روزنامه هفت صبح| در روزهای پیش یکی از موسسههای زیرمجموعه وزارت علوم نتایج بررسیهای خود را از بالا و پایین رفتن تعداد دانشجویان هر رشته منتشر کرد. نتایجی که نشاندهنده تغییر سلایق دانشجویان در سال 1400-1399 نسبت به پنج سال قبل بود. از اطلاعات آن میشد اینطور فهمید که تعداد دانشجویان به شکل چشمگیری کاهش یافته. کاهش تعداد دانشجویان اتفاق جدیدی نیست و از سال 1397 شروع شده.
موضوع دوم این بود که در سال 1400-1399 رشتههای علوم انسانی از همه رشتههای دیگر پرطرفدارتر بوده. حالا این ماجرا جزئیات دیگری هم دارد که خلاصهای از آن را اینجا میتوانید بخوانید:
جمعیت دانشجویان رشتههای فنی مهندسی از مهر 1395 تا 1400، 35درصد کاهش یافته. طبق این گزارش، در سال ۹۶-۱۳۹۵، گروه فنی و مهندسی یک میلیون و ۱۷۶ هزار و ۶۹۰دانشجو داشت درحالیکه در فاصله پنج سال، این تعداد به ۷۶۲هزار و ۳۴۱ نفر کاهش یافت.
بعد از فنی مهندسی، این رشتههای گروه کشاورزی و دامپروری بوده که با 28درصد کاهش روبهرو شده. یعنی جمعیت دانشجویی این گروه تحصیلی، از ۱۶۰هزار و ۳۲۰ نفر در سال ۹۶-۱۳۹۵ به ۱۱۵هزار و ۲۶۱ نفر در سال ۱۴۰۰-۱۳۹۹ نفر رسید.
رشد دانشجویان علوم انسانی و پزشکی
۵۱درصد دانشجویان در علوم انسانی، ۲۴درصد دانشجویان در فنی مهندسی، هشت درصد دانشجویان در علوم پزشکی، هفت درصد در هنر، ۶ درصد علوم پایه و چهار درصد در کشاورزی و دامپزشکی مشغول به تحصیل هستند. این آمار در مقایسه با سال 1393-1392 چه تغییری کرده؟ آن زمان نسبت دانشجویان علوم انسانی و دانشجویان علوم پزشکی از امروز کمتر بود ولی فنی مهندسیها نسبت بیشتری از جمعیت دانشجوها را در مقایسه با امروز تشکیل میدادند.
پُردانشجوترین گروه تحصیلی دانشگاهها، در گروه علوم انسانی قرار دارد که برابر یک میلیون و ۶۱۶ هزار و ۷۴۲ دانشجو در سال تحصیلی ۱400-۱399 بودهاند. در ردههای بعدی، علوم پایه با ۲۰۹ هزار و ۸۱ نفر، علوم پزشکی با ۲۴۹ هزار و ۱۳۱ نفر، فنی مهندسی با ۷۶۲ هزار و ۳۴۱ نفر، کشاورزی و دامپزشکی با ۱۱۵هزار و ۲۶۱نفر و هنر با ۲۲۱هزار و ۴۹۳نفر قرار دارد.
از این حدود سه میلیون دانشجو، 22درصد فقط دانشجوی دانشگاههای جامع هستند. ۱۳.۲درصد دانشجویان دانشگاه پیام نور، معادل ۲.۴درصد در دانشگاه فرهنگیان، معادل ۷.۲درصد در دانشگاه علمی کاربردی و در دانشگاه فنی و حرفهای معادل ۵.۴درصد تحصیل میکنند. موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی نیز معادل ۸.۱درصد دانشجو دارند. در نهایت هم ۰.۹درصد دانشجویان در دانشگاههای سایر دستگاههای اجرایی تحصیل میکنند.
سهم زنان از دانشگاه: آمارهای تفکیکی موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی در سالهای ۹۵-۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰-۱۳۹۹ نشان میدهد جمعیت زنان دانشجو روی ۴۵ تا ۴۹درصد نوسان دارد اما هیچگاه این رتبه را از دست نداد. براساس آخرین سال تحصیلی ذکر شده یعنی ۱400-۱399، هماکنون ۴۹.۱۸درصد جمعیت دانشجویی را زنان با تعداد یک میلیون و ۵۶۰ هزار و ۸۶نفر تشکیل میدهند. تعداد مردان نیز در این سالها بین ۵۰درصد تا ۵۴درصد در نوسان بود اما در سال تحصیلی ذکر شده یعنی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ به ۵۰.۸۲درصد و معادل یک میلیون و ۶۱۲هزار و ۹۱۹ نفر رسید.
چند دانشجوی کارشناسی و کارشناسی ارشد داریم؟
63درصد جمعیت دانشجویی کشور در کارشناسی، ۱۶درصد در کارشناسی ارشد، ۱۳درصد در کاردانی، پنج درصد در دکتری تخصصی و سه درصد هم در دکتری حرفهای مشغول به تحصیل هستند. به زبان دیگر در کارشناسی، یک میلیون و ۹۸۱ هزار و ۵۰۰ نفر در حال تحصیل هستند. در ردههای بعدی، کارشناسی ارشد با ۵۰۰ هزار و ۴۷۱ دانشجو، کاردانی با ۴۲۵هزار و ۵۹۵دانشجو، دکتری تخصصی با ۱۶۳ هزار و ۹۳۴ دانشجو و دکتری حرفهای با ۱۰۲هزار و ۲۷۹دانشجو ایستادهاند.
به گزارش هفت صبح اگر نسبت دانشجویان را در هر مقطع با هم مقایسه کنیم، هفت سال پیش، 55درصد از دانشجویان در مقطع کارشناسی درس میخواندند که چند خط بالاتر خواندیم این عدد الان به 63درصد رسیده. گزارش وزارت علوم در سال 1393-1392 حاکی از این است که آن سال 14درصد از دانشجویان در مقطع کارشناسی ارشد بودند و سال پیش دو درصد به این رقم اضافه شده. از طرف دیگر جذابیت دکتری هم افزایش یافته. آن سال سهم دانشجویان دکتری تخصصی و حرفهای حتی به یک درصد هم نمیرسید ولی حالا حدود 8درصد از افراد در این دو مقطع مشغول به تحصیل هستند.
کاهش جمعیت به چه شکلی بوده؟
جمعیت دانشجویی در سال تحصیلی ۹۶-۹۵، چهار میلیون و ۷۳ هزار و ۸۲۷ نفر بود که در سال تحصیلی 1400-۱399 به سه میلیون و ۱۷۳هزار و ۷۷۹ دانشجو رسید.
