روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| ديروز صفحه توئيتري گنجور از مبتلا شدن صابر راستيكردار به سرطان خبر داد؛ راستيكردار خالق فونت «وزير متن» (همان فونتي كه در سايت گنجور استفاده ميشود) و چندين قلم فارسي ديگر است كه همگي به صورت رايگان در اختيار عموم قرار دارند. طراحي فونت بينازنين يا نازنين هم كه يكي از پراستفادهترين فونتهاي فارسي در Word است، ماجراي جالبي دارد.
بعضي فونتها هم هستند كه براي استفاده عمومي ساخته نميشوند. نشريهها، روزنامهها و وبسايتهاي معروف هر كدام تايپفيس يا فونت مخصوص به خود را سفارش ميدهند و تمام مطالبشان با همان فونت نوشته ميشود. در اين گزارش ميخواهيم نگاهي داشته باشيم به معروفترين فونتهاي فارسي و ببينيم چه كساني آنها را طراحي كردهاند.
طراحي نازنين براي كيهان
جالب است بدانيد كه حروف فارسي كمتر از هفتاد سال است كه حروف چيني شدهاند و تا قبل از آن از چاپ سنگي براي چاپ تمام كتابها و نشريهها استفاده ميشده. اين در حالی است که از سه قرن پیش ارامنه در اصفهان حروفچینی میکردند و به خط خود تايپفيس داشتند. در اروپا همزمان با ابداع ماشين حروفچيني، طراحي حروف را هم شروع كردند اما طراحي حروف فارسي سالهاي سال طول كشيد.
ماجراي ساخت يكي از اولين فونتهاي فارسي هم مديون روزنامه كيهان است. برخي روايتها حاكي از اين است كه اين روزنامه به شركتي كه به او دستگاه حروفچيني ميداده اعتراض ميكند كه قلم فارسي ميخواهد و «اين دستگاههاي تايپي كه به ما ميفروشي عربي هستند.» اينطور شد كه حسين عبداللهزاده به سفارش روزنامه كيهان، در سال 1339 حروف «كيهان 84» را براي اين روزنامه طراحي ميكند كه بعدها به فونت «زر بولد» معروف ميشود.
بعد از آن در دهه 50 فونتهاي معروف «تيتر» و «نازنين» را هم مجدا براي كيهان طراحي ميكند. فونت نازنين در سال 57 با اسم «حقيقي» براي اين روزنامه طراحي شد اما مدتي بعد به نازنين تغيير كرد و توسط شركت لاينوتايپ توليد شد. از ديگر تايپفيسهايي كه او طراحي كرده ميتوان به «مرواريد»، «فيروزه»، «فردوسي» و «سعدي سياه» اشاره كرد. حسین عبداللهزاده حقیقی متولد ۱۴ بهمن ۱۳۱۵ در شهر تبریز، طراح مهمترین حروف چاپی فارسی است و او را به عنوان پدر طراحي تايپ فارسي ميشناسند.
فونت رايگان وزيرمتن
معروفترين فونت صابر راستيكردار فونت «وزيرمتن» است. اين فونت كه وبسايت گنجور(گنجينهاي از اشعار فارسي) هم از آن استفاده ميكند، از سال 94 طراحي و توسعهاش شروع شده و قابل استفاده است. اين تايپفيس كه به سادگي و خوانا بودن مشهور است، مانند باقي فونتهايي كه راستي كردار طراحي كرده به شكل بازمتن و رايگان در اختيار فارسيزبانان قرار دارد.
فونت «ساحل» يكي ديگر از فونتهايي است كه او طراحي كرده. اين قلم كه آخرين نسخهاش در سال 98 منتشر شده، ظاهري ضخيمتر دارد و براي تيتر نويسي مناسب است. او چندين فونت ديگر هم طراحي كرده كه توسعه برخي از آنها متوقف شدهاند. صابر راستيكردار 36 ساله، در وبلاگ خود خبر داده كه به سرطان مبتلا شده و براي درمان به مشكل مالي برخورده است.
لينكي در وبسايت فونتهاي او قرار دارد و كنارش نوشته شده: « اگر میخواهید از خود من و همه کارهایم در حال و آینده حمایت کنید لطفا از این صفحه اقدام نمایید.» حالا بسياري از دوست داران او براي كمك به هزينههاي درمان از طريق همين صفحه به او كمك مالي ميكنند. او در وبلاگ خود نوشته: «سال گذشته با درد فراوان در سمت چپ لگن و عکسبرداری متوجه شدم که دچار سرطان شدهام.
آن هم از نوع متاستاز یا مرحله چهار. بدخیم وخیم. متاستاز یا متاستاتیک یعنی منشاء تومور فرد، تومور دیگری در بدنشه و سلولهای سرطانی آن تومور در جای دیگری نشستهاند. در واقع سرطان در بدن فرد پخش شده است. متاستاز تقریبا آخر خط هست.» راستيكردار در ادامه از اتفاقات دردناكي كه در اين مسير برايش افتاده نوشته و گفته كه دچار معلوليت حركتي شده و تقريبا هميشه يك گوشه از خانه افتاده است.
علي بابا برنده فستيوال طراحي فونت دنيا
علي بابا يكي از وبسايتهايي است كه براي تجربه بهتر كاربر و منحصر به فرد بودن، فونت مخصوص به خود را سفارش داده و طراحي كرده است. اين فونت به قدري موفق بوده كه برنده جايزه بينالمللي «گرانشان» هم شده است. اين جايزه مربوط به يكي از معتبرترين فستيوالهاي طراحي فونت دنيا است و فونت علي بابا موفق به كسب رتبه سوم در بخش آثار عربي-فارسي شده است. طراحان اين فونت رضا بختياري فرد و مهدي ارشادي هستند.
