روزنامه هفت صبح | حدود ۱۰روز پیش بود که چکش حراج برای ۴۰ اثر به میز خورد تا در نهایت بیش از ۴۲ میلیارد تومان به فروش برسد. اما همانطور که پیشبینی میشد مدیرکل موزهها اعلام کرد که در این مراسم تخلف رخ داده و هیچکدام از آنها نباید از کشور خارج شوند. کدام آثار؟ همه آثار بالای ۱۰۰ سال قدمت که براساس محاسبات جمعا در این حراجی حدود ۳۴ میلیارد تومان فروخته شدند.
دیروز مدیرکل موزهها و اموال منقول تاریخی وزارت میراث و گردشگری با تایید اینکه «حراج ملی» بدون مجوز از این وزارتخانه برگزار شده است، از پیگیری و مکاتبه با گمرک و مبادی خروجی کشور برای جلوگیری از خروج آثار تاریخی عرضهشده در این حراجی، از ایران خبر داد.
حراج تهران یکی از رویدادهای اقتصادی مهمی است که از سال ۱۳۹۳ برگزار شده.
اگر مهدی پاکدل و گاهی رضا کیانیان مجریان حراج تهران هستند که همین جمعه گذشته برگزار شد، این بهرام رادان بوده که اولینبار حراج ملی را مدیریت میکرد. اینبار هم بعد از اینکه عکسهای حراج ملی در رسانهها قرار گرفت، مدیرکل موزهها اعلام کرد این مراسم مجوز آنها را نداشته است.
چرا حراجی نیاز به مجوز دارد؟
با توجه به قدمت این آثار، خروج آنها از کشور ممنوع است و برابر با ماده ۵۶۱ مجازات اسلامی جرم محسوب میشود. با این حال برگزاری این مراسم به این شکل هم پیش نرفته بود که متولیان آن اصلا به فکر مجوز نباشند. گویا آنها از وزارت فرهنگ و ارشاد مجوز گرفته بودند ولی باید جداگانه برای اشیای قدیمی که به میراث فرهنگی تعلق داشت، از این نهاد هم مجوز میگرفتند که این کار را نکردند.
۳۹ میلیارد و ۴۱۴ میلیون تومان تخلف
حالا این تخلف شامل چه آثاری میشود؟ براساس اطلاعات موجود، حراجی ۲۳ قلمدان و پاکتنامه (منسوب به قاجار)، مینیاتوری منسوب به حسین بهزاد، شمایل منسوب به آقا ابراهیم، شمایل اثر علی ابن محمد ابراهیم نقاشباشی، نقاشی لاکی منسوب به میرزا بابا، پنج لت نقاشی منسوب به علیخان صبا، در چوبی متعلق به کارگاه میرزا آقا امامی (منسوب به دوره قاجار)، نسخ خطی قرآن و یکسری پارچه دستبافته به حراج گذاشته بودند که قدمت آنها بیش از ۱۰۰ سال بوده و بدون مجوز میراث فروخته شدند.
همان مجموعه قلمدان و پاکت نامه با ۹ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان گرانترین اثر آن شب بوده که با این تخلف دوباره باید به اداره کل موزههای میراث فرهنگی برگردد و بررسی شود. در واقع باید اینطور گفت که ارزش این آثار برابر ۳۹ میلیارد و ۴۱۴ میلیون تومان بوده که همگی باید به میراث برگردد.
آثار تاریخی در کشور میمانند
اما اثر دیگری مانند سوخت چرم حسین خطایی (دومین اثر گران آن شب) که اتفاقا هفت میلیارد تومان هم فروخته شد، کمتر از ۱۰۰ سال قدمت داشت و با همان مجوز ارشاد قابلیت خرید و فروش داشت.نکته ویژه درمورد این حراجی این بوده که در کاتالوگ آن نوشته شده آثار در زمان مشخص خارج از کشور تحویل داده خواهد شد. برای همین هم دیروز از سمت اداره موزههای میراث فرهنگ با گمرک نامهنگاری شده تا اشیای تاریخی از کشور خارج نشوند.
حالا ممکن است این سوال پیش بیاید که اصلا گیر اداره موزهها چه بوده و چرا اصرار دارد متولیان برنامه اول با آنها نامهنگاری میکردند؟ توضیح آنها این است که اولا باید کارشناسان اصالت آثار را مورد بررسی قرار میدادند تا مبادا آنها بخشی از بناهای تاریخی بوده. دوما باید با آنها را با آثار داخل موزهها تطبیق میدادند که مبادا چیزی سرقتی از آب دربیاید. بعد هم بررسی کند که آیا این آثار بهصورت مجاز خرید و فروش شده یا تقلبی، جعلی و حاصل کاوش غیرمجاز بوده است. در آخر هم کارشناسان باید آثار را بررسی کنند که همه آنها مالکیت خصوصی داشته باشند.
