روزنامه هفت صبح، نگین باقری| « -کلانشهر تهران دیگر جای نفس کشیدن ندارد. - خب کمربندش را باز کنید»؛ این چند ثانیه از گفتوگوی پرتنش روز گذشته بود. یک سمت خانم معاون نشسته بود و سمت دیگر آقای مجری. فرزانه صادق مالجرد درباره محدودیتهای تهران برای ساخت مسکن مهر و گسترش آن حرف میزد و مجری اصرار میکرد که اگر تهران بزرگ نشود پس چطور میتوان سیاستهای افزایش جمعیت را اجرا کرد. یا به قول خودش «در خانه 60 متری؟»
همین اختلاف یک گفتوگوی جالب را در این خبرگزاری وابسته به بسیج دانشجویی به دنبال داشت. این مناظره ما را با چهره معاون شهرسازی وزیر راه آشنا کرد که تا آخر مناظره از موضع این وزارتخانه دفاع میکرد؛ حتی وقتی با این اتهام عجیب روبهرو میشد که دارد برخلاف سیاستهای رهبری و در مسیر فکری عباس آخوندی و غلامحسین کرباسچی حرکت میکند.
«فرزانه صادق» درواقع از دوره آخرین وزیر روحانی در وزارت راه روی صندلی خود نشسته و با وجود اینکه بعد از محمد اسلامی، دو وزیر دیگر هم آمدهاند، اما جای او در معاونت شهرسازی تغییر نکرده. این تنها سابقه این زن متولد سال 1355 نیست. او به جز اینکه از سال 1397 معاون راه و شهرسازی و دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران بوده، دو بار هم سابقه همکاری با پیروز حناچی را دارد. این اولین حملهای نیست که صادق با آن روبهرو شده و شاید بشود دشمنانش را در چهار گروه تقسیم کرد:
یک: مثلا یکی از مخالفانش را تعاونیهای مسکن تشکیل میدهند. آنهایی که قبلا مجوز مسکن برای یک شرکت گرفتهاند ولی حالا به دلایل مختلف با مخالفت فرزانه صادق اجازه ساختمان سازیشان گرفته شده. یکی از آنها تعاونی مسکن امیرالمومنین در اطراف تهران است و یکی دیگر هم مسکن ثامن فرهنگیان مشهد که دومی به خاطر قرار گرفتن در محدوده حرم با مخالفت شورایعالی شهرسازی روبهرو شده.
دو: مخالفان دیگر او را شهرداری و مدیران شیراز تشکیل میدهند چرا که فرزانه صادق تنها کسی بوده که تا امروز مانع تخریب بافت تاریخی شیراز شده. اینطور که کارشناسان میگویند بین سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۶، از شاهچراغ تا حرم علاالدین حسین ، ۸۰ هزار متر مربع از بافت تاریخی شیراز با عنوان تحت عنوان بینالحرمین تخریب شده بدون اینکه حتی طرحی برای آن وجود داشته باشد. به جای آنها هم در این محدوده یک پارکینگ طبقاتی، یک مجتمع تجاری، هتل، سالن اجلاس شورای شهر و دفتر نمایندگان شیراز در مجلس شورای اسلامی ساخته شد و توسعه این محدوده از زمانی که خانم معاون روی کار آمده با مخالفت او روبهرو شده است.
سه: گروه آخر از مخالفانش هم او را به این متهم میکنند که مانع ساخت 4میلیون مسکن وعده داده شده رئیسجمهور است. آنها معتقدند که وزارتخانه باید خط حریم شهری را باز کند تا بشود زمین برای مسکن ملی اضافه کرد ولی صادق و همکارانش در این وزارتخانه میگویند باید زمینهایی که در حریم شهرها قرار دارد یا زمینهای بافت فرسوده را به مسکن مهر تبدیل کرد.
در این گروه حامیان شهردار تهران هم میگنجند چراکه آخرین بار شهردار تهران بود که دریک برنامه تلویزیونی اعلام کرد مجوز ساخت یک طبقه اضافه در بافت فرسوده صادر شده(طبق قانون در بافت فرسوده نمیشود خانه بلندتر از 3 طبقه ساخت). اما فرزانه صادق سریع نامه زد که هر کاری قرار باشد برای این بافت انجام شود، اول ما باید آن را تصویب کنیم. احتمالا این نامه مهمترین تاثیر را بر اقدامات تلافیجویانه مخالفان او گذاشته است.
در برنامه ویدئویی چه گذشت؟
سایت دانشجو این ویدئو را که بارها در شبکههای اجتماعی بازنشر شده با عنوان «چالشهای تامین زمین در نهضت مسکن ملی» منتشر کرد. بخشهایی از این گفتوگو بین معاون وزیر و مجری اینگونه گذشت:
فرزانه صادق: قانون است که جمعیت شهر تهران نباید بالاتر برود.
مجری: پس این را به مردم اعلام کنید که قانون اجازه نمیدهد که برای مسکن کاری کنیم.
فرزانه صادق: نخیر. با جملات بازی نکنید. ما میگوییم باید برای شهر تهران سراغ بافت فرسوده برویم.
مجری: حرف شما را آقای کرباسچی و آخوندی هم به نحو دیگری قبلا زدهاند. شما تصمیمتان اخراج مردم از تهران است.
فرزانه صادق: من چنین حرفی نزدم. من دارم از سیاستهای کلی نظام در شهرسازی و سند آمایش حرف میزنم.
مجری: بله نتیجه سیاستهای شما همین است. شما میگویید نمیگذاریم تهران توسعه پیدا کند. سیاستهای نظام توسعه جمعیت است.
فرزانه صادق: ولی سند آمایش میگوید {به جای گسترش شهرها} مردم را انتقال بده به شهرهای میانی و آنها را تشویق به مهاجرت معکوس کن.
مجری: نمیشود ما به مردم بگوییم که در خانه 60 متری افزایش جمعیت دهید.
دیگر چه خبر؟
دو بخش دیگر از این برنامه تلویزیون اینترنتی هم منتشر شد که در آن فرزانه صادق اینطور میگوید:
* در مدلهایی که ما پیشنهاد دادیم برنامهای برای افزایش محدوده کلانشهرها وجود ندارد چرا که به سند آمایش سرزمینی که رئیسجمهور ابلاغ کرده قائل هستیم. در این سند اینطور آمده که بار جمعیتی و فعالیتی را از کلانشهرها باید برداریم. کلانشهرتهران جای نفس کشیدن ندارد. الان شهر تهران مشکل آب دارد، مشکل زیرساخت دارد. امکان پاسخگویی به همین جمعیت را هم نداریم. شما میگویید کمربند را باز کنیم؟ مثل اینکه من بگویم تشنهام است و شما آب شور به من بدهید.
در تهران جای نفس کشیدن نداریم و اگر کمربند را باز کنیم جمعیت بیشتری میآید. فقط هم شهرک و شهرسازی نیست وقتی صنایع را در 120 کیلومتری تهران، 30 کیلومتری تبریز و اصفهان گسترش میدهم یعنی دارم این پالس را میدهم که جمعیت بیایید این شهرها زندگی کنید. من اگر قرار باشد تعادل جمعیتی به وجود بیاورم باید تمرکز و هرچیزی که منجر به تمرکز میشود باید از کلانشهرها بردارم.
*در اقدام ملی حدود سه هزار هکتار اراضی داخل محدوده شهری داشتیم که میتوانست تغییر کاربری پیدا کند به محدوده شهرها الحاق شد و در چرخه و فرایند مسکن سازی قرار گرفت. یک فرایند دیگر الحاق به محدودهها بود ولی در اقدام ملی مسکن که از دو سال پیش شروع شده حدود 6 تا 7 هزار هکتار از بیرون به شهرها الحاق شد. در این دو سال از مدلهای مختلف شامل مکانیابی شهرکها و شهرهای جدید و هم الحاق به محدودههای شهری و هم بازنگریهای طرح جامع حدود 30 هزار هکتار اراضی تامین شده که یعنی تامین اراضی حدود سه برابر نسبت به طرح اقدام ملی افزایش داشته است.
