روزنامه هفت صبح، گروه بازار | کارت اعتباری خرید صاحبان سهام عدالت ایدهای بود که از همان ابتدای آزادسازی خرید و فروش سهام مطرح شد. در آن زمان پیشبینی میشد مردم به بورس سرازیر شوند با فروش سهام خود، ارزش این سبد را پایین بیاورند. در نتیجه پیشنهاد شد آن دسته مالکان که تمایلی برای فروش سهام عدالت خود ندارند، با مراجعه به بانک سبد سهام خود را وثیقه قرار دهند، بهجایش کارت اعتباری بگیرند و با آن بتوانند در فروشگاههای منتخب خرید کنند و پولش را مثل اقساط ماهانه به بانک برگردانند.
در خرداد ماه ۳۰درصد قابلفروش سهام عدالت ۵۰۰ هزار تومانی حدود ۲٫۵میلیون و سهام یک میلیونی حدود پنج میلیون برآورد میشد این موضوع تنها در قالب پیشنهاد بود اما حالا در اوایل مرداد ماه ارزش سهام عدالت به ۲۰ و ۴۰ میلیون تومان رسیده و قطعا موضوع اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
*** جزئیات اولیه درباره نرخ سود و مدل بازپرداخت
آزادسازی فروش ۶۰درصد سهام عدالت در حالی کلید خورده که بانکها مکلف هستند بدون وثیقه به دارندگان سهام عدالت کارت اعتباری بدهند. این کارت که در حکم نوعی تسهیلات است، کارکرد بالایی برای دارندگان سهام عدالت خواهد داشت. عباس معمارنژاد معاون امور بانکی وزارت اقتصاد از آمادگی بانکها برای اعطای تسهیلات از طریق وثیقهگذاری سهام عدالت خبر داده و گفته اعتبار این کارت میتواند تا ۵٠درصد ارزش روز سهام عدالت باشد. اعتبار اختصاص پیدا کرده به مردم میتواند با زمان باز پرداخت سه ساله و نرخ ١٨درصد واگذار شود.
*** مزایای کارتهای اعتباری خرید
قوانین فعلی میگویند کارت اعتباری بیشتر از ۳۶ماه قابل تقسیط نیست. نحوه بازپرداخت اقساط بهگونهای است که قسط فرد هر ماه قریب به یک میلیون و ۲۰۰هزار تومان باشد. بانک از این میزان، سود خود را برداشته و یک میلیون تومان مجددا به حساب برمیگردد تا کارت شارژ شود. بهاین ترتیب یکی از مزایای مثبت این کارتها نسبت به وامهای بانکی، گردشی بودن اقساط آن است. در برخی از کشورها برای افرادی که استفاده بیشتری از کارت اعتباری خود دارند مزایایی در نظر گرفته میشود بهعنوان مثال فرد هنگام خرید از برخی فروشگاهها از تخفیفهای ویژهای برخوردار میشود.
در برخی دیگر از کشورها کارمزد برداشت پول از دستگاههای عابربانک برای دارندگان کارتهای اعتباری بیشتر است.سقف قابل واگذاری کارتهای اعتباری در ایران حدود ۵۰میلیون تومان است. برای دریافت تسهیلات تا این رقم در کشور درخواستکننده باید سه ضامن داشته باشد که مجموع حقوق آنها بتواند پراخت اقساط را ضمانت کند. از جمله دیگر مزایای کارتهای اعتباری باید به مهلتی اشاره کرد که صاحب کارت پس از خرید برای تسویه یا پرداخت اقساط دارد.
در این حالت صورتحساب فرد یک ماه بعد از اولین تراکنش او صادر میشود و فرد تا شش ماه پس از دریافت کارت میتواند هیچ گونه تراکنشی نداشته باشد اما در خصوص وامهای دیگر درست یک ماه پس از دریافت وام پیامک کسر اقساط به شماره افراد ارسال میشود.در دنیا کارتهای اعتباری به حل مسائل و مشکلات مربوط به کلاهبرداری کمک میکنند بهاین طریق مردم را ترغیب به استفاده از این نوع کارتها میکنند. با توجه به اینکه پشتوانه دریافت کارت خرید، اعتبار فرد یعنی میزان درآمد و محل اقامت او است، این کار میتواند همچنان تداوم داشته باشد.
*** معایب کارتهای اعتباری خرید
کارتهای اعتباری نوعی از کارتهای بانکی هستند که استفاده از آنها در تمام دنیا مرسوم است و با اینکه در بیش از ۱۰۰کشور در دنیا مردم از این قبیل کارتها استفاده میکنند اما در ایران هرگز کارت اعتباری موفق نشده به مرحله اجرا برسد. در دور تازه مطرح شدن عنوان کارتهای اعتباری نیز مانند قبل ابهاماتی وجود دارد. مثلا رده سنی متقاضیان مشخص نیست.
در اکثر کشورهای جهان که کارت اعتباری اعطا میکنند، اعتبار فرد از جمله درآمد و محل اقامت او به عنوان پشتوانه فرد برای دریافت این نوع کارت است اما در کشور ما قرار است سهام عدالت به عنوان یکی از پشتوانههای دریافت کارت اعتباری در نظر گرفته شود. این احتمال جدی و خطرناک وجود دارد که افراد پس از دریافت کارت اعتباری اقدام به سوءاستفاده از آن کنند.
اقداماتی مثل نقد کردن کارت در برخی فروشگاهها از جمله معایب کارتها اعتباری بهشمار میروند. یعنی فرد کارت را به فروشنده ارائه دهد و او با کسر مبلغی از اصل موجودی کارت، پولی را به دارنده کارت بدهد.با وجود اینکه ارزش برگههای سهام عدالت فعلا به رقمهایی مثل ۲۰ و ۴۰میلیون تومان رسیده، تا این لحظه خبرها حاکی از این است که بانکها قصد ندارند تمام ارزش سهام را در قالب اعتبار به مردم اختصاص دهند و پیشبینیهای اولیه بر شارژ پنج تا هفت میلیون تومانی کارت اعتباری خرید برای مالکان سهام عدالت دلالت دارد.
