ۷۲۷ هزار واحد عبور کرد. بهرغم رشد صعودی بورس اما پرتفوی اکثر سهامداران دیروز قرمز رنگ بود چون دیروز ۲۷۶ نماد منفی داشتیم و فقط ۸۸ نماد مثبت. در فرابورس هم نسبت نمادهای منفی به مثبت ۱۵۵ به ۸۹ بود.
بنابراین برای اینکه داوری دقیقتری درباره اوضاع دیروز بورس داشته باشیم بهتر است شاخص کل هموزن را مورد بررسی قرار بدهیم که ۰٫۹۶ درصد منفی بود. یک دلیل اینکه شاید بعضی روی بازگشت روزهای خوب بورس تردید دارند همین مسئله است. نمادهای شاخصساز و مهم بورس مثل فولاد، فملی، شبندر، شپنا، وتجارت و … مثبت هستند اما طیف گستردهای از شرکتهای کوچک و متوسط صفهای فروش سنگینی دارند.
یعنی آیا ممکن است این نمادهای شاخصساز صرفا به دلیل حمایت سهامداران حقوقی به صورت مصنوعی در رنج مثبت حجم خوردند و به محض اینکه این حمایتها کنار برود همان آش است و همان کاسه؟ در مقابل این ایده البته بعضی تحلیلگران بورسی گفتند بازار در حال کفسازی است و برای شروع یک صعود قدرتمند ابتدا باید مدتی سهمها دست به دست شود.
* سه: یک نکته تاثیرگذار دیگر در این شیوه احیای نصفه و نیمه بورس آغاز پذیرهنویسی صندوق ایتیاف پالایش یکم است. اگرچه از اواسط مردادماه با اظهارنظرهای ضد و نقیض از وزارت نفت و اقتصاد در مورد منتفی شدن این صندوق شاهد ریزش بورس بودیم حالا با شروع پذیرهنویسی آن امیدواری به بازار برگشته. احیای این پروژه نه تنها باعث مثبت شدن خود نمادهای پالایشی شده، بلکه سهمهای درون صندوق دارایکم از جمله وبصادر و وتجارت هم سبزپوش بودند.
حتی خود نماد دارا یکم هم برای دومین بار متوالی مثبت ۱۰ درصد رشد ثبت کرد. یک دیدگاه این است که هرچقدر دارا یکم رشد کند و به رقم ارزش خالص دارایی خود نزدیک شود به سود دولت است. الان NAV دارا یکم ۲۷ هزار تومان و آخرین قیمت ۲۲۹۱۰ تومان است. چون در این فضا اشتیاق مردم به خرید ایتیاف پالایش یکم که ثبتنام آن تا ۱۶ شهریور ادامه دارد هم بیشتر میشود.
در روزهای اخیر کاری بورس جریان ورود نقدینگی به صندوقهای سرمایهثابت دو پیام برای بازار دارد. از یک جنبه اقبال مردم به صندوقهای ایتیاف دولتی میتواند اتفاق خوبی باشد چون روی بهبود وضعیت کل بازار اثر مثبت میگذارد. از یک بُعد دیگر هم اگر نگاه کنیم سهامداران حقیقی محتاطتر شدهاند و شاید ورود سرمایههای جدید به بورس ریتم قبلی خود را برای همیشه از دست داده باشد.
* چهار: دیروز بهرغم اینکه خیلی از نمادها منفی بودند نشانههایی هم وجود داشت از اینکه هنوز اعتماد سهامداران حقیقی به بازار از دست نرفته. یکی اینکه به گفته سعید اسلامی عضو شورای عالی بورس فقط در ساعت اول ساعت کاری بورس، حجم معاملات به ۲۱ هزار میلیارد تومان رسیده در صورتی که در روز چهارشنبه هفته پیش کل حجم معاملات چیزی حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان بوده.
از طرفی حدود ۶۰۰ میلیارد تومان هم نقدینگی جدید از سوی سهامداران حقیقی به بازار تزریق شده و در مجموع مشتری ۲۵ هزار میلیاردتومان از عرضههای دیروز بازار سهامداران حقیقی بودند. البته گفته نشده که در این آمارها متقاضیان ایتیاف پالایش یکم هم لحاظ شده یا نه چون مجموع قیمتی که دولت این صندوق را در بورس عرضه کرده ۶۰ هزار میلیارد تومان است و با توجه به اینکه پذیرهنویسی این صندوق از داخل پنل کارگزاری سهامداران هم میسر است روزانه سنگینی به این واسطه وارد بورس شود.
* پنج: با این همه فرضیهای وجود دارد که شاید با توجه به ریزشهای اخیر اعتماد خیلی از سهامداران به بازار سرمایه از دست رفته و آنها چشم به راه فرصتی برای خروج از بازار سرمایه هستند. دیروز با خیلی از مسئولین مرتبط با بازار سرمایه با درک این شرایط حساس و با ارسال سیگنالهای مثبت سعی در جلب اعتماد سرمایهگذاران داشتند. روحالله حسینیمقدم عضو شورای عالی بورس مصاحبهای انجام داد و گفت حمایت از بازار سرمایه ادامه دارد.
نادر جزایری کارشناس بازار سرمایه به سایت بورس نیوز گفته در روزهای عادی معاملات به روال باز خواهد گشت و فروش سهمهایی که در هفتههای اخیر افت ۳۰ تا ۶۰ درصدی داشتند توجیه اقتصادی ندارد. سیدعلی پایتختی اسکویی استاد دانشگاه و کارشناس بازار سرمایه هم در گفتوگوی دیگری پیشبینی کرده که بازار تا پایان امسال مثبت است. از طرفی سعید اسلامی عضو شورای عالی بورس هم اعلام کرده: «سرمایهگذاران نباید این تصور را داشته باشند چون دولت آنها را به بورس دعوت کرده، بازار سرمایه دیگر روال طبیعی خود را از دست میدهد و همواره سودده خواهد بود.»
* شش: اوضاع پرفراز و نشیب بورس در هفتههای اخیر یکبار دیگر این پرسش جدی را مطرح کرده که جذابترین بازار برای سرمایهگذاری چیست؟ چون بورس تا قبل از آن رشد افسانهای داشت و خیلیها داشتند قانع میشدند که قیمت سرمایهگذاری در بازارهای دیگری مثل دلار، طلا، مسکن و … را بزنند و ثروتشان را وارد بورس کنند. در مرداد ماه اما بازار سرمایه خیلی ناامیدکننده ظاهر شد و ۸ درصد افت داشت. حتی از بازار دلار و سکه که به ترتیب ۶٫۲ درصد و ۳٫۸ درصد سوددهی داشتند هم ضعیفتر بود. جذابترین بازار برای سرمایهگذاری در این مقطع اما بازار مسکن بود که به گواه آمارهای بانک مرکزی ۱۰٫۵ درصد رشد نشان داد.
همین دیروز روابطعمومی بانک مرکزی گزارشی منتشر کرد از میانگین قیمت معاملات مسکونی در تهران. بر اساس این گزارش قیمت یک متر مربع آپارتمان در تهران به ۲۳ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان رسیده. در صورتی که ماه پیش این عدد کمتر از متری ۲۱ میلیون تومان بود. بنابراین قیمت آپارتمان در تهران نسبت به ماه پیش ۱۰٫۵ درصد و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۷۷٫۴ درصد رشد داشته. هرچند که رکود در بازار مسکن کاملا محسوس است و در همین مدت حجم تعداد معاملات مسکن نسبت به ماه قبل بیش از ۳۵درصد کاهش داشته. این آمار یک زنگ خطر برای بورس و بازارهای دیگر است.
