روزنامه هفت صبح| چند روز پیش رهبر اپوزیسیون دولت ترکیه اسم رئیس ترکیه را به زبان آورد. اشتباه نکنید ترکها وقتی حرف از رئیس ترکیه میزنند، ذهنشان سمت میلاد حاتمی و آن بزرگنمایی که پیش از بازداشت در استانبول داشت نمیافتد. رئیس ترکیه، مدعیهای زیادی دارد که معمولا همه آنها سرکرده مافیای مواد مخدر این کشور هستند.
پدرخواندههای پر قدرتی که در واقع با همین مواد مخدر ارتباطات و نفوذی در سطوح بالای قدرت به هم زدهاند و برایشان جا پای محکمی جهت کنترل و اداره کازینوها، مراکز فساد، مواد مخدر، تجارت اسلحه، تجارت و (قاچاق) نفت و کشتیرانی، ساختمان سازی و حتی گاه تبادلات کلان موادغذایی درست شده است.
برای مثال صدات پکر یکی از این رئیس روسای ترکیه است. او امروز در امارات زندگی میکند اما هنوز قدرتش تا شمالیترین مرزهای کشور خود میرسد. هفتهای که گذشت رهبر اپوزیسیون دولت ترکیه گفته که وزیر کشور اردوغان از پول حاصل از قاچاقی که این رئیس مافیا به دست میآورد کسری بودجه دولت را جبران میکند.
حالا فارغ از اینکه این ماجرا برای ترکها چقدر مهم بوده، برای ما ایرانیها هم نکتههای جالب خودش را دارد. هرچه باشد روزی میلاد حاتمی که این روزها سومین جلسه دادگاهش را میگذراند، در عید سال 1399 در حالی که در خیابانهای عبور و مرور ممنوع استانبول حرکت ویراژ میداد، خودش را رئیس شهر معرفی کرد. باید بدانیم رئیس ترکیه از نظر مردم این کشور واقعا کیست و چه ارتباطی با سیاست دارد؟
صدات پکر یکی از «بزرگترین» و «خطرناکترین» سر شاخه مافیا در ترکیه است. ببایيد به اسامی علاالدین چاکیچی، حسین سارال و هادی اُزجان هم از دیگر روسای معروف مافیا در سالهای اخیر اشاره کرد. در گزارشی که یک سایت فارسی زبان در حوزه مواد مخدر از گاردین ترجمه کرده، جزئیات جالبی درباره خرده فرهنگ مافیا در ترکیه نوشته شده. برای مثال این موضوع آمده که به سرکردگان مافیا در ترکیه «بابا» میگویند و سرکرده نوچهها معمولا «کابادایی» خوانده میشود.
حالا این مافیاها از کجا شکل گرفتند؟ مافیا از اوایل قرن نوزده در ترکیه ایجاد شد. در ابتدا قلدرهای هر محل و نوچههایشان این امتیاز را داشتند که امور محله تحت نظارت آنها بگذرد. در اوایل قرن بیستم این قلدر آزاد بود که طبق خواست خود محله را اداره کند، در عوض او هم موظف بود به پلیس در مورد جرائم شدید کمک کند. زندان برای آنها مدرسهای بود که در آنجا قوانین زندگی زیرزمینی را یاد میگرفتند. هر چه بیشتر در زندان میماندند، بیشتر مورد احترام قرار میگرفتند. بدترین اتفاق برای یک سرکرده مافیا در ترکیه این است که او «مادرا» بشود، یعنی شهرت و قدرت خود را از دست بدهد.
به گزارش روزنامه گاردین، احیای مجدد مافیای ترکیه نشان دهنده شکلگیری فضای سیاسی جدیدی است. چاکیچی که متهم به ۴۱ فقره قتل سیاسی از جمله قتل همسر سابقش است، سال گذشته به همراه دهها نفر از دیگر رهبران مافیای ترکیه با عفو ویروس کرونا از زندان آزاد شد.
این در حالی است که این عفو شامل حال زندانیان سیاسی در ترکیه نشد و آنان مورد بیتوجهی قرار گرفتند. همین نکته سبب شده است تا بسیاری از تحلیلگران به گمانهزنی در خصوص میزان نفوذ و متحدان وی در دستگاه دولتی ترکیه بپردازند. دوستی ویژه بین «دِولِت باهچلی»، رهبر سازمان گرگهای خاکستری ترکیه و چاکیچی سابقه چندین دههای دارد. در اواخر دهه ۱۹۸۰، هر دو به عضویت سازمان گرگهای خاکستری، که امروز به عنوان شاخه جوانان حزب جنبش حرکت ملی فعالیت میکند درآمدند.
تحلیل گاردین در این گزارش این بوده که بازگشت ناگهانی مافیای ترکیه در زندگی اجتماعی، توجه افراد را به خود جلب کرده است. این امر همچنین بیانگر شکلگیری جو سیاسی جدیدی است که در آن دولت، در بهترین حالت یا در مقابل این مافیا دندان روی جگر میگذارد و یا در بدترین حالت برخی از آنها را میپذیرد.
مثل مورد آلاتین چاکیچی که در اینستاگرام عکسی از خود در کنار وزیر کشور سابق و مقامات ارشد ارتش در ماه اکتبر در شهر تفریحی بدروم منتشرکرد. این نوع قدرتنمایی مافیا در ترکیه نشان دهنده تبدیل شدن این مدل از افراد به بتهای راست افراطی در فضای سیاسی ترکیه هستند که علاءالدین چاکیچی یکی از نمادهای اصلی آن است.
