هفت صبح| در روزهایی که سایه جنگ بر شهرها سنگینی میکند، زندگی روزمره شهروندان دستخوش تغییرات جدی میشود. بسیاری از فعالیتهای اقتصادی متوقف یا محدود میشوند، خیابانها خلوتتر از همیشه به نظر میرسند و احساس نگرانی و ناامنی در فضای عمومی افزایش مییابد. در چنین شرایطی اما گروهی از افراد همچنان در حال فعالیت هستند تا جریان زندگی در شهر متوقف نشود. رانندگان تاکسیهای اینترنتی از جمله این افرادند. کسانی که حتی در روزها و شبهایی که صدای انفجار شنیده میشود یا احتمال خطر وجود دارد، در خیابانها تردد میکنند تا مسافران را به مقصد برسانند.
رانندگی در شرایط عادی نیز شغلی پرچالش محسوب میشود، اما در روزهای جنگ دشواریهای این حرفه چند برابر میشود. کاهش تعداد مسافران، افزایش صف پمپ بنزینها، نگرانیهای امنیتی و فشارهای اقتصادی تنها بخشی از مشکلاتی است که رانندگان با آن روبهرو میشوند. کیانا بهمنی راننده ۲۶ ساله تاکسی اینترنتی، یکی از افرادی است که چنین شرایطی را تجربه کرده است. او از ۲۱ سالگی وارد این حرفه شده و اکنون حدود پنج سال است که به صورت تمام وقت در دو پلتفرم اسنپ و تپسی فعالیت میکند. روایت او تصویری ملموس از واقعیت کار رانندگان در روزهای پرتنش ارائه میدهد.
شهری که ناگهان خالی شد
به گفته کیانا بهمنی، یکی از نخستین تغییراتی که در روزهای جنگ قابل مشاهده است، خلوت شدن غیرمعمول خیابانهاست. برخلاف روزهای عادی که خیابانها مملو از خودرو و رفتوآمد شهروندان است، در چنین شرایطی بخش قابل توجهی از جمعیت یا در خانهها میمانند یا شهر را ترک میکنند. او توضیح میدهد که در این روزها عملاً ترافیک سنگین شهری دیده نمیشود، زیرا بسیاری از شهروندان از ترس در خانههای خود میمانند و برخی نیز به شهرهای دیگر مهاجرت موقت میکنند. به همین دلیل تنها تعداد اندکی از افراد در سطح شهر حضور دارند و رفتوآمدها بسیار محدودتر از گذشته است.
چالش بزرگ رانندگان
با وجود خلوت بودن خیابانها، رانندگی در شهر چندان آسان نیست. یکی از مهمترین مشکلاتی که رانندگان با آن مواجه میشوند، افزایش چشمگیر صف پمپ بنزینها در برخی ساعتها و روزها است. همچنین ترافیک حاصل از ایستهای بازرسی در سطح شهر نیز بخشی از زمان رانندگان تاکسی اینترنتی را به خود اختصاص میدهد. به گفته این راننده جوان، در بسیاری از روزها، رانندگان ناچارند چندین بار توقف کنند و منتظر بررسی مدارک یا عبور از ایستهای امنیتی بمانند. این توقفها گاه چند دقیقه و گاه حتی بیشتر به طول میانجامد و روند انجام سفرها را با تاخیر مواجه میکند. هر چند این اقدامات امنیتی، برای امنیت شهر مفید است ولی رانندگان تاکسی اینترنتی به دلیل ماهیت شغل خودشان، بیش از دیگر شهروندان در این مسیر میمانند.
یکی دیگر از مشکلات، اختلالهای جی.پی.اس است که موجب معطلی رانندگان در رسیدن به مبدا و مقصد میشود. در چنین شرایطی، رانندگان تاکسی اینترنتی که درآمدشان وابسته به تعداد سفرهاست، با کاهش سرعت کار و اتلاف زمان روبهرو میشوند. مسئلهای که فشار مضاعفی بر آنها وارد میکند. به گونهای که درآمد خالص یک روزکاری بالای 15 ساعت، از حدود 2.5 میلیون تومان به حدود 1 میلیون تومان کاهش یافته است.
رانندگی در سایه خطر
بزرگترین چالش رانندگان تاکسی اینترنتی در روزهای جنگ مسئله امنیت است. رانندگان در طول روز در نقاط مختلف شهر تردد میکنند و ممکن است در نزدیکی مناطق پرخطر قرار بگیرند. کیانا بهمنی میگوید با وجود شنیدن صدای انفجار یا مشاهده پهپادها در برخی مناطق، همچنان به کار خود ادامه داده است. به گفته او، در برخی شبها شدت انفجارها به حدی بوده که فضای شهر را به شدت متشنج کرده است. او با اشاره به این شرایط تأکید میکند که ترس امری طبیعی است، اما علاقه به کار و احساس مسئولیت نسبت به مردم باعث میشود همچنان به فعالیت خود ادامه دهد. به باور او، خدمترسانی به شهروندان در چنین شرایطی نوعی مسئولیت اجتماعی محسوب میشود.
رقابت دو پلتفرم؛ اسنپ یا تپسی؟
بخش دیگری از تجربه کاری رانندگان تاکسی اینترنتی به تفاوت میان پلتفرمهای مختلف مربوط میشود. بسیاری از رانندگان برای افزایش تعداد سفرها در چند سامانه فعالیت میکنند. کیانا بهمنی نیز در هر دو پلتفرم اسنپ و تپسی مشغول به کار است. به گفته او، اسنپ معمولاً تعداد مسافران بیشتری دارد، زیرا در میان عموم مردم شناختهشدهتر است و کاربران بیشتری از آن استفاده میکنند.
با این حال، او معتقد است تپسی در برخی زمینهها عملکرد بهتری دارد. از نظر او، پشتیبانی قویتر، طرحهای تشویقی بیشتر و احساس امنیت بالاتر از جمله مزیتهایی است که باعث میشود ترجیح دهد در بسیاری از مواقع ابتدا تپسی را فعال کند. او همچنین اشاره میکند که قیمت سفرها در اسنپ گاهی کمتر از تپسی است، اما در برخی موارد نیز برعکس این وضعیت مشاهده میشود و نرخهای اسنپ حتی بالاتر از تپسی قرار میگیرد.
مسافران بدحساب؛ مشکل همیشگی رانندگان
یکی دیگر از مشکلاتی که رانندگان تاکسی اینترنتی با آن مواجه هستند، مسئله مسافران بدحساب است. در برخی موارد مسافران کرایه سفر را به صورت نقدی پرداخت نمیکنند و وعده میدهند که بعداً مبلغ را از طریق انتقال بانکی یا درون برنامه پرداخت خواهند کرد. به گفته کیانا بهمنی در بسیاری از این موارد مسافر پس از پیاده شدن دیگر قابل دسترسی نیست.
برخی حتی تلفن همراه خود را خاموش میکنند یا شماره اشتباه وارد میکنند تا امکان پیگیری وجود نداشته باشد. او تأکید میکند که این اتفاقها اگرچه ممکن است در نگاه اول مبلغ زیادی به نظر نرسد، اما تکرار آن برای رانندگان که درآمدشان وابسته به هر سفر است، مشکلساز میشود. به گفته او، چنین مواردی بیشتر در اسنپ رخ میدهد. زیرا پشتیبانی تپسی، رسیدگی دقیقتری به شکایت رانندگان دارد.
مسیر استقلال برای زنان جوان
با وجود تمام سختیها، کیانا بهمنی نگاه مثبتی به شغل خود دارد. او معتقد است کار کردن و مستقل بودن برای زنان اهمیت زیادی دارد و امیدوار است دختران جوان بیشتری با اعتمادبهنفس وارد عرصههای مختلف کاری شوند. او میگوید در ابتدای مسیر، به دلیل سن کم و نگاههای اجتماعی، از اینکه به عنوان یک دختر جوان راننده تاکسی اینترنتی باشد احساس خجالت میکرد. اما با گذشت زمان و افزایش تجربه کاری، این احساس جای خود را به اعتمادبهنفس و افتخار داده است.امروز او با صراحت میگوید که به شغل خود افتخار میکند و با علاقه و انرژی هر روز برای کار از خواب بیدار میشود.
رویایی فراتر از تاکسی اینترنتی
کیانا بهمنی علاوه بر فعالیت در تاکسیهای اینترنتی، اهداف بزرگتری نیز برای آینده خود در نظر دارد. او علاقه زیادی به رانندگی حرفهای دارد و یکی از آرزوهایش دریافت گواهینامه پایه یک و رانندگی با خودروهای سنگین است. به گفته او، رانندگی تنها یک شغل نیست، بلکه علاقهای جدی است که میخواهد آن را در سطح حرفهایتر دنبال کند.
رانندگانی که شهر را زنده نگه میدارند
داستان کیانا بهمنی تنها یکی از هزاران روایت مشابه در میان رانندگان تاکسی اینترنتی است. افرادی که حتی در شرایط بحرانی نیز به فعالیت خود ادامه میدهند. در روزهایی که بسیاری از شهروندان ترجیح میدهند در خانه بمانند یا شهر را ترک کنند، این رانندگان همچنان در خیابانها حضور دارند.
آنها با چالشهایی مانند خطرات امنیتی، فشارهای اقتصادی، مشکلات ترافیکی و مسائل مربوط به مسافران روبهرو هستند، اما همچنان برای جابهجایی شهروندان تلاش میکنند. حضور این رانندگان در روزهای دشوار نشان میدهد که حتی در سختترین شرایط نیز افرادی هستند که برای تداوم زندگی شهری و خدمترسانی به دیگران مسئولانه پای کار میمانند. افرادی که شاید کمتر دیده شوند، اما نقش مهمی در حرکت روزمره شهر دارند.
