روزنامه هفت صبح، آرش پورابراهیمی | شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران که کمتر از دو هفته پیش از دو میلیون واحد فراتر رفته بود حالا به پایینتر از یک میلیون و ۷۰۰ هزار واحد رسیده است. این افت چشمگیر یادآور مهمترین درسهایی است که نه تنها فعالان بازار سرمایه بلکه حتی دنبالکنندگان اخبار بازار سهام هم باید به خاطر داشته باشند.
*** غیرقابل پیشبینی اما نه غیرمنتظره
رفتار بازار سهام چندان قابل پیشبینی نیست. با اینکه تقریبا چند دهه است میدانیم میزان نوسان بازار طی امروز یا این هفته بیارتباط با میزان نوسان دیروز یا هفته گذشته نیست. به این معنی که اگر این هفته بازار به هر دلیلی نوسان قابل توجهی داشته باشد و شاخص خیلی بالا یا پایین برود، میتوان انتظار داشت که نوسان هفته آینده هم زیاد باشد. چند ماهی است که بازار سهام تهران نوسان زیادی داشته و به همین دلیل افت چشمگیر یک هفته اخیر هم چندان غیرمنتظره نبود. با این حال به سختی میشد پیش بینی کرد که بازار سهام چه زمانی یا در آستانه چه شاخصی افت خواهد کرد.
*** سرمایهگذاران غیرقابل سرزنش
آنهایی که طی یک هفته اخیر و بابت افت شاخص سهام دچار زیان شدهاند نباید خیلی خودشان را سرزنش کنند. آیزاک نیوتن بعد از اینکه در اوایل قرن هجدهم در بازار سهام به شدت ضرر کرد گفت که میتواند حرکت اجرام آسمانی را پیشبینی کند اما از پس پیشبینی رفتارهای جنونآمیز انسانها بر نمیآید. اگر فردی با هوش و نبوغ نیوتن در بازار سهام ناکام میماند و در دام حباب بازار سرمایه میافتد، نمیتوان انتظار داشت که دیگران بتوانند همواره در بازار سود کسب کنند.
البته مسئولیت این ضرر و زیان متوجه خود سرمایهگذاران است. طی ماههای اخیر به اندازه کافی درباره ریسکهای مربوط به بازار سهام هشدار داده شده و نمیتوان گفت که سرمایهگذاران متوجه چنین ریسکهایی نبودهاند. حتی بسیاری از سرمایهگذاران هنوز نسبت به سرمایه اولیه دچار ضرر نشدهاند. اما آنچه طی یک هفته اخیر روی داد حداقل هشدار خوبی بود درباره اینکه در بازار سهام همه چیز چقدر سریع ممکن است تغییر کند.
*** سبدگردانهای خوشبخت
مدیریت سبد سهام که به سبدگردانی شهرت یافته نیازمند تخصص و دانش است. بسیاری از سبدگردانهای خرد از این ویژگیها بیبهرهاند. البته اشکالی ندارد اگر تصمیم گرفتهاید که به آنها اعتماد کنید و مدیریت سبد سهامتان را به آنها بسپارید. با این حال بکوشید که متوجه انگیزههای سبدگردانهای خرد هم بشوید.
برای مثال (همانطور که پیشتر بارها در همین ستون نوشتهایم)، اگر سبدگردانتان صرفا در سود شریک است و نه در ضرر و زیان، در واقع این انگیزه را به او دادهاید که تصمیمات پرریسکتری بگیرد. این تصمیمات پرریسک ممکن است گاهی با سودهای خوبی همراه باشد اما به طور مشابه میتواند زیان قابل توجهی را هم به بار بیاورد. به همین خاطر شاید بهتر باشد که سبدگردان را در زیان هم شریک کنید.
همچنین به خاطر داشته باشید که سبدگردانها همیشه میکوشند که بازار سهام را جذابتر از آنچه واقعا هست نشان بدهند به این خاطر که از سرمایهگذاری شما در بازار نفع میبرند. همانطور که مشاوران املاک معمولا همیشه توصیه میکنند که اکنون زمان خوبی برای خرید خانه است. در نتیجه هنگام شنیدن «تحلیلها و پیش بینیهای» سبدگردانان به یاد داشته باشید که منفعتهای شخصی آنها هم قاعدتا بر این تحلیلها تاثیرگذار است اما نفع شخصی شما و نفع شخصی سبدگردان لزوما در همه موارد همراستا نیستند.
