روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| زندگی پیچیده و سخت متولدان دهه 60 از همان دوران نوزادی آغاز شد؛ وقتی به دلیل جمعیت بالا، خدمات بهداشتی و درمانی کفاف نمیداد، وقتی در مدارس شلوغ با سه شیفت کاری، به مدرسه رفتند و روی نیمکتهای سه نفره نشستند تا وقتی که در جنگ کنکور شرکت کردند و در صفهای چند ساله منتظر ماندند که وارد دانشگاه شوند، اما این پایان داستانهای عجیب آنها نیست.
داستان زندگی متفاوت این نسل تا امروز هم ادامه پیدا کرده و اطلاعات تازهای درباره زندگی مشترک آنها به میان آمده؛ یک میلیون و 400 هزار مرد و 830 هزار زن متولد دهه شصت مجرد ماندهاند که اگر این رقم را کنار آمار متولدان این دهه بگذاریم، خودش را بیشتر نشان میدهد: رقمی حدود ۱۶میلیون و ۸۰۰ هزار نفر که بیشترین سهم از جمعیت کشور است.
بعد از دانشگاه نوبت کار و ازدواج متولدان دههای بودند که برای گذراندن هر مرحله از زندگی باید مبارزه میکردند. حجم بالای داوطلبان کنکور در دهههای 70 و 80 در مقایسه با حجم کم ظرفیت دانشگاهها رقابت طاقتفرسایی را ایجاد کرد، اما برای متولدان نسل بعد تعداد صندلیهای دانشگاه با تعداد داوطلبان برابر شد و رقابت بر سر به دست آوردن صندلی با کیفیتتر بود.
دهه شصتیها رقابت سختی در بازار کار داشتند و آمار بیکاری زنان و مردان آن هم کم نیست. حدود 32درصد زنان متولد دهه 60 و 16درصد مردان این دهه نتوانستهاند به کاری مشغول شوند، اما با وجود شرایط پیچیده متولدان این دهه برای ورود به دانشگاه، 35درصد از آنها تحصیلات عالی دارند و تحصیلات باقی آنها بین دیپلم و پیشدانشگاهی است.
چند دهه شصتی مجرد میمانند؟
تا سال گذشته تقریبا ۷۰ تا ۸۰ درصد مردان دهه شصتی ازدواج کردهاند و شاید حدود ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار زن دهه شصتی هم از سن 45 سالگی به بعد دیگر ازدواج نکنند، اما معمولا حدود دو درصد از مردان مجرد میمانند و باقی آنها ازدواج میکنند. زنان و مردان این دهه هنوز به سن 45 سالگی نرسیدهاند و نمیشود درباره تجرد قطعی آنها آماری داد.
برای این مسئله راهکارهایی هم مطرح شده که عجیبترینشان، همین چند هفته پیش از زبان یکی از نمایندگان مجلس شنیده شد. او پیشنهاد داد که دهه شصتیها با هم ازدواج کنند که مسئله جمعیت و ازدواج، یکجا حل شود. پیشنهادی که چندان کاربردی به نظر نمیرسد چون با وجود اینکه احتمال ازدواج متولدان این دهه با هم وجود دارد، ولی اختلاف سنی پنجسالهای که در ایران برای ازدواج در نظر گرفته میشود را نمیتوان ندیده گرفت.
چرا تنها میمانیم؟
نگرانی اصلی بخشی از زنان دهه شصتی هستند که بالای 35 سال دارند؛ چون ممکن است به دلیل مشکلات اقتصادی در ازدواج مردان دهه شصتی تاخیر رخ دهد، اما این تاخیر دائمی نیست و در نهایت آنها ازدواج میکنند. در حال حاضر به دلیل تغییرات رخ داده در جامعه مردان دهه شصتی تجرد زیستی را ترجیح دهند، اما بخش عمدهای از آنها ازدواج میکنند.
پیشبینی میشود که وضعیت برای متولدان دهه 70 متفاوتتر باشد؛ چون نسل کمجمعیتتری محسوب میشوند و دختران این دهه معمولا با پسران دهه 60 ازدواج میکنند. بخشی از این نسل تنها ماندن را انتخاب میکنند؟ تجرد قطعی بیشتر مربوط به دختران دهه 50 و 60 است و قبلا به دلیل عواملی مثل معلولیت، بیسرپرستی یا فقر مطلق رخ میداد و به آن«تجرد ناخواسته» گفته میشد. حالا دلیل دیگری به مجرد ماندن بخشی از این نسل اضافه شده که به نام «مضیقه ازدواج» شناخته میشود؛
یعنی کسی که تمایل به ازدواج دارد اما نمیتواند زن یا مرد مورد علاقهاش را پیدا کند. جمعیت شناسان میگویند که تصمیم به مجرد ماندن دلایل مختلفی دارد، مثل سطح تحصیلات یا سلیقه متفاوت دو نفر یا تعداد کمتر مردان در معرض نسبت به زنانی که در این سن قرار دارند. روال فعلی ممکن است به شکلی پیش رود که در دهههای آینده پسران دهه 70 و 80 در مضیقه ازدواج قرار بگیرند؛ اتفاقی مشابه آنچه در چین رخ داده است.
یک سالمندی پرچالش
رشته ماجراهای دهه 60 تا سالمندی آنها هم ادامه دارد و تا دو دهه آینده تعداد سالمندان بالای 60 سال به رقمی حدود 17میلیون نفر میرسد که بخش زیادی از آنها هم از نسل دهه 60 خواهند بود؛ به طور مشخص این یعنی آغاز مشکلات سالمندان آن دوره برای تهیه امکانات اولیه لازم برای دوره سالمندی. مبارزه این نسل سرسخت تا سالمندی هم ادامه دارد.
