روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور | دو سال است که مردم ایران از فرصت حضور در کنگره حج محروم شدهاند. هر دو سال ۹۹ و ۱۴۰۰، کشور عربستان ورود زائران خارجی را محدود و عملا ناممکن کرده بود. روابط ایران و عربستان هم طی سالهای اخیر تیره و تار بوده و عربستان در سالهای مختلف به بهانههای متفاوت، سهمیه کمتری را برای اعزام زائران ایرانی اختصاص داده است.
اما تغییری در تعداد متقاضیان حج تمتع ایجاد نشده و ده ها هزار نفر بهخصوص سالمندان، در انتظار عازم شدن هستند. بعد از این دو سال محرومیت، خبری منتشر شده که امسال قرار است متقاضیان به خانه خدا راهی شوند اما با شرایطی متفاوت از سالهای پیشین!
روابط ایران و عربستان از بعد از انقلاب اسلامی، فراز و نشیبهای خودش را داشته و این تنشها در ۱۰سال اخیر روند افزایشی داشته است. از اتفاقاتی که به این تنشها شدت داد میتوان به فاجعه منا، اعدام ۴۷ زندانی و شیخ نمر و حمله به سفارت عربستان در تهران و مشهد اشاره کرد. بعد از اتفاقی که در منا افتاد و ۴۶۴ نفر از ایرانیان جان خود را از دست دادند، این تنشها به اوج خود رسید.
نتیجه این اتفاق لغو سفر حج برای ایرانیان در سال ۹۵ بود. اعدام شیخ نمر و حمله به سفارت عربستان هم در زمستان همان سال اتفاق افتاد و مزید بر علت شد. این اتفاقات باعث شد روابط دیپلماتیک عربستان با ایران قطع شود. وقتی از لحاظ حقوقی هیچ ارتباط دیپلماتیکی با دولتی نداشته باشیم، امکان اجرای توافقات مشخص شده در بحث صدور ویزا، اعزام به حج و تعهدات عربستان در برابر اتباع ایرانی هم خود بهخود لغو میشود.
معاون سازمان حج اعلام کرد که امسال، ۳۹ هزار و ۶۳۵ حاجی از ایران در حج تمتع ۱۴۰۱ به عربستان مشرف میشوند. این تعداد شامل حجاج و عوامل اجرایی هستند. این در حالی است که پیش از بحرانهای اخیر دو کشور، بهطور میانگین ۱۰۰ هزار زائر از ایران به این کشور سفر میکردند. در سالهای ۹۹ و ۱۴۰۰ عربستان به دلیل شیوع بیماری کرونا اجازه ورود هیچ زائری از کشورهای اسلامی دیگر را نداد؛ با این حال ساکنان خود عربستان و افراد خارجی که در عربستان مقیم هستند، اجازه زیارت را داشتند.
مجموع تعداد زائران خانه خدا از عربستان در سال ۹۹، ۱۰ هزار نفر و در سال ۱۴۰۰، ۶۰ هزار نفر بوده است. با توجه به اینکه تعداد افراد مشخص شده برای حج تمتع امسال بسیار پایینتر از سالهای پیش از کروناست، تعداد افراد، در صف انتظار حج بیشتر میشود. با این حال معاون سازمان حج و زیارت، اکبر رضایی، این وعده را داده است که مانند هر سال، درخواست اضافه شدن به سهمیه اولیه را خواهند داد و به این تعداد اضافه خواهد شد.
از قرار ایران در حال چانه زدن برای افزایش این رقم به ۴۵ هزار نفر است یکی دیگر از شروطی که شامل زائرین حج تمتع ۱۴۰۱ میشود، سن زیر ۶۵ سال است. این افراد باید بهطور کامل واکسینه شده و تست منفی کرونا ۷۲ ساعت قبل از اعزام را داشته باشند. با توجه به اینکه افراد ثبتنامی از سالهای گذشته منتظر قرار گرفتن در سهمیه هستند و سنشان در حال افزایش است، اعمال این محدودیت شانس این افراد برای سفر حج را کمتر میکند.
با این حال اکبر رضایی به کسانی که از سال ۹۹ ثبتنام کردهاند اما با توجه به شرایط سنی تعیینشده امکان حضور در حج تمتع امسال را ندارند، توصیه کرده به هیچ عنوان انصراف ندهند. ۱۰درصد ظرفیت اعزامی هم به جانبازان شرایط خاص (محدویت حرکتی) اختصاص دارد، البته به شرط تکمیل ظرفیت.
