روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| تركيه كشور محبوب برخی ايرانيها براي سفر و سرمايهگذاري است و در هر شرايط اقتصادي مسافران و مهاجراني از ايران در اين كشور حضور دارند. همين محبوبيت هميشگي و نزديكي مسافت هم باعث شده كه هزينههاي زندگي در دو كشور هميشه با هم مقايسه شوند.
سازمان آمار تركيه همين اواخر اطلاعاتي درباره هزينههاي پايه زندگي منتشر كرده كه نشان ميدهد تورم كار خودش را كرده و اوضاع اقتصادي در اين كشور چندان هم روبهراه نيست. هر دو كشور از نظر هزينههاي مسكن روزهاي بحراني را پشت سر ميگذارند و هزينه مواد غذايي هم به نسبت دستمزد آنچنان پايين نيست، اما كف حقوق كارگري در اين كشور به حساب پول ايران دوبرابر است. اگر در حال محاسبه اين شاخص هستيد، 40 درصد تورم فعلي در تركيه را هم به آن اضافه كنيد.
آمارهاي جديد از هزينه زندگي در تركيه آخرين تصوير از وضعيت اقتصادي در اين كشور است و به نسبت درآمد كل ماهانه يك خانواده چهارنفره درنظر گرفته شده است. براي درك بهتر اين ارقام و مقايسه آن با هزينههاي زندگي در ايران، ارقام را از لير به تومان تبديل ميكنيم كه وضعيت به نسبت جيب ايرانيها شفافتر شود. آمارهاي مربوط به ايران هم آخرين اطلاعاتي است كه دو مركز آمار و پژوهشهاي مجلس منتشر كردهاند و مربوط به سال 1400 است.
حداقل حقوق در اين كشور85 ميليون نفري، 8500 لير برابر با 17ميليون تومان است. اين شاخص در ايران براي سال جديد هشت ميليون تومان در نظر گرفته شده و اين يعني تفاوت حداقل حقوق بين اين دو همسايه صميمي حدود 9ميليون تومان است. تورم در تركيه در ماه فعلي هم بعد از 16ماه به كمتر از 40درصد رسيد. آخرين نرخ تورم رسمي ايران هم فارغ از آنچه مردم احساس ميكنند، 6/43درصد است.
هزینه مصرفی ماهانه یک خانواده چهار نفري در ترکیه بهطور متوسط ۱۲هزار و ۱۵۹ لیر است كه با حساب پول ايراني حدود 25ميليون تومان است. برای هر فرد بزرگسال در تركيه هم اين رقم بهطور متوسط شش هزار و ۲۵۹ لیر است كه معادل حدود 13ميليون تومان است.حالا از کل هزینههای ماهانه یک خانوار اهل تركيه، 8/22درصد صرف غذا و نوشیدنیهای غیرالکلی ميشود و هزینههای مسکن هم پس از خرج مربوط به غذا قرار دارد و 4/22درصد از درآمد ماهانه يك خانواده را به خود اختصاص ميدهد.
در ايران هم سهم خوراک و مواد غذايي از هزینههای خانوار در سال 1400 بیش از 32درصد و سهم مسکن هم27درصد از كل هزينههاي ماهانه خانواده بود. شهروندان تركيهاي 4/1درصد از هزينههاي ماهانه خود را به خدمات آموزشي و 2/2درصد را هم صرف خدمات بهداشتی ميكنند.
اين عددها را در كنار متوسط درآمد در تركيه ميگذاريم: متوسط درآمد يك خانواده تركيهاي در سال 2022 هم حدود 98هزار و 416 لير بود يعني معادل 202 ميليون و 736هزار تومان و تقريبا دوبرابر كف درآمد ايرانيان. متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری در اين سال ۱۱۲میلیون تومان بود. اين آمارها ميانگيني از وضعيت اقتصادي در تمام شهرهاي تركيه است و هزينههاي زندگي در شهرهاي بزرگ و توريستي مانند استانبول، آنكارا و ازمير بالاتر از اين رقمهاست. مثل تهران كه هزينههاي زندگي در آن به مراتب بيشتر از شهرهاي كوچك است.
اوضاع زندگي در تهران و استانبول چطور است؟
تهران بدون حساب جمعيتي كه فقط روزها ساكن آن ميشوند، حدود 9 ميليون ساكن ثابت دارد و استانبول در مجموع 15ميليون نفر. هردو شهر هم از پرجمعيتترين شهرهاي كشورشانند. در فهرستي كه هرسال مجله اكونوميست درباره هزينه زندگي در شهرهاي مختلف جهان منتشر ميكند، رتبه تهران از نظر هزينههاي زندگي به دلار 170 و رتبه استانبول هم 108 برآورد شد. هرچه اين رقم افزايش پيدا كند، نشاندهنده ارزان بودن هزينههاي زندگي در آن شهر به دلار است.
در شهر توريستي و بزرگ استانبول، قیمتها از سال گذشته بر حسب لير ۸۶درصد و در تهران هم ۵۷درصد با حساب ريال ايران افزایش یافته است. در ماههاي اخير هزینه زندگی در استانبول براي يك خانواده چهارنفره به ۲۳هزار و ۸۵۶ لیر رسيده بود كه براي خودش ركورد تازهاي در اين كشور محسوب ميشود. البته این اعداد بر اساس استانداردهای معمول هزینههای زندگی در استانبول ترکیه در دسترس شما قرار دارد و ممکن است بهخاطر سبک زندگی شما هزینههای ماهانه زندگی در این شهر بالاتر یا پایینتر از اعداد گفته شده باشد.
در تهران هم بسته به نوع زندگي، منطقه محل سكونت، شغل و دهها فاكتور ديگر، هزينه ماهانه يك خانواده چهار نفره متفاوت است، اما ارقامي بين 15 تا 25 ميليون تومان براي آن اعلام شده است. استانبول يك نكته بسيار متفاوت با تهران دارد و آن هم در تعداد ميلياردرهايش است؛ اين شهر سيزدهمين شهر محبوب ميلياردرهاي جهان است و 33ميلياردر در آن سكونت دارند. خريد و كرايه خانه در تهران و استانبول؛ هر دو در بحران
قیمت خرید خانه در ترکیه به پول ایران از یکمیلیارد تومان شروع میشود كه براي خرید يك واحد ۵۰متری كافي است. بهعنوان مثال در غرب استانبول یک خانه ۷۰متری و یک خواب قیمتی حدود ۹۰۰هزار لیر یعنی ۲میلیارد تومان دارد. اما اين ارقام براي تهران كاملا متفاوت است و براي خريد يك واحد 50 متري در شهرهاي اطراف تهران حداقل دو ميليارد تومان بايد هزينه كنيد. قیمت مسکن در ترکیه طی ماه مارس امسال، ۱۵۴درصد نسبت به ماه مارس ۲۰۲۲ افزایش داشته و متوسط قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در سراسر ترکیه، حالا به ۱۷هزار و ۵۷۲ لیر رسیده است.
قیمت خانه در پرجمعیتترین شهر اين کشور یعنی استانبول هم در طول يكسال ۱۴۴درصد رشد پيدا كرده و اين روزها میانگین قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در استانبول حدودا ۲۷هزار لیر است. در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ میزان متوسط اجارهبها در کل ترکیه ۵۸۳ درصد افزایش داشته است. این میزان افزایش در کلانشهرها به ۶۹۷ درصد رسیده است. در كنار اين شهر شانهبهشانه آن، تهران قرار دارد كه قیمت هر متر مربع مسکن در اين شهر از سال 96 تا 1401 بیش از 950 درصد رشد كرده است.
حداقل هزينههاي كالاهاي اساسي در استانبول چقدر است؟
هزينه زندگي ماهانه يك كارمند مجرد در استانبول حدود 13هزار و 167 لير معادل 27ميليون تومان است. در تهران هم اگر بهصورت مجردي زندگي كنيد، بدون حساب كرايه خانه حدود سه ميليون و 200 هزار تومان بايد بابت رفع نيازهاي ضروري غذايي در ماه بپردازيد. علاوه بر هزينه غذا، حداقل شش ميليون تومان بايد براي پرداخت كرايه خانه داشته باشيد.
اين هزينهها ارزانترين كالاهاي ضروري است كه شما ميتوانيد در فروشگاههاي زنجيرهاي استانبول پيدا كنيد: قيمت خوراكيهاي اساسي پروتئيني در استانبول 42 لير حدود 86هزار تومان ايران است و قيمت مصوب مرغ در ايران نزديك به 75هزار تومان. حداقل قيمت گوشت چرخكرده هم در اين كشور 98 لير، گوشت گوسفند بين 300 تا 400 لير، ماهي 130 لير، شير 45/17لير، ماست معمولي 15 لير، ارزانترين ماكاروني 7 لير و روغن مايع يك ليتري از 48 لير شروع ميشود.
مقايسه قيمتهاي اين كالاها با ايران كمي سخت است و شايد تا زمان انتشار، باز هم تغيير كند، اما در مجموع خوراكيهاي پروتئيني در اين كشور با حساب پول خودمان دوبرابر گرانتر است. شما وقت مقايسه اين قيمتها با هم حداقل دستمزد دو كشور را هم در نظر بگيريد. ايران و تركيه هر دو در تورم مواد غذايي ركوردهاي تازهاي پيدا كردهاند
و آخرين اطلاعات ميگويد كه ایران با تورم نقطهای 78درصد در مرتبه چهارم و ترکیه با نرخ تورم 9/53درصد رتبه پنجم را در فهرست کشورهای دارای بالاترین تورم مواد غذایی به خود اختصاص دادهاند. در مجموع براي خورد و خوراك يك زندگي دو نفره در استانبول با قيمتهاي بهار امسال بايد ماهانه حدود هشت ميليون تومان هزينه صرف ميشد.
