هفت صبح| ستون سلامتمان امروز مختص کسانی است که هر روز روی ترازو میروند یا جلوی آینه میایستند یا از اطرافیانشان میپرسند «عزیزم من چاق نشدم؟»؛ خاصه دختر خانمها خیلی درگیر این موضوع میشوند. ترس بیش از حد از افزایش وزن، نوعی فوبیاست که در دسته اختلالات اضطرابی قرار میگیرد و افراد مبتلا را به سمت رفتارهای افراطی با هدف جلوگیری از افزایش وزن به هر قیمتی سوق میدهد.
اگرچه افراد مبتلا اغلب میدانند که ترسهایشان اغراقآمیز یا غیرمنطقی است اما قادر به کنترل آنها نیستند و برای حفظ یا کاهش وزن خود به اقدامات افراطی متوسل میشوند و بعضا به سمت ورزش بیش از حد یا انجام عمل جراحی برای لاغرتر به نظر رسیدن میروند. این فوبیا نهتنها بررفتارهای روزانه تأثیر میگذارد، بلکه ممکن است در نتیجه اشتغال ذهنی بیش از حد به احتمال افزایش وزن، منجر به کاهش شدید وزن یا سوءتغذیه نیز شود.
علل آن چیست؟
مانند بسیاری از اختلالات روانی، تعیین علل دقیق چربیهراسی دشوار است اما متخصصان بر این باورند که این بیماری در نتیجه تأثیر متقابل گروهی از عوامل ایجاد میشود که مهمترین آنها عبارتند از:
عوامل محیطی
شامل محیطها و فرهنگهایی است که به ظاهر بیرونی و وزن بدن اهمیت زیادی میدهند که ممکن است منجر به ایجاد باورهای منفی در برخی افراد شود، مثلا اضافه وزن را شرمآور یا دافعه تلقی کنند که ممکن است در پیدایش این فوبیا نقش داشته باشد.
عوامل ژنتیکی: افرادی که سابقه خانوادگی فوبیا، اختلالات خوردن یا اختلالات اضطرابی دارند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به فوبیای وزن باشند.
تجربیات آسیبزا
فوبیای وزن میتواند از تجربیات آسیبزا، به ویژه در دوران کودکی، مانند مورد آزار و اذیت قرار گرفتن به دلیل وزن یا شنیدن مکرر برچسبهایی مانند چاق یا تپل از والدین یا همسالان ناشی شود. این میتواند منجر به ترس مداوم و بیمارگونه از افزایش وزن شود.
علائم فوبیای چاقی
این فوبیا با تعدادی از علائم مرتبط با اضطراب یا حملات پانیک هنگام فکر کردن به افزایش وزن، از جمله این موارد خود را نشان میدهد: لرز، سرگیجه، تعریق بیش از حد، تپش قلب، حالت تهوع، تنگی نفس و لرزش یا رعشه. ناراحتی معده یا سوءهاضمه.
گزینههای درمانی
چندین گزینه درمانی برای فوبیای وزن وجود دارد که همگی با هدف کاهش اضطراب مربوط به وزن و کمک به فرد برای بازسازی رابطهاش با غذا و تصویر بدن انجام میشوند. برخی از برجستهترین گزینهها عبارتند از: درمان شناختی رفتاری، درمان مواجههای و هیپنوتیزم درمانی.
