رپورتاژ آگهی| رباط صلیبی یکی از بافتهای درون زانو است که معمولا در معرض آسیب است. ورزشکاران بیشتر از افراد دیگر مستعد آسیب هستند اما افراد دیگر هم ممکن است با مشکل و آسیب این بافت روبرو شوند. صدمه به رباط صلیبی نشانههای مختلفی دارد که در این مطلب درباره آن توضیح داده شده است.
عملکرد رباط صلبی ACL
وظیفه رباط صلیبی این است که استخوانها را به یکدیگر متصل کند تا باعث پایداری شود. بافت رباط مشابه یک نوار پلاستیکی است و در چند قسمت بدن از جمله زانو قرار دارند. ذر زانو چند رباط مختلف قرار دارد و به دلیل قرار گرفتن بین ران و ساق، رباطهایی که در زانو قرار دارند وظیفه دارند این دو قسمت را به هم وصل کنند. رباطهای مختلفی در زانو قرار دارند که عبارتاند از:
- رباط جانبی داخلی یا MCL
- رباط متقاطع خلفی یا PCL
- رباط صلیبی قدامی یا ACL
- رباط جانبی خارجی LCL
یکی از این انواع رباط با نام ACL یا قدامی شناخته میشود که در مرکز زانو قرار دارد. این رباط وظیفه دارد در زمان چرخش یا حرکت زانو به سمت جلو به آن کمک کند. رباط ACL به صورت مورب است و از پایین به استخوان درشت نی ساق پا وصل شده و یکی از مهمترین وظیفههای آن جلوگیری از کشیده شدن استخوان ران است.
دلایل آسیب رباط صلیبی ACL
رباط صلیبی قدامی یکی از قسمتهای زانو است که معمولا در معرض آسیب است. صدمه به این رباط در میان ورزشکاران به دلیل تحرک بیشتر و احتمال بالاتر چرخش یا فشار به زانو بیشتر از افراد دیگر است.
به صورت کلی در هر ورزشی که شامل توقف یا تغییر مسیر ناگهانی باشد احتمال آسیب به رباط صلیبی قدامی نیز بالاتر است. این تغییر مسیر یا توقف ناگهانی باعث فشار به زانو و در نهایت پارگی یا آسیب دیگر به رباط میشود. موارد بالا برخی از دلایل آسیبهای رایج است:
- ساق پا نسبت به ران به سمت جلو حرکت کند
- زانو به عقب برگردد
علاوه بر موارد بالا، سه مورد دیگر نیز وجود دارند که احتمال آسیب را بیشتر میکنند:
- محیط مانند کار خطرناک
- بدن به صورت ژنتیکی به صورتی باشد که زیاد آسیب ببیند.
- تغییرات هورمونی مانند افزایش سطح تستوسرتون در بدن
آسیب رباط صلیبی قدامی و علائم آن
در زمانی که رباط پاره شود صدای بلندی شنیده میشود و در مرحله بعد نیز فرد مصدوم احساس درد میکند. در مرحله بعد زانو متورم شده و به دلیل پارگی ناپایدار میشود که درنتیجه فرد نمیتواند وزن بدن را روی زانو قرار دهد. البته دقت کنید که نوع آسیب علائم را مشخص میمند اما موارد بالا معمولا در همه موارد دیده میشود.
درد یکی از نشانههای مهم آسیب است اما میتواند به دلایل دیگری مانند آسیب به منیسک هم باشد. معمولا دردی که در رباط صلیبی ACL وجود دارد به دلیل چرخش نادرست است. تفاوتی که وجود دارد این است که رباط درد بیشتری دارد و فرد نمیتواند وزن را روی بدن خود قرار دهد. تورم نیز در بیشتر موارد دیده میشود و یکی از رایجترین علائم آسیب به رباط صلیبی ACL است. صدای پارگی هم که به آن اشاره شد یکی از علائم آسیب است که به صورت ناگهانی است و میتوان آن را شنید.
همانطور که اشاره شد، یکی از وظیفههای رباط صلیبی پایدار کردن زانو است. زانو به دلیل اینکه محل اتصال دو زانو در بالا و پایین است باید ثبات داشته باشد یعنی انتهای دو استخوان ناپایدار نباشند. پارگی رباط ACL باعث میشود فرد نتواند وزن بدن را روی زانو قرار دهد. حتی آسیب جزئی هم باعث ناپایداری میشود که نشان میدهد این مورد یکی از نشانههای رایج بعد از آسیب است.
نوع آسیب و شدت آن
آسیبدیدگی رباط صلیبی بر اساس شدتی که دارد طبقهبندی شده است:
- درجه یک که در آن تنها چند آسیب جزئی در رباط به وجود آمده است.
- درجه دو که شامل چند پارگی در رباط است اما ساختار آن از بین نرفته یا به عبارت دقیق، هنوز کامل پاره نشده است.
- درجه سه که در آن رباط به صورت کامل پاره شده است.
شدت آسیب را تنها پزشک تشخیص میدهد و برای درمان باید محل درد و نحوه آسیب به زانو را برای او توضیح داد. ممکن است پزشک پرسشهای دیگری هم داشته باشد که باید به صورت دقیق پاسخ دهید تا تشخیص دقیق باشد. ممکن است از MRI یا روشهای دیگر عکسبرداری نیز استفاده شود که این مورد نیز به تشخیص پزشک بستگی دارد.
درمان رباط صلیبی ACL یا قدامی
اگر آسیب رباط درجه یک باشد بعد از گذشت مدتی درمان میشود و تنها باید استراحت کرده و روی آن فشار نگذارید. برای درمان آسیب درجه دو و سه چند مرحله وجود دارد:
- استراحت و برداشتن فشار از روی زانو در مرحله اول مهمترین کار است.
- در لحظه آسیب میتوانید با استفاده از یه تورم را برطرف کرده و علائم آسیب را کم کنید. هر 3 یا 4 ساعت و هر بار به مدت 20 تا 30 دقیقه از کمپرس یخ استفاده کرده و مراقب باشید که فشار وارد نشود.
- در مرحله بعد بهتر است با کمک یک متخصص زانو را با فشار کم بانداژ کنید تا کمی پایدار شود. در طول این کار نیز مراقب هر نوع فشار به زانو باشید.
- زانو را بالاتر از بدن خود قرار دهید تا تورم کمتر شود. برای مثال قرار دادن یک بالش زیر زانو یا قرار دادن زانو روی دسته مبل باعث میشود تورم کمتر شود.
به دلیل شدت بیشتری که آسیب درجه دو وسه دارد نمیتوانید با استراحت آن را درمان کنید و حتما باید از پزشک استفاده کرد. همانطور که تشخیص آسیب با پزشک است، روش درمان نیز بر اساس نظر او انجام میشود.
معمولا اولین راهی که برای درمان وجود دارد فیزیوتراپی است که زمان و مراحل آن به نوع و شدت آسیب بستگی دارد که بین 4 تا 12 هفته است. درصورتی که درمان کامل شد میتوانید به زندگی عادی برگردید اما بهتر است همچنان مراقب باشید. در ابتدای درمان با گرمادرمانی، یخ درمانی و روشهای دیگر تلاش میشود تا درد مصدوم کمتر شود. در مرحله بعد نیز با روشهای مختلف درمان آغاز شده و تا درمان کامل نیز ادامه دارد.
درصورتی که پارگی شدید باشد از جراحی استفاده میشود. روش جراحی به این صورت است که پزشک باید بافت دیگری را از قسمت دیگر بدن برداشته و با استفاده از آن رباط صلیبی را بازسازی کند. بعد از اینکه جایگزین بافت جدید جایگزین بافت قدیمی شد زانو درمان میشود و میتوانید فعالیتهای خود را از سر بگیرید.
آسیب دیدگی رباط صلیبی ACL یا قدامی که انواع رایج آسیب در رباط است. در این مطلب درباره علائم، روشهای درمان و سایر موارد توضیح داده شد. معمولا آسیب شدید با جراحی درمان میشود و باید به دستورات پزشک برای درمان توجه داشته باشید.
در ضمن برای تشخیص و رفع تمامی مشکلات زانوی خود، اعم از رباط صلیبی قدامی، خلفی و منیسک میتوانید از روش عمل آنتروسکوپی زانو که در مجموعه پارس رایا سلامت به آدرس https://parsrayasalamat.com/ انجام میشود، استفاده کنید.
