روزنامه هفت صبح، اکرم احمدی| یک لیوان آب روی تبلیغ کف زمین میریزد و با کاردک شروع میکند به کندن کاغذ. روی کاغذ مچاله شده از آب، نوشته شده وام فوری در 30 دقیقه. وام سیمکارت، وام سند خودرو، وام طلا، وام سند ملکی و… مرد تبلیغ چسبیده را به سختی از کفپوش پیادهروی روبهروی مغازه لباس زنانهفروشی جدا میکند و توی سطل آشغال میاندازد. مرد همسایه اما مخالف است؛ با صدای بلند میگوید بگذار مردم ببینند، شاید یک گرهای از کار کسی باز شد. مرد کاغذ مچاله شده را از توی سطل آشغال بر میدارد و میگوید مشکل کسی با این چیزها حل نمیشه…
گرفتن وام برای مردم عادی آنقدر سخت است که هر آگهی عجیب و غریبی برای این افراد که چند کفش برای گرفتن وام پاره کردهاند، جذاب به نظر میرسد. این آگهیها همه جا هستند، از پیامک گرفته تا تبلیغهای رنگارنگ که به دیوارها و کف زمین میچسبانند و با چند خط از پرداخت وام فوری خبر میدهند که نه ضامن میخواهد و نه سند و دسته چک. کلمه فوری و نیم ساعته را نیز طوری مینویسند که توی چشم باشد و کسانی که داغشان از پیدا نکردن ضامن و نداشتن وثیقه و منتظر ماندن برای وام هنوز داغ است، آگهی را از روی زمین، یا دیوار بردارند و شانسشان را امتحان کنند. اما هر کدام از این وامها آنقدر شرایط عجیب و غریب و اقساط سنگین و کمیسیونهای میلیونی دارند که همان تماس برای برطرف کردن کنجکاوی دوباره آنها را به خانه اول بر میگرداند. اینکه دوباره چند جفت کفش نو بخرند و برای گرفتن وام دوندگی را ادامه بدهند.
وام سیمکارت، در هالهای از ابهام
حتما تبلیغ دریافت این وام را روی در و دیوار شهر یا کف خیابان دیدهاید. در این آگهیها توضیح داده شده روی سیمکارت خط 912 میتوانید وام فوری بگیرید. وامی که دریافت آن بیشتر از یک روز طول نمیکشد و حتی به گفته منشی یکی از این دفاتر شاید به نیم ساعت نرسد. به گفته خانم ب که مسئول وام سیمکارت این دفتر حقوقی و یاوری است تا 90 درصد ارزش سیمکارت میتوانید وام بگیرید. البته در این دفتر فقط به کسانی وام سیمکارت میدهند که خط یک، دو یا سه داشته باشند.
روش کار در این دفتر پرداخت وام به این شکل است که اول کارشناس دفتر ارزش خط شما را تعیین میکند و هر عددی که به دست آمد 10 درصد کمیسیون بر میدارند. مثلا اگر سیمکارت شما خط سه باشد ممکن است بین 30 تا 35 میلیون تومان ارزش داشته باشد. از 35 میلیون تومان سه میلیون و 500 هزار تومان به عنوان کمیسیون کسر میشود و 32 میلیون و 500 تومان به وام گیرنده پرداخت میشود. اما داستان تازه این جا جالب میشود، چون به گفته خانم منشی وام گیرنده باید ماهی هشت درصد سود پرداخت کند.
که برای آن عدد اولیه باید ماهی دو میلیون و 800 میلیون تومان سود بدهید. سقف پرداخت سود 10 ماهه است، اما به درخواست مشتری میتوانند پرداخت سود را دوباره برای 10 ماه دیگر تمدید کنند. بعد از این مدت وام گیرنده باید همه پولی را که اول قرارداد دریافت کرده بود، تسویه کند و همه آن 32 میلیون و 500 میلیون تومانی را که گرفته بود به شرکت پس بدهد.
شرایط دریافت این وام به گفته آنها آزاد مضاربه به این شکل است که بعد از ارزش گذاری روی خط تلفن، سند سیمکارت به نام شرکت میشود و بعد از تسویه و پس دادن همه پول دوباره سند را به وام گیرنده پس میدهند. برای دریافت این وام نیازی به ضامن و چک و سفته ندارید، ولی اگر یک ماه سود شرکت را پرداخت نکنید، سیمکارتی که به نام شرکت کردهاید، میسوزد و هیچ چیزی هم دستتان نیست. چون به گفته منشی این دفتر حقوقی و یاوری هیچ سند رسید، قراردادی به فرد وام گیرنده داده نمیشود و همه چیز در صندوق امانات این شرکت میماند تا زمان تسویه اصل پول.
اما شرایط در یک دفتر پرداخت وام دیگر کمی متفاوت است. یک نفر پشت خط یک هست که مثل مجری تلویزیون حرف میزند. همه اعداد و ارقام را روی ماشین حساب میزند و رقم دقیق را اعلام میکند. در این دفتر از مشتری ضامن و چک و سفته نمیخواهند و قرار هم نیست که اصل پول را برگردانید و اگر خطتان بیارزد و کارشناس روی آن قیمت خوبی بگذارد تا 200 میلیون تومان هم میتوانید وام فوری و نیم ساعته بگیرید، فقط اقساط خیلی سنگین است و در شش ماه باید وام را تسویه کنید.
البته این فرصت شش ماهه مخصوص سیمکارتهای خط یک است و سیم کارتهای دو و سه باید در چهار ماه وامشان را تسویه کنند. مثلا روی سیمکارت خط سه فقط 20 میلیون تومان وام میدهند و باید ماهی 9 میلیون تومان در چهار ماه بپردازید. 20 میلیون تومان وام میگیرید، اما باید 16 میلیون تومان سود بدهید. اگر به مبلغ بالای اقساط اعتراض کنید به شما میگویند وام فوری است، مضاربه آزاد هم نیست که آخر سر همه پول وام را برگردانید، وام میگیرید و در چند قسط تسویه میکنید. در این دفتر هم باید سند سیمکارت را به نام شرکت کنید و بعد از تسویه کامل اقساط دوباره سیمکارت را به نام مشتری میکنند.
اما بعضی از دفاتر پرداخت وام شرایط عجیبی برای وام سیمکارت دارند. یکی از آنها فقط روی سیمکارت خط یک وام میدهد که آن هم شرایط ویژهای دارد. سیمکارت حداقل در یک سال گذشته باید به نام صاحب سند باشد، خط 100 و 111 نباشد. یکی دیگر از این دفاتر کاری به ارزش سیمکارت ندارد و خودش روی سیمکارت خط یک تا سقف 50 میلیون تومان ارزش میگذارد و حدود 15 درصد کمیسیون میگیرد و 35 میلیون تومان وام میدهد و وام گیرنده فقط پنج ماه فرصت دارد تا بتواند اقساط را بدهد، با اینکه این دفتر اصل پول را پس نمیگیرد، اما در قرارداد مینویسد اگر یک قسط عقب بیفتد، سیمکارت را که به نامش کردهاید، میسوزاند.
وام طلا؛ عکس طلاهایم را بده
بعضی از دفترهای پرداخت وام روی طلا وام فوری میدهند. شرایط پرداخت وام طلا به این شکل است که یک کارشناس که از طرف دفتر معرفی میشود همراه وام گیرنده به طلافروشی میرود و طلافروش روی طلاها قیمت میگذارد. بعد از مشخص شدن ارزش پولی طلا حدود 90 درصد ارزش آن را وام میدهند، اما طلا را از مشتری میگیرند و در صندوق امانات دفتر نگهداری میکنند.
به گفته مسئول پرداخت وام طلا یک دفتر وام قبل از این کار از همه طلاهایی که به عنوان امانت نزد دفتر گذاشتهاید عکس میگیرند که روز تحویل مشکلی پیش نیاید. برای دریافت این وام از شما فاکتور طلاهایی که همراه دارید را نمیخواهند در مقابل چیزی هم به شما نمیدهند که اگر با دفتر پرداخت وام به مشکل خوردید از نظر قانونی کمکتان کند. البته مسئول وام طلای این دفتر میگوید ماهی صد وام طلا میدهند و تا حالا مشکلی نداشتهاند. او برای این که محکمکاری کند میگوید نه به مشتری و نه به سرمایهگذار هیچ مدرکی نميدهیم و اگر خودتان دفتر کار ما را ببینید متوجه میشوید که چقدر قابل اعتماد هستیم…
این دفتر هم برای پرداخت وام 10 درصد کمیسیون و به قول خودشان هزینه کارهای دفتری و قرارداد را از اصل وام بر میدارد. مثلا اگر طلای مشتری حدود 100 میلیون تومان ارزش داشته باشد، 90 میلیون تومان وام میدهند. از این 90 میلیون تومان 9 میلیون تومان به عنوان حق کمیسیون کم میشود و 81 میلیون تومان به حساب وام گیرنده واریز میشود. برای این 81 میلیون تومان باید ماهی 10 درصد سود بدهند، یعنی ماهی هشت میلیون و 100 هزار تومان.
سقف پرداخت سود هم ده ماهه است. بعد از پرداخت سود در این مدت باید اصل پولی که وام گرفتهاند را به حساب دفتر وام دهنده برگردانند. اینجا هم با مشتری شوخی ندارند و اگر یک تا 40 روز از مدت سررسید پرداخت سود بگذرد و خبری از مشتری نشود، طبق قراردادی که روز اول با مشتری بستهاند، همه طلاها را از صندوق امانات بر میدارند و فقط عکس طلاها دست مشتری میماند. برای دریافت این وام به چک و سفته و ضامن نیازی نیست و همان طلایی که روز اول به دفتر وام دهنده تحویل میدهید یک تنه نقش وثیقه و ضامن معتبر را بازی میکند.
وام سند خودرو؛ پنج به یک
کسانی که خودرو دارند روی سندی که به نامشان است ميتوانند وام فوری بگیرند. در و دیوار شهر پر است از تبلیغات وام فوری روی سند خودرو. مسئول وام خودرو یکی از این دفترها میگوید همین چند دقیقه پیش قرارداد وام یک خودروی 300 میلیون تومانی را امضا کردهاند و تا فردا پول به حساب مشتری واریز میشود. شرایط دریافت وام روی سند خودرو به این شکل است که اول توسط کارشناس قیمت خودرو تعیین میشود و سپس تا 60 درصد آن را وام میدهند.
در ضمن باید به این نکته توجه کنید که مدل خودرو حتما باید بعد از سال 90 باشد. با این اوصاف روی یک خودرو با ارزش 500 میلیون تومان میتوانید حدود 300 میلیون تومان وام بگیرید. کمیسیون این دفتر وام دهنده برای وام سند خودرو حدود 5 درصد ارزش وام است که حدود 15 میلیون تومان را بر میدارند و 285 میلیون تومان به حساب مشتری واریز میکنند. اما قبل از واریز پول پنج دانگ از سند خودرو در دفترخانه به نام دفتر وام دهنده میشود و یک دانگ برای وام گیرنده باقی میماند.
قرارداد هم نوشته میشود ولی قرارداد به مشتری داده نمیشود. نه قرارداد و نه رسید و فقط مشتری پول را میگیرد و باید تا سقف 10 ماه سود بپردازد. حتی این امکان هم برای مشتری وجود دارد که تا سه سال پرداخت سود را تمدید کند، اما بعد از سه سال باید اصل پول را به دفتر پس بدهد. اگر بعد از 10 ماه توانایی پس دادن اصل پول را داشته باشید به طرف وام دهنده اعلام میکنید که میخواهید اصل پول را پس بدهید، ولی اگر این امکان را نداشتید تا حداکثر سه سال میتوانید در قراردادی جدید دوباره پرداخت سود را تمدید کنید. اما اگر بعد از سه سال نتوانستید اصل پولی که روز اول گرفتید به حساب دفتر وام دهنده بریزید، پای آن پنج دانگی که در قرارداد به نام دفتر کردید وسط میآید و فقط یک دانگ از سند خودرو دستتان را میگیرد.
وام با سند ملکی؛ سند ششدانگ خانهات را بده
منشی یکی از دفاتر پرداخت وام میگوید اگر سند ملک داشته باشید از یک میلیارد تا 20 میلیارد تومان میتوانید وام بگیرید. بیشتر دفاتر تا 60 درصد ارزش ملک وام میدهند. مثلا اگر ملک شما 35 میلیارد تومان بیارزد تا 20 میلیارد تومان میتوانید وام بگیرید. شرایط دریافت این وام فقط باید دسته چک داشته باشید تا زمان عقد قرارداد برای سود ماهیانه چک بکشید. اما ماجرا خیلی خطرناک و سنگین میشود. سند در دفترخانه به نام دفتر وام دهنده میشود، شوخی هم ندارند هر شش دانگ را به نام خودشان میکنند.
البته سند خانه حتما باید تک برگ باشد، بعد از اینکه قرارد داد بسته شد، سند را از مشتری میگیرند و در صندوق امانات دفتر نگهداری میکنند تا روز موعود. از 20 میلیارد تومانی که وام میدهند، 10 درصد برای هزینه دفترخانه و هزینه کارمزد کم میکنند که حدود دو میلیارد تومان است. سود ماهیانه حدود هفت درصد است و باید ماهی یک میلیارد و 400 میلیون تومان سود بدهید. انتخاب مهلت پرداخت سود دست مشتری است و حتی اگر یکی دو ماه بعد از دریافت وام اصل پول دستش آمد میتواند پول را برگرداند و سند ملکش را بگیرد. اما اگر نتواند سود ماهیانه را پرداخت کند، فقط بعد از دو ماه تاخیر سندی که به نام دفتر شده برای همیشه به نام آنها باقی میماند.
