روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | برای اینکه به داستان ورود کنیم اول باید کمی با وحید اشتری آشنا بشوید؛ یعنی کسی که در رشتهتوئیتی بلندبالا ماجرای اجاره دادن بخشی از املاک وقفی قزوین را به عروس رئیس سازمان اوقاف رسانهای کرده و تا اینجا جنجال بزرگی بهراه انداخته است.
وحید اشتری که ۳۴ساله است و قبلا مسئول تشکیلات بسیج دانشجویی دانشگاه تهران و عضو شورای مرکزی جنبش عدالتخواه بوده و حالا سخنگوی کمیته صیانت از منافع ایران است. او قبلا با افشاگریهایی درباره هلدینگ یاس، خیریه حسین طائب، سیسمونی نوه محمدباقر قالیباف معروف به سیسمونی گیت، پرداختن به ماجرای سیلی خوردن سرباز راهور از عنابستانی نماینده مجلس و حملههای متعدد به خدمت اجباری سربازی خودش را به رسانهها و شبکههای اجتماعی شناسانده بود.
دانستن این نکته هم ضروری است که جریان معروف به عدالتخواه گروهی هستند که زیرمجموعه اصولگراها دستهبندی میشوند اما با چهرههای شاخص اصولگرایی و نواصولگرایی آبشان در یک جوی نمیرود و خیلیها مخصوصا قالیباف و اطرافیان او را از دمتیغ انتقادهای تندشان میگذرانند و دقیقا معلوم نیست میتوان آنها را نزدیک به اطرافیان احمدینژاد دانست یا نه اما در مواردی با آنها مشابهتهایی دارند. همه اینها را گفتیم که اگر میخواهید درباره پشتپرده این افشاگریها قضاوتی داشته باشید، دست ذهنتان بازتر باشد.
حالا میرویم سراغ اصل ماجرا و نکتههای مهم توئیتهای تازه اشتری با عنوان «عروسبازی در اوقاف» را با هم مرور میکنیم:… الان در قزوین دیگر یک زوج جوان با ماهی یک میلیون بدون پولپیش یک زیرزمین در حاشیهایترین نقاط شهر نمیتوانند اجاره کنند ولی یک موقوفه ۱۵۰ هکتاری و یک دامداری هزار راسی در قزوین را با همین اجاره ناچیز به خانم مونا چایچیان واگذار کردهاند.
این موقوفه عظیم متعلق به حسینیه امینیهاست که یکی از دیدنیترین نقاط قزوین است. اسم و مشخصات خانم چایچیان را سرچ کردم. از نامبرده اطلاعات خاصی وجود نداشت. یکی دو تا شرکت در روزنامه رسمی، یکی دو تا تلفن در برخی مدارک (که کسی پاسخگویش نبود) و یک آدرس در محله ازگل تهران.
شخصا به آدرس مورد نظر مراجعه کردم بلکه بتوانم از نسبت این آقازاده محترم با مسئولین کشور اطلاعی کسب کنم. از پرسوجو از همسایهها در کمال ناباوری متوجه شدم این آدرس، منزل مسکونی … رئیس سازمان اوقاف کشور جناب حجتالاسلام خاموشی است.عجیب بود. اینکه… در تمام قراردادها بدون نگرانی رسما آدرس منزل رئیس سازمان اوقاف را قید کنند دیگر خیلی اعتماد بهنفس میخواهد.»البته رشتهتوئیت اشتری اینجا تمام نمیشود و بسیار مفصلتر از این حرفهاست اما اصل ماجرا در همین ۶ توئیت اول آمده و بقیه آن به ماجراهای گذشته اوقاف و یکسری توصیه و طعنه اختصاص دارد.
تا همینجا هم احتمالا حدس زدهاید که چنین ادعایی با توجه به نحوه انتصاب رئیس سازمان اوقاف، چه حاشیهها و جنجالهایی میتواند راه بیندازد حتی اگر این موضوع هم در میان نبود، واگذاری ملکی اوقافی و چند صد هکتاری آن هم با فضای مشجر، کشاورزی و دامداری و… آنهم با اجاره ماهانه یک میلیون تومان به عروس رئیس سازمان اوقاف میتواند به سرعت مسئولان مختلف و بعضی فعالان رسانهای نزدیک به این نهادها را برای واکنش به صف کند. همین اتفاق هم افتاد.
اولین واکنشها در همان فضای توئیتر دیده شد و خیلیها سعی کردند اشتری را به تلاش برای فریب مردم، شلوغکاری، جلب توجه و تخریب چهرههای انقلابی متهم کنند. ایرادهایی که از ادعای اشتری گرفته شد را میتوان به چند دسته تقسیم کرد؛ اول کسانی که از عکسهایی که او برای شروع رشتهتوئیتش استفاده کرده ایراد گرفتند و گفتند او فریب را از همان اول شروع کرده
چون عکسهایی که استفاده کرده مربوط به خانه تاریخی امینیهاست که یک خانه مجلل قدیمی است که برای بازدید عموم استفاده میشود، در حالیکه زمینهای اجاره داده شده به خانم مونا چایچیان اگرچه بخشی از موقوفه عظیم خانه امینیهای قزوین است اما اصلا ربطی به این خانه و بنا ندارد و در جای دیگری قرار دارد، در حالیکه وحید اشتری سعی کرده اینطور القا کند که این خانه هم بخشی از ملکی است که به خانم چایچیان اجاره داده شده.
گروه دیگری از منتقدان اشتری میگفتند که اجاره ملک مذکور به عروس آقای مهدی خاموشی رئیس سازمان اوقاف در سال ۹۵ و قبل از شروع مسئولیت او بوده است. در مقابل خیلیها با دیدن این انتقاد یادآوری میکردند که اولا اجاره در دوره آقای خاموشی تمدید شده، دوم اینکه اصلا در همان سال ۹۵ چرا چنین زمینهای مرغوبی باید به این قیمت در اختیار یک جوان ۲۶ ساله قرار بگیرد که از قضا پدر همسرش رئیس سازمان تبلیغات اسلامی هم هست؟
طبیعتا واکنشها به آنچه اشتری نوشته بود به ایرادگیریهای توئیتری محدود نشد و چهرههای مختلف شروع به موضعگیری در این مورد کردند. اولین و سریعترین واکنش را سیدمصطفی مجیدی مدیرکل اوقاف استان قزوین نشان داد. حرفهای او اصطلاحات حقوقی زیادی داشت و تکرار آنها شاید شما را سردرگم کند پس خلاصه ساده شده حرفهای او را میگوییم.
اینکه در زمان پهلوی وقتی ماجرای اصلاحات ارضی پیش آمد حکومت بخش بزرگی از زمینهای وقفی را تحت همین اصلاحات بین روستاییها تقسیم کرد. مثلا چند هزار هکتار زمین که در فلان روستا وقف شده بود و عواید حاصل از آن در راستای خواستههای وقفکننده هزینه میشد بین کسانیکه روی آن زمینها کار میکردند تقسیم شد.
بعد از انقلاب اما به دستور امام خمینی این تصمیم لغو شد و قرار شد این زمینها به اوقاف برگردد اما قرار شد برای اینکه حق مردم ضایع نشود اصل زمین برگردد و کارهایی که روی زمین انجام شده اعم از ساختمان و باغ و… که «اعیان زمین» محسوب میشود به مالک آن تعلق داشته باشد و او بابت اصل زمین یا همان «عرصه» به اوقاف اجاره پرداخت کند. قیمت کارشناسی این اجاره را هم کارشناس دادگستری تعیین میکند و سازمان اوقاف صرفا روی تمام این مراحل نظارت دارد پس در واقع کسی که این زمینها را دریافت میکند یک اجاره به صاحب «اعیان» میپردازد یک اجاره هم به صاحب «عرصه» که سازمان اوقاف است میدهد.
از طرفی بعضی از موقوفات هم به موقوفه «غیرمتصرفی» معروف هستند که در آنها کسی که وقف کرده خودش فردی را انتخاب کرده یا ساز و کاری را برای انتخاب فردی تعیین کرده که او متولی امور مقوفه باشد و سازمان اوقاف صرفا میتواند روی فعالیتهای این متولی نظارت کند و دخالتی نمیتواند داشته باشد.
این حرفها هم حتی نتوانست منتقدان را قانع کند چرا که آنها میگفتند حتی برای اجاره عرصه این زمین چند صد هکتاری مبلغ ماهانه یک میلیون تومان بدون هیچ رهنی اصلا منطقی نیست و کارشناس دادگستری چه کسی بوده که چنین کارشناسی کرده است؟ بعضیها هم در جواب مثالهایی از رقمهای بسیار پایین اجاره «عرصه» بقیه املاک موقوفی میزدند
مثلا املاک مرحوم مفرح در جنوب تهران که عواید آن باید صرف بیمارستان مفرح شود برای زمینهایی که حدود ۳۰۰ خانه در آن قرار دارد و محله بزرگی است ماهانه مبلغی در همین حدود یک میلیون تومان است. منتقدان هم میگفتند که پس خانه از پایبست ویران است و باید دید چرا اجارهها به این شکل کارشناسی میشود. باز هم بودند کسانی که در جواب این گروه توضیح میدادند که درواقع اوقاف نمیخواهد به مردم فشار بیاورد و هزینه بیشتری به آنها تحمیل کند.
حرفهای مدیرکل اوقاف قزوین بهنظر کافی نبود چرا که کمی بعد روابط عمومی سازمان اوقاف کشور هم وارد عمل شد و جوابیه داد که در آن حرفهای اشتری را شایعهپراکنی یکی از فعالین فضای مجازی خواند و همان حرفها را درباره غیرمتصرفی بودن ملک مذکور تکرار کرد اما بخش تازه جوابیه این بود که خانم چايچیان مبلغ ۳۴۰ میلیون تومان هم به متولی پرداخت کرده است اما نگفت که این مبلغ بهصورت ماهانه بوده یا سالانه. برای همین هم بعضی از کاربران توئیتر در واکنش به این جوابیه گفتند که اگر ۳۴۰ میلیون سالانه بوده باشد میشود ماهی کمتر از ۳۰ میلیون تومان که باز هم برای چنین ملکی اصلا منطقی نیست.
اینجا بود که سر و کله مصاحبه فرزند متولی خانه-حسینیه تاریخی امینیها هم در رسانهها پیدا شد که ماجرا را وارد فاز دیگری کرد. او در این مصاحبه گفت که مبلغ واقعی اجاره ۹۰۰ هزار تومان است و اصلا هم اتفاق تازهای نیست بلکه بیشتر از ۴-۵ سال است که برنامه همین بوده و ماجرا به قبل از اینکه متولی جدید مسئولیت را قبول کند، بر میگردد. نکته مهم در حرفهای او آنجا بود که اعلام کرد به آنها گفته شده که صدای این موضوع را در نیاورند و او نمیداند که چه کسی ماجرا را درز داده است و تصاویر متعلق به چه کسی است.
جالب اینکه در بیانیه روابط عمومی سازمان اوقاف به موضوعی اشاره شده بود که مصاحبه پسر متولی خانه امینیها دوباره توجهها را به آن جلب کرد. در بخشی از این بیانیه آمده بود که این تحرکها و دشمنیها به این دلیل بوده که سازمان اوقاف شروع به برخورد با اباحهگری در مجموعه تاریخی خانه امینیها کرده که احتمالا منظور از اباحهگری حضور گردشگران بدون حجاب در این مجموعه بوده است.
اینجا بود که بعضی از کاربران در شبکههای اجتماعی گفتند همه این ماجراها زیر سر متولی است و میخواهد به این ترتیب از سازمان اوقاف و رئیس آن انتقام بگیرد. البته در حرفهای خود فرزند متولی این موقوفه هم خواندیم که گفته بود بهتازگی درگیر یک پرونده قضایی بوده و حوصله پرداختن به این مسائل را ندارد.
