هفت صبح| شنیدهها حاکی از آن است که ایران و آمریکا در آستانه امضای توافق با یکدیگر قرار دارند؛ هرچند این احتمال هم رد نمیشود که در روزهای آینده اتفاقاتی پیشبینی نشده رخ دهد اما به هر روی اکنون نسبت به چند ماه پیش بیشترین امید برای پایان کامل جنگ وجود دارد. در چنین شرایطی یک پرسش مهم به وجود میآید که در دوران پساجنگ دولت باید چه اولویتهایی را مدنظر قرار دهد؟ و آیا مسعود پزشکیان و تیمش قادر خواهند بود که در مدتزمانی کوتاه شرایط کشور را عادی کنند؟ برای بررسی این پرسشها با دو چهره از دو طیف مختلف سیاسی گفتوگو کردیم؛ علیمحمد نمازی، فعال سیاسی اصلاحطلب و عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی و غلامحسین رضوانی، عضو شورای مرکزی جبهه پایداری که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
رضوانی: تلاش دشمن برای فریب و نیرنگ
غلامحسین رضوانی، عضو شورای مرکزی جبهه پایداری در پاسخ به این پرسش که اگر جنگ پایان یابد، دولت چه اولویتهایی باید در دستور کار داشته باشد، به «هفت صبح» گفت: «اینکه مذاکرات به کجا خواهد رسید و در نهایت به نتیجه میرسد یا خیر، موضوعی نیست که بتوان درباره آن پیشداوری کرد. آنچه ما از رفتار دشمن مشاهده میکنیم، تلاش برای فریبکاری و نیرنگ است. با این حال، آمریکاپرستان اصرار دارند چنین القا کنند که ایران بر ادامه خصومت پافشاری میکند؛ در حالی که واقعیت این است که موجودیت آمریکا تا حد زیادی بر پایه ایجاد و تداوم خصومت استوار شده است؛ بهویژه در قبال جمهوری اسلامی ایران که پس از پیروزی انقلاب اسلامی هرگز نتوانسته است بر آن تسلط پیدا کند».
بهبود شرایط اقتصادی با تکیه بر امکانات داخلی
او درباره رویکردی که دولت در حوزه اقتصادی میتواند داشته باشد، مطرح کرد: «کشور ما از ظرفیتها، منابع و ثروتهای فراوانی برخوردار است. اگر خود را در وضعیت تعلیق و انتظار نتیجه مذاکرات قرار ندهیم، میتوانیم بر مشکلات اقتصادی غلبه کنیم. با توجه به امکانات گستردهای که در اختیارمان قرار داد، با تکیه بر این امکانات و تعامل سازنده با دنیا میتوانیم بر مشکلات غلبه کنیم و باید بدانیم که دنیا فقط آمریکا نیست.
بخش عمدهای از مشکلات اقتصادی کشور ناشی از آن است که بسیاری از بازیگران و تصمیمگیران اقتصادی، بر اساس نسخهها و دیکتههای غربی عمل میکنند. این در حالی است که نسخههای اقتصادی صندوق بینالمللی پول و کشورهای غربی به زیان کشورهای مستقل است. بهترین راهبرد برای کشور ما آن است که در حوزه اقتصاد بر توانمندیها، ظرفیتها و امکانات داخلی خود تکیه کند. در چنین شرایطی میتوانیم به موفقیتهای قابل توجهی دست یابیم. در دورهای که شهید رئیسی ریاستجمهوری را بر عهده داشت، در زمینه گسترش همکاریها با بریکس و سازمان همکاری شانگهای توفیقات خوبی حاصل شد. اکنون نیز باید ضمن حفظ این مسیر، ارتباطات خود را با کشورهای مختلف جهان توسعه دهیم».
او درخصوص فضای سیاسی آینده نیز گفت: «در کشور ما همواره تکثر دیدگاهها، سلیقهها و جریانهای سیاسی وجود داشته است، اکنون نیز وجود دارد و در آینده نیز همینگونه خواهد بود. اما گاهی با افرادی مواجه میشویم که در حالی از مناصب و مسئولیتهای مهم و کلیدی برخوردارند که همزمان تلاش میکنند ژست اپوزیسیون بگیرند. هستند افرادی که خود در ساختار قدرت حضور دارند و مسئولیتهای مهمی بر عهده گرفتهاند اما در موضعگیریهایشان چنان سخن میگویند که گویی خارج از ساختار حاکمیتی قرار دارند».
ارائه تصویر نادرست و مالیخولیایی از جبهه پایداری
این عضو جبهه پایداری در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر اینکه دولت با جبهه پایداری چه ارتباطی خواهد داشت و اینکه برخی دولتیان و اصلاحطلبان، تندروها را معادل با اعضای جبهه پایداری معرفی میکنند، ناشی از چیست، توضیح داد: «اولا، من از طرف دولت سخن نمیگویم. ثانیا، درباره برخی مطالبی که مطرح میشود، بعید میدانم شخص آقای پزشکیان چنین مواضعی را بیان کرده باشد. در ابتدای آغاز به کار دولت، ما در شورای پایداری جلسهای با او داشتیم.
در آن جلسه، برخورد آقای پزشکیان مناسب و مثبت بود. ما نیز انتقادها و پیشنهادهای خود را مطرح کردیم و از سوی هر دو طرف تأکید شد که این تعامل و گفتوگو ادامه پیدا کند. البته همه افرادی که در اطراف آقای پزشکیان حضور دارند، الزاما مانند خود او فکر نمیکنند. در میان آنان افرادی نیز وجود دارند که در اغتشاشات سال ۱۴۰1 مواضعی ضدنظام داشتهاند. در خصوص جبهه پایداری نیز باید گفت که این جبهه بر اساس موازین قانونی تشکیل شده و هدف آن ترویج گفتمان انقلاب اسلامی است.
طبیعی است که چنین جریانی مخالفانی نیز داشته باشد. اما به نظر میرسد برخی افراد نوعی ذهنیت افراطی و بیمارگونه نسبت به جبهه پایداری پیدا کردهاند. این افراد با نگاهی مالیخولیایی تصویری غیرواقعی از جبهه پایداری ساخته و آن را به یک هیولا تبدیل کردهاند. به همین دلیل، بسیاری از افراد را بدون هیچ دلیل و مستندی به این جریان منتسب میکنند. حجم حملات و هجمهها به جبهه پایداری به حدی افزایش یافته است که هر زمان بخواهند به فردی حمله کنند، او را نزدیک به جبهه پایداری معرفی میکنند. از نگاه ما، پایداری به معنای پایبندی کامل به اسلام، انقلاب اسلامی، ولایت فقیه، قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی است.
بنابراین اگر کسی با نظام جمهوری اسلامی یا مبانی آن مشکل داشته باشد، طبیعی است که دشمنی خود را با جبهه پایداری نیز آشکار کند. ما بارها مشاهده کردهایم که هر زمان از انقلاب اسلامی و ارزشهای آن دفاع میشود، حملات متعددی متوجه جبهه پایداری میشود و این موضوع را برای خود مایه افتخار میدانیم. امروز نیز برخی افراد تلاش میکنند برخی افراد با اهدافی خاص و خصمانه مدام افرادی را عضو یا نزدیک به جبهه پایداری معرفی میکنند که اصلا این طور نیست و اعضای جبهه پایداری مشخصاند و من این انتسابهای بیمورد را رد میکنم. من معتقدم که این افراد خودشان نیز به نادرستی سخنانشان آگاهاند و عامدانه این کار را میکنند».
رعایت قانون در موضوع حجاب
رضوانی در پایان درباره رویکردی که دولت در ارتباط با مسائل اجتماعی به ویژه حجاب باید در پیش بگیرد هم گفت: «رعایت قانون برای همه افراد و جریانها یک اصل اساسی است. آقای پزشکیان نیز در دوران رقابتهای انتخاباتی ریاستجمهوری، هنگامی که از برنامههای خود سخن میگفت، تأکید داشت که برنامه اصلی او اجرای قوانین و اسناد مصوب کشور است. بر همین اساس، همه مسئولان و دستگاهها باید از اعمال سلیقههای شخصی پرهیز کنند و هر آنچه در قانون پیشبینی شده است را به اجرا بگذارند. با این حال، به نظر من دامن زدن به برخی مباحث و حاشیهها با این هدف رخ میدهد که توجه افکار عمومی از مسائل اصلی کشور منحرف شود. وظیفه اصلی مسئولان باید تلاش برای کاهش فقر، بهبود وضعیت معیشتی مردم، حفظ ارزش پول ملی و حل مشکلات اقتصادی کشور باشد. زمانی که برخی مسئولان در انجام این وظایف ناتوان هستند یا عملکردشان موجب تشدید مشکلات مردم میشود، برای آنکه افکار عمومی کمتر متوجه این ناکارآمدیها شود، به موضوعات حاشیهای دامن میزنند. در حالی که مردم با قوانین مشکلی ندارند و همه موظف به اجرای قانوناند».
نمازی: تنشزدایی با دنیا
علیمحمد نمازی، فعال سیاسی اصلاحطلب و از اعضای حزب کارگزاران سازندگی، هم درباره آنچه دولت باید به عنوان اولویت خود قرار دهد به «هفت صبح» گفت: «مهمترین مشکل در همه این سالها به حوزه سیاست خارجی بازمیگردد. به دلیل ریلگذاری نادرست در این حوزه، هزینههای سنگینی به کشور تحمیل شده است. اگر امروز در حوزه توسعه شبیه کشورهایی مانند کره جنوبی یا ژاپن نیستیم، بخش مهمی از این وضعیت ناشی از رویکردهای اتخاذشده در سیاست خارجی است.
به اعتقاد من، دولت آقای پزشکیان باید به سمت تنشزدایی با دنیا حرکت کند و برای برقراری روابط با همه کشورها و به ویژه کشورهای غربی تلاش کند. در چنین شرایطی ظرفیتهای اقتصادی کشور فعال خواهد شد و درآمدهای ملی افزایش مییابد. پس از آن، دولت باید پروژههای بزرگ و زیربنایی را تعریف کند، اولویتهای اقتصادی کشور را مشخص سازد و اجرای برنامههای توسعهای را آغاز کند. من معتقدم اگر تنشزدایی رخ دهد، تحریمها لغو شوند و مسیر صادرات و واردات کشور هموار شود، ایران وارد دورهای از عمران و سازندگی خواهد شد که حتی بیش از کشورهای حوزه خلیج فارس به نیروی کار نیاز پیدا میکند. از این رو، کشور باید به سمت توسعه، عمران و سازندگی حرکت کند».
نیاز ضروری مردم به رفاه و امنیت اقتصادی
او ادامه داد: «حتما اولویت بعدی دولت آقای پزشکیان باید رسیدگی فوری به وضعیت معیشت و رفاه مردم باشد. امروز بسیاری از مردم تنها با حداقل امکانات زندگی میکنند و روزگار میگذرانند. بنابراین دولت باید در کوتاهترین زمان ممکن برای ساماندهی وضعیت معیشتی جامعه اقدام کند. مردم به آسایش، امنیت اقتصادی و رفاه نیاز دارند و دولت باید تأمین این نیازها را در اولویت قرار دهد. دولت باید برای ایجاد اشتغال برنامهریزی جدی داشته باشد. بیکاری همچنان یکی از مهمترین مشکلات کشور است و پس از جنگ نیز دامنه بیکاری و فقر گستردهتر شده است. به همین دلیل، ایجاد فرصتهای شغلی باید در صدر برنامههای دولت قرار گیرد».
چرخش قدرت و احیای اعتماد عمومی
این عضو حزب کارگزاران سازندگی در پاسخ به این پرسش که دولت در حوزه عمومی و اجتماعی چه کار میتواند انجام دهد، مطرح کرد: «سومین مسئله، کاهش شکاف میان ملت و حاکمیت است. این فاصله زمانی کاهش خواهد یافت که اعتماد عمومی بازسازی شود و مردم احساس کنند صدای آنان شنیده میشود. آقای پزشکیان باید بهصورت عملی و نه صرفا در حد شعار، به میان مردم برود و برای جلب اعتماد آنان تلاش کند.
در کنار اقدامات اقتصادی و معیشتی، باید زمینه تحقق چرخش قدرت نیز فراهم شود؛ موضوعی که یکی از مؤلفههای اصلی نظامهای دموکراتیک به شمار میرود. چرخش قدرت باید بر اساس خواست و اراده مردم صورت گیرد و انتخابات نیز به شکلی آزاد، سالم و رقابتی برگزار شود. موضوع دیگری که در راستای جلب اعتماد عمومی اهمیت دارد، پذیرش اشتباهات و عذرخواهی از مردم است. هر جا مسئولان دچار خطا شدهاند، باید این مسئله را صادقانه با مردم در میان بگذارند و اعلام کنند که برای جلوگیری از تکرار آن اشتباهات برنامه دارند. صداقت با مردم میتواند به بازسازی اعتماد عمومی کمک کند».
گفتوگوی پزشکیان با تمام ارکان حاکمیت
او درباره نسبتی که دولت میتواند با حاکمیت برقرار کند، توضیح داد: «دولت باید از هرگونه افراط و تفریط پرهیز کند. آقای پزشکیان باید به مردم اطمینان دهد که در دوران مسئولیت او، رویکردهای افراطی و تفریطی جایگاهی نخواهد داشت. همچنین لازم است با سایر ارکان حاکمیت گفتوگو کند تا موضوعاتی مانند قانون عفاف و حجاب به عامل تنش و اختلاف در جامعه تبدیل نشود. همچنین دولت باید قانون اساسی را بهطور کامل اجرا کند تا زمینه اصلاح تدریجی ساختارهای موجود فراهم شود و از میزان موازیکاری در نظام اداری و مدیریتی کشور کاسته شود.
دولت باید خود را در برابر مردم پاسخگو بداند و سایر بخشهای حاکمیت را نیز به سمت پاسخگویی سوق دهد. باید این فرهنگ در کشور نهادینه شود که همه مسئولان، در هر جایگاهی که قرار دارند، در برابر مردم مسئول و پاسخگو هستند. آقای پزشکیان به عنوان دومین مقام رسمی کشور و عالیترین مقام اجرایی، این ظرفیت را دارد که بخشی از خلأها و نارساییهای موجود را برطرف کند. او میتواند با همه ارکان حاکمیت وارد گفتوگو شود و برای کاهش محدودیتها و مشکلاتی نظیر قانون عفاف و حجاب، محدودیتهای اینترنتی و تنگناهای موجود برای رسانهها تلاش کند. به نظر من، اگر این اقدامات بهطور جدی دنبال شود، میتوان به بهبود شرایط کشور امیدوار بود».
مخاطره تندروها
نمازی در پاسخ به این پرسش که دولت در برابر طیفهای مخالفش چه واکنشی باید داشته باشد، گفت: «ما میتوانیم بخش مهمی از مشکلات خارجی را حل کنیم، اما در داخل نیز با یک مانع جدی مواجه هستیم؛ آن پدرخواندههایی که خود را قیم جامعه میدانند، تصور میکنند بیش از دیگران میفهمند و برای همه تعیین تکلیف میکنند. اگر آقای پزشکیان میخواهد لوکوموتیو کشور به ریل اصلی خود بازگردد، باید در برابر این پدرخواندگان سیاسی بایستد و اجازه ندهد در مسیر اداره کشور مانعتراشی کنند. برای تحقق این اهداف نیز لازم است بهطور مستقیم و مستمر با مردم گفتوگو کند تا بتواند با اتکا به پشتوانه اجتماعی و حمایت افکار عمومی، برنامههای خود را پیش ببرد».
