روزنامه هفت صبح، نگین باقری| «امیرعلی، آیهان، فاطمه و رستا» اینها پرتکرارترین اسامی هستند که این روزها برای نوزادان انتخاب میشوند. سالهای قبل همیشه رقابتی برای نامگذاری محمد و امیرعلی بین پسرها وجود داشته و معمولا امیرعلی در این رقابت میتوانست طرفداران زیادی جمع کند. برخلاف پسران اما در اسامی دختر هیچ وقت اسمی به فراوانی فاطمه دست پیدا نکرده و جای فاطمه را نگرفته است.
اواسط دی ماه امسال اداره ثبت احوال کشور پرتکرارترین اسامی این 9 ماه امسال را منتشر کرد. ثبت احوال ادعا کرده که برخلاف همه سالهای اخیر این بار محمد بیشتر از امیرعلی تکرار شده و همچنان فاطمه در راس است. در کنار ثبت احوال کشور، ادارات 13 استان مختلف هم در گزارش روابطعمومیها و در مصاحبه با روزنامه هفت صبح اسامی پرطرفدارشان را منتشر کردند. این اسامی یک شمای کلی از سلیقه مسلط نامگذاری در هر استان را نشان میدهد که میشود از آنها به چند نکته جالب رسید:
* اولین چیزی که میتوان گفت این است که خانوادهها اسم فرزندان پسر خودشان را اغلب از بین اسامی سنتی انتخاب میکنند اما این قاعده درمورد اسامی دختر صدق نمیکند.
* با اینکه فراوانی امیرعلی در 15 استانی که ما به صورت رندوم انتخاب کردیم بیشتر بوده ولی ثبت احوال کشوری محمد را پرطرفدارترین اسم پسر در 9 ماه گذشته عنوان کرده است.
* از این 15 استان منتخب، فقط سه استان بودند که نام دیگری به جز محمد و امیرعلی در راس اسامی پرطرفدارشان قرار داشته. این سه استان شامل اسم آیهان در گیلان، حسین در لرستان و آراد در کهگیلویه و بویر احمد میشد.
* به نظر میرسد که آیهان با سرعت زیادی درحال تصاحب دومین نام پرطرفدار است. در همین 15 استانی که برای نمونه انتخاب کردیم، آیهان در 12 استان به جایگاه برترینها راه یافته.
* نکته جالب دیگر اینکه آراد سال 1399در رتبه ششم بود و این رتبه برای او در سال 1400 هم تکرار شد اما تا اینجای سال به صورت مشترک با اسم «محمد» به جایگاه هفتم رسیده است.
* حالا که تعداد فراوانی آیهان،محمد و آراد را گفتیم، اشارهای هم به امیرعلی داشته باشیم که این نام از این 15 استان، در 13 استان به پرطرفدارترینها راه یافته است؛ یعنی درست یک استان بیشتر از آیهان.
* بعد از آیهان، امیرحسین قرار داشته که در اسامی پرطرفدار هشت استان جامعه نمونه ما قرارداشته و بعد از آن هم حسین. سپس در رتبه بعدی علی قرار دارد و بعد هم به صورت مشترک محمد و آراد.
* اسم ترکیبی بین پسرها خیلی رایج است که نمونه پرتکرار آن همان امیرعلی و بعد هم امیرحسین بود. در کنار امیرعلی، امسال هم مانند سالهای گذشته فراوانی نام علی در بین نامهایی که برای پسرها انتخاب میشود بالا بوده است. با این تفاوت که سال 1399 و 1400 اسم علی در جایگاه سوم قرار داشته و امسال که جای او را امیرحسین گرفته و علی به رتبه ششم رسیده است.
نام رضا در مشهد اول میشود؟
تصور این میرفت که نام رضا، بیشترین فراوانی را در استان خراسان رضوی داشته باشد. در حالی که امیرعلی در این استان در بالاترین جای جدول قرار گرفته و رضا جزو پنج اسم اول نیست. در عوض هر پنج اسم پرطرفدار خراسان رضوی، اسامی سنتی هستند. درست مانند بوشهر که هیچ اسم جدیدی به پنج اسم دارای بیشترین فراوانی آن راه نیافته است. حالت برعکس آن را کدام استان دارد؟
مورد متفاوت کردستان و گیلان
هیچ استانی نداریم که در بین پنج اسم پرتکرار آن اسم سنتی نباشد ولی کردستان و گیلان کمترین نام سنتی رادر بین پنج اسم پرتکرار خود داشتهاند.
در آمار اصطلاحی به نام داده پرت وجود دارد. داده پرت یعنی دادهای که از بقیه فاصله زیادی دارد. در هر استان اغلب پنج اسم برتر پسرها با هم مشترک هستند یا تکراری است ولی برخی از استانها اسامی بین پنج نام برتر خود داشتند که اصلا در بقیه استانها وجود نداشت و رایج نبود. ماهان در اصفهان، روژمان در کردستان، کارن و هیراد در کهگیلویه و بویراحمد، رایان و مهرسام در گیلانیها، کیان در مرکزی و میران برای آذربایجان غربی چنین وضعیتی داشتند.
شاهان اسم تازه مرسوم شدهای است که فعلا به برترینهای گیلان، تهران و کردستان راه یافته. درنتیجه به نظر میرسد که سلیقه مردم گیلان متفاوتتر از بقیه استانها بوده چراکه تعداد اسامی برتر این استان کمتر در استانهای دیگر وجود داشته.
چه خبر از دخترها؟
فاطمه پرتکرارترین نام دختر در کشور بوده و نه فقط امسال، بلکه سال پیش و دو سال قبل هم در جایگاه اول قرار داشته.فقط سه استان در پنج اسم پرطرفدار خود «فاطمه» نداشتند که شامل کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و کردستان میشود.
یک نکته جالب دیگر این است که یک دفعه در یکسال دو اسم جدید نیلا و ماهلین در بین دختران تبدیل به ترند روز شده که سال 1400 و سال 1399 اصلا به 10 اسم اول راه نیافته بود. ماهلین یک اسم ترکی به معنی هلال ماه و نیلا یک اسم تقریبا بینالمللی با ریشه عبری به معنای خوبی است.
سنتیترین اسامی دختران را بوشهر دارد که هر 5 اسم پرتکرار آن از این گروه بوده است. در اسامی پسران به جز بوشهریها، مشهدیها هم در اغلب مواقع اسم پسران خود را از نامهای سنتی انتخاب میکنند.تنوع و تکثر در اسامی دخترها بیشتر است. به زبان دیگر در اسامی برتر دخترهای استانهای مختلف، نامها کمتر تکراری درمیآیند. به جز این، نامهای تازه وارد یا نادر زیادی میشود در بین اسامی پرطرفدار دخترها پیدا کرد که اصلا در استانهای دیگر به نامهای برتر نرسیدهاند؛ مانند سوین (به معنای شادباش) برای استان مرکزی و پناه برای گیلان که در هیچ استان دیگری جزو پنج اسم اول نبوده.
سولین و سدنا هم اسامی نادری بودند که در کردستان به جایگاه اول رسیدهاند. البته این دو اسم برای فارسها نادر است وگرنه سولین در کردی به معنای غنچه و سَدِنا به معنای سجده برای خداست. نادر بودن نامها به خاطر تفاوتهای زبانی برای نام میران در پسرهای آذربایجان غربی هم تکرار شده که آن هم نامی کردی به معنی بزرگ و سرور است.
حالا که بحث نامهای غیرفارسی زبان شد، باید این را اینجا اضافه کنیم که به نظر میرسد نام اقوام در بین دختران در حال تبدیل شدن به نامهای ترند روز است. طوری که نام سوین (به معنای شادی شدید) در حالی به رتبه پنج اسم برتر استان مرکزی رسیده. این نام کردی است و فقط یک گروه کوچک، آن هم از عشایری که بین این استان و همدان جابهجا میشوند در استان مرکزی کرد هستند.
آوین یا آوینا در بین اسامی دختران لرستان، کهگیلویه و بویر احمد و کرمانشاه هم پرتکرار بوده ولی آن هم باز یک اسم کردی به معنای آب زلال است. همچنین ماهلین نام ترکی است ولی به جز همدان، قزوین و تهران، در گیلان و مرکزی هم به رتبههای برتر راه یافته.علاقه فراوانی هم به اسامی عربی جدید مانند حلما و نورا وجود دارد که به نظر میرسد امسال هم مانند هر دو سال گذشته به جایگاه اسامی پرطرفدار سوم و چهارم دختران راه پیدا کنند.
به نظر میرسد که امسال باید رستا به جایگاه دومین اسم پرطرفدار دخترها برسد. اگر توافق داشته باشیم که مشت نمونه خروار است، در 15 استان منتخب ما رستا 10 بار به اسامی پرطرفدار راه پیدا کرده و زهرا 7 بار.
سال 1399 نام زینب و سال 1400 نام آوا به جایگاه پنجمین نام پرطرفدار دخترانه رسید ولی به نظر میرسد که ترتیب اسامی پرطرفدار دختران امسال اینطور باشد: فاطمه،رستا،زهرا،حلما و نورا.
