روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| عباس مسجدی، رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور دیروز آماری درباره میزان مرگومیرهای ناشی از تصادفات جادهای ارائه داد که نکتههای جالبی دارد. اول اینکه او گفته دلیل تفاوت بین آماری که پزشکی قانونی اعلام میکند با آمار فراجا این است که پلیس فقط تعداد فوتیهای در دم یا آنهایی که سر صحنه تصادف از دست رفتهاند را ثبت و ضبط میکند و تعداد افرادی که بعدتر در بیمارستان فوت میکنند را ندارد، به همین دلیل همیشه آمارهای پزشکی قانونی بیشتر است.
نکته دیگری که از حرفهای او میتوان برداشت کرد، افزایش چشمگیر تعداد فوتیها طی سالهای اخیر است. اینطور که مسجدی گفته آمار و ارقام تلفات حوادث رانندگی در سال ۱۳۹۹، ۱۵هزار و ۳۹۶ نفر بهثبت رسیده است: تلفات حوادث رانندگی در سال ۱۴۰۰، ۱۶هزار و ۷۷۸ نفر است که این آمار نسبت به مدت مشابه سال گذشته خود، ۹درصد افزایش داشته است.
مسجدی در خصوص آمار دو ماهه ابتدایی ۱۴۰۱ هم گفته که میزان تلفات دو ماهه سال ۱۴۰۰، ۲ هزار و ۵۹۱ نفر بوده که این آمار در دو ماهه سال ۱۴۰۱، ۲ هزار و ۹۳۵ نفر به ثبت رسیده که نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته ۱۳.۳درصد افزایش داشته است.
بعضیها دلیل این افزایش و نمایی بودن نمودار تعداد فوتیها آنهم با چنین شیبی را رفع محدودیتهای کرونایی و راحت شدن خیال مردم میدانند و طبیعی میدانند که تعداد فوتیهای امسال بیشتر از سال ۹۹ که اوج محدودیتهای کرونایی بود، باشد.
آنها میگویند که دو ماه ابتدایی سال ۱۴۰۰ هم هنوز محدودیتها و البته ترس مردم سر جای خودش بود، درحالیکه در دو ماه ابتدایی سال ۱۴۰۱ دیگر نه خبری از محدودیت بود و نه ترس، برای همین رشد بیشتر از ۱۳درصدی تلفات غیرعادی نیست. برای اینکه ببینیم این فرضیه چقدر درست است قاعدتا باید سراغ آمارهای سال ۹۸ و سالهای قبل از آن رفت.
با مرور آمارهای مربوط به سال ۹۸ میبینیم که در مجموع طی آن سال ۱۶ هزار و ۹۴۷ نفر در حوادث رانندگی ترافیکی کشته شدهاند که این رقم نسبت به سال قبل از خودش حدود یکدرصد کاهش نشان میدهد اما با بررسی نمودار فوتیها میبینیم که اساسا سالهای ۹۶ و ۹۷ نسبت به سالهای قبل از خودشان با جهش تعداد فوتیها مواجه بودهاند.
وقتی نمودار تعداد فوتیها طی سالهای ۷۳ تا ۹۹ را بررسی میکنیم میبینیم که از سال ۸۴ بهبعد تعداد فوتیها بهشدت کم شده است و این روند نزولی تا سال ۹۶ ادامه داشته اما بعد از آن با یک جهش کوچک نسبتا ثابت بوده است. از این آمارها میتوان برداشتهای متفاوتی داشت. از یکسو عدهای بالا رفتن تعداد فوتیها از سال ۹۶ بهبعد را بهطور مستقیم مرتبط با تحریمها و افت وضعیت ایمنی خودروها میدانند.
موضوعی که پلیس هم تاکید زیادی روی آن دارد اما عدهای هم هستند که با پذیرش ضعف ایمنی خودروهای تولید داخلی به یک فاکتور دیگر هم اشاره میکنند تا وضعیت ایمنی جادهها را هم زیر سوال ببرند. آنها به نمودار تعداد مصدومان اشاره میکنند و میگویند که اگرچه به دلایل متعدد تعداد فوتیها از سال ۷۳ کاهش داشته و از سال ۹۶ غیر از سالهای کرونایی تقریبا ثابت بوده.
اما تعداد مصدومان دقیقا تا سال ۹۷ با شیب بسیار جدی رو به افزایش بوده، یعنی تصادف رخ میداده و مصدوم هم وجود داشته اما فوتیها کمتر شدهاند. این گروه به شیب بسیار نزولی تعداد فوتیها در هر ۱۰۰ هزار نفر هم اشاره میکنند و میگویند با وجود بالا رفتن جمعیت و بیشتر شدن مصدومان، تصادفات رانندگی، فوتیهای کمتری میگیرند که شاید بهاصلاح کلی وضعیت ایمنی خودروها و پیشرفتهای پزشکی مربوط باشد.
