روزنامه هفت صبح، نگین باقری| نام آنها علیرضا، عارفه، مرجان، علی و فائزه است. آنها 5 دانشجوی قدیم دانشگاه یورک هستند در کانادا که بهخاطر حمایت از فلسطین با تنبیه این دانشگاه روبهرو شدند. یاسمین هم دانشجوی دیگری در دانشگاه نیویورک آمریکا بوده که وضعیت مشابهی در آمریکا دارد. البته این شش فرد ایرانیالاصل تنها نیستند؛ دانشجویان، روزنامهنگاران، اساتید یا حتی چند فوتبالیست و سرمربی فوتبال دیگر هم در هفته گذشته بهخاطر لایک، استوری یا امضا و سخنرانی در حمایت از غزه از محل فعالیت خود تذکر گرفتند یا حتی اخراج شدند. اما بهطور خاص ماجرای ایرانیها چه بود؟
در روزهای گذشته بسیاری از دانشگاههای اروپا و آمریکا به محل تعارض حامیان اسرائیل و فلسطین تبدیل شده بود و از آنجاییکه اینهمه بیانیه و تظاهرات در حمایت از غزه برای نهادهای آکادمیک غربی تازگی داشت، بسیاری از مدیران دانشگاهی برای اولینبار تصمیم گرفتند که آزادی بیان را برای آنها محدود کنند. این دقیقا جملهای است که دانشگاه یورک کانادا در بیانیه خود خطاب به این دانشجویان آورده. ماجرا چه بوده؟
همه حواشی بیانیه ایرانیها دردانشگاه تورنتو
علیرضا گرگانی، عارفه شمسخانی، مرجان عبداللهی، علی غلامی و فائزه اسماعیلی از دانشجویان دانشگاه یورک در تورنتو کانادا هستند که به همراه یک دانشجوي خارجی دیگر 6 عضو اصلی اتحادیه فارغالتحصیلان دانشگاه یورک YUGSA)) را تشکیل میدهند. آنها این موسسه را سال گذشته داوطلبانه تاسیس و تا امروز 40 عضو برای آن جذب کردهاند.
اینطور که از اینستاگرامشان پیداست کارشان حمایت و پشتیبانی از همه دانشجوهای دانشگاه یورک بوده و مواضع سیاسیشان هم مشخص است: در سایت خود نوشتهاند که مخالف کالاییسازی آموزش هستند و در کنار اتحادیههای دیگر دانشجویی و کارگری برای آموزش برابر و رایگان تلاش میکنند.
تا همین چند وقت پیش موسسه آنها، یک مرکز دانشجویی کمتر شناختهشده بهشمار میآمد اما حالا اسم YUGSA سر زبانها افتاده. داستان از این قرار است که شش روز پیش همزمان با تظاهراتی که در سراسر دنیا در حمایت از فلسطین برگزار شده بود، برخی از مراکز و موسسات ازجمله سه اتحادیه دانشجویی دانشگاه یورک بیانیهای صادر میکنند.
این اتحادیه فارغالتحصیلان هم جزو صادرکنندگان بیانیه بود. بعد از این بیانیه، دانشگاه صریحا آن را محکوم میکند و در جوابیه خود مینویسد که «آزادی بیان هم محدودیتهایی دارد و با مسئولیتهایی همراه است.» دانشگاه در ادامه نوشته که این انجمنها باید درباره بیانیه خود توضیح دهند.
وقتی این جوابیه در توئیتر منتشر شد، برخی از دانشجویان طرفدار اسرائیل هم از دانشگاه خواستند که این دانشجویان اخراج و تنبیه شوند. ماجرا به شهر تورنتو هم محدود نشد و در ادامه جیل دانلوپ وزیر دانشگاههای ایالت اونتاریو گفته که دانشجویان باید بابت بیانیه عذرخواهی و در غیر این صورت، دانشگاه با آنان برخورد کند.
در این بین شایعاتی از برخورد انضباطی با این دانشجویان هم پیچیده شد که البته با سوءتفاهمهایی همراه بود. به خاطر اینکه چیزی به اسم کمیته انضباطی در دانشگاه آنها وجود ندارد. پس در نهایت تصمیم دانشگاه چیست؟ اینطور که در جوابیه آن آمده از دانشجویان خواسته که نظر خودشان را شفاف کنند که آیا موافق حمله به اسرائیل هستند یا نه. سوالی که فعلا بیپاسخ مانده.
از این 5 ایرانی چه میدانیم؟
گفته میشود فعالترین عضو گروه علی غلامی بوده که پیش از این در دانشگاه خواجه نصیر درس خوانده بود و حالا دانشجوی دکترای مهندسی مکانیک است. مدیر اجرایی ولی فرد دیگری بوده که از او اطلاعات کمی داریم. علیرضا گرگانی، از دانشگاه تهران مدرک کارشناسی ارشد کارگردانی گرفته و حالا دانشجوی تئاتر دانشگاه یورک در مقطع دکتراست.
عارفه شمسخانی هم مانند این دو نفر از چهرههای فعال این گروه است. او کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه صنعتی امیرکبیر گرفته و بعدا عازم کانادا شده تا تحصیلات خود را در مقطع دکترا ادامه دهد. به جز این رئیس انجمن دانشجویی مهندسی عمران دانشگاه یورک هم بوده و فعلا روی آلودگیهای محیطی نوظهور تحقیق میکند.نفر آخر، فائزه اسماعیلی سال چهارم دکترا در رشته جامعهشناسی است و روی موضوعات پناهندگان کار میکند.
در بیانیه آنها چه گفته شده بود؟
آن چیزی که اتحادیه این دانشگاه را در معرض انتقادهایی قرارداد، متن بیانیه بود که در بخشی از آن آمده: «ما هیچ شکی در حمایت از مبارزات مردم فلسطین برای تعیین سرنوشت و رهایی خود نداریم و همراه با کسانی که در برابر ظلم مقاومت میکنند، ایستادهایم. ما برای برقراری عدالت و مبارزه با کشورهای شهرکنشین-استعمارگر مشارکت میکنیم و ما به عنوان اتحادیه دانشجویی مسئولیت داریم که آگاهی را گسترش دهیم و از آزادی فلسطین حمایت کنیم.» همین جملات را دانشگاه و دانشجویان منتقد به معنای حمایت از گروه نظامی حماس تفسیر کرده و آنها را وادار ساخته که درباره آن توضیحات بیشتری بدهند.
از پارهکردن پوستر تا عذرخواهی یاسمین دیهیمی
در دانشگاه نیویورک آمریکا چه خبر بوده؟ طرفداران اسرائیل پوستری از افرادی که از سوی حماس بازداشت شده بودند نصب میکنند و کمی بعد سه نفر با عصبانیت آنها را از روی دیوار میکنند. با پخش شدن این ویدئو در دانشگاه یک پیج توئیتری عکس این سه نفر را واضح کرد و هویت دو نفر از آنها مشخص شد: یکی از آنها ایرانیالاصل است و یاسمین دیهیمی نام دارد. عکس و اسم او منتشر شد و به رسانههایی مثل نیویورکپست و دیلی میل هم رسیده.
حملات و قلدریها در همین مدت باعث شد که دیهیمی در یک پست اینستاگرامی عذرخواهی کند و بعد پست خود را بردارد. او توضیح داد: «این روزها برای زنی دو رگه مثل من روزهای گیجکنندهای است و همین باعث شد خشمم را به شکل اشتباهی بروز دهم.» با این حال او این پست را کمی بعد حذف کرد. به جز او حفیظه هم دختر دیگری بود که در آن ویدئو حضور دارد و با همکاری یاسمین مشغول کندن این پوسترها هستند. نفر آخر هم که به آنها اضافه شده یک هودی مشکی به تن دارد ولی او هنوز شناسایی نشده.
محدودیتهای جدید در آزادی بیان
حامیان اسرائیل از دانشگاه هاروارد هم عصبانی شده که چرا 41 سازمان دانشجویی این دانشگاه هم از فلسطین حمایت کردهاند. از قضا تجمع دانشجویان یو سی ال ای هم در همین کشور سروصدای زیادی کرد و صدای بدنه سیاسی راست محافظهکار حامی اسرائیل را درآورد.فعلا نام ایرانیها فقط در همین دو دانشگاه برجسته شده و فقط شایعات دیگری وجود دارد که یک دانشجوی ایرانی دیگر که سال 1388 در ایران ممنوعالتحصیل شده بود، باز هم به خاطر نوشتن بیانیه در آمریکا در معرض اخراج قرار گرفته.
با این حال جزئیاتی از اسم و فامیلی او در دسترس نیست. افراد زیادی در دنیا با وضعیت مشابه این 6 نفر روبهرو بودهاند: خبرنگار آسوشیتدپرس به خاطر طرح پرچم فلسطین روی ناخنهایش از محل کار خود اخراج شد. این اتفاق برای یکی از کارمندان سی ان ان هم رخ داد. از آن طرف استاد دانشگاه بریستول در انگلیس هم به همین دلیل از تدریس محروم شده است. آلمان و فرانسه تظاهرات در حمایت از فلسطین را ممنوع کردهاند، بریتانیا حمل پرچم فلسطین را جرمانگاری کرده و دانشگاه کلمبیا هم مانع انتشار خبرهای آن شده.
از همه عجیبتر دانشگاه سواس در لندن است که دو روز قبل به دانشجویان خود هشدار داد آنهایی که در تظاهرات فلسطین حضور داشتند از تحصیل تعلیق خواهد کرد. سواس نام اختصاری مرکز مطالعات شرقی و آفریقایی است که دانشجو و اساتید زیادی از فلسطین، لبنان، سوریه و ایران دارد و همیشه به فضای ضد اسرائیلی خود شهرت داشته. با این حال به نظر میرسد نفوذ جریانهای سیاسی حامی اسرائیل آنقدر زیاد است که میتواند حتی دانشگاه پیشرویی مانند سواس یا محیط آکادمیک ترقیخواهی مانند یورک کانادا را هم به سمت تنبیههای مستبدانه و محدودکننده سوق دهد.
