به گفته برخی پزشکان بهعلت کیفیت پایین بخشی از داروهای ساخت ایران، داروهای بیشتری باید برای بیمار استفاده شود. دکتر فربد فدایی روانپزشک در روزنامه اطلاعات نوشت:
این موضوع را بارها از کارگزاران کشوری شنیدهایم که مصرف دارو در ایران زیاد یا چند برابر متوسط جهانی است. این گزاره به دلایلی که در زیر آورده میشود، نارساست:
- آمار دقیقی در مورد میزان و چگونگی مصرف دارو در ایران نداریم.
- متوسط جهانی مصرف دارو مشخص نیست.
- همه بیماران به بیماریهای مشابه در کشورهای دیگر مبتلا نیستند که امکان مقایسه فراهم باشد. برای نمونه در کشورهای آفریقایی خط استوا ممکن است بیماریهای عفونی شایع باشد و در کشورهای اروپای غربی امکان دارد بیماریهای قلبی ـ عروقی شایعتر باشد که داروهای مورد مصرف در این دو گروه بیماریها کاملا متفاوت است و امکان مقایسه آنها فراهم نیست.
- بخش عمدهای از داروها از ایران به کشورهای همسایه قاچاق میشود، اما جزو موارد مصرف دارو در ایران محسوب میشود.
- به گفته برخی پزشکان بهعلت کیفیت پایین بخشی از داروهای ساخت ایران، داروهای بیشتری باید برای بیمار استفاده شود.
- جان کلام و مشکلی اصلی شاید اصولاً ناشی از سوءمدیریت در سطح کلان است که با «پزشکیسازی»، موضوع از میدان اصلی اجتماعی خود به بیرون فرستاده شده و به آن جنبه پزشکی داده میشود. برای نمونه، سوءتغذیه بهعلت شرایط اقتصادی بد خانواده موجب کمخونی فقر آهن، راشیتیسم، گواتر، کمبود انواع ویتامینها و مواد معدنی و آسیبپذیری بدن به انواع بیماریها میشود و درنتیجه پزشک باید آهن، کلسیم و انواع ویتامینها برای رفع کمبودهایی تجویز کند که ناشی از فقر غذایی و وضع بد اقتصادی است.
این داروی تلخ را نه فقط بیمار باید میل کند، بلکه کارگزاران کلان نیز باید داروی تلخ انتقاد را بنوشند و بکوشند بهعوض توجیهات تکراری، اشکالاتی را که در برنامهریزی، تخصیص منابع، ورود دارو، ساخت دارو و ذخیرهسازی و پخش آن وجود داشتهاست، بشناسند و برطرف کنند.
کاش این ادعا که ۹۰ درصد داروهای مصرفی در ایران ساخت ایران است خاتمه یابد؛ زیرا مواد اولیه اکثر داروها از خارج به ایران وارد میشود و تا زمانی که مولکول دارو در ایران ساخته نشود نمیتوان آن را ساخت ایران معرفی کرد. قیمت دارو نیز باید واقعی شود، به شرط آنکه بیمهها آن را بپردازند و نه بیماران مستأصل و مضطر.
محدودشدن ارز واردات دارو و مواد اولیه آن و افزایش قیمت دارو بدون آنکه بیمه ها سهم عمده قیمت را بپردازند، منجر به فاجعه خواهد شد. بیماران ایرانی این حق را دارند که از بهترین و باکیفیتترین داروها برخوردار شوند. صرفهجویی در مورد ارز واردات دارو و تجهیزات پزشکی مطلقاً جایز نیست؛ زیرا به قیمت جان انسانها تمام میشود. فرهنگ ما که برای جان شیرین مور دانهکش، ارزش قائل است؛ کمتوجهی به جان بیماران را برنمیتابد.
