روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری| تصویب کلیات لایحه واردات خودروهای دستدوم با رای بالا در مجلس، حواشی پیرامون افزایش تعرفه سواریها و شائبه ورود 2500 سیسی به بالا، ریزش ثبتنامیها در سامانه فروش خودرو و بازگشت گروه بهمن به بورس کالا برای فروش خودرو همه اتفاقاتی است که تقریبا در یکی دو روز اخیر در حوزه خودرو رخ داده است. حوزه خودرو را حالا بیاغراق میتوان پرحاشیهترین بخش اقتصاد دانست.
مهمترین اتفاق هم رای بالای نمایندگان مجلس(212 موافق) به کلیات لایحه واردات خودروهای کارکرده بود که روز دوشنبه محقق شد. ماجرای واردات خودروهای دستدوم، مدتها بود که با حواشی زیادی همراه شده بود. از یک سو طیف طرفداران مهندس میرسلیم به ضرس قاطع اعلام میکردند اجازه تصویب این طرح را نمیدهند (در مجلس و بعد هم در مجمع تشخیص) و در سمت دیگر، رشیدی کوچی نماینده دیگر مجلس بهطور قطع اعلام میکرد شک نکنید کلیات این لایحه، رای بسیار بالایی خواهد آورد و گفتهاش نیز محقق شد.
اما حالا باید نشست و واکنش جبهه مقابل که اتفاقا، بُرش زیادی هم دارد را تماشا کرد. آیا کار به مجمع تشخیص و شورای نگهبان خواهد کشید یا اینکه مستقیما طرح تصویب شده و به وزارت صمت میرود تا اجرایی شود. افرادی مانند علی خسروانی، کارشناس واردات و بازار خودرو معتقدند این طرح بدون مانع تایید و تصویب میشود. وقتی در مجلس چنین رای بالایی آورده پس مانعی هم نخواهد داشت. بار قبل هیات نظارت مجمع تشخیص که به نوعی نهاد موازی با شورای نگهبان است، لایحه واردات خودروی دستدوم را دیپورت کرد و به شورای نگهبان و سپس مجلس باز فرستاد. مهمترین چهره هیات نظارت هم که مهندس میرسلیم است.
البته واکنشهای فضای مجازی به تصویب این طرح هم در نوع خود جالب بود. دستهای میگویند شاید واردات خودروهای کارکرده باعث شود خودروسازهای داخلی هم به فکر رقابت بیفتند و افزایش ایمنی بدهند اما طیف مخالفان با شدت و حدت میگویند :«کار ما به جایی رسیده که از کشورهای عربی، خودروهای دستدوم وارد کنیم! اصلا چرا باید خودروی کارکرده سوار بشویم! حالا جیب واردکنندههای دستدومها پُرتر خواهد شد و…»
اما کلیات این طرحی که تصویب شده چیست؟
مصطفی طاهری، رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس با بیان اینکه به واردات خودروهای کارکرده اصرار داریم، توضیح داد: «مجلس و دولت برای تنظیم بازار خودرو به واردات آن ورود کرده است، 15 کشور اروپایی، عربی و آمریکایی واردات خودروهای کارکرده را انجام داده بنابراین این روش متعارف بوده است.
براساس آنچه در تبصره 2 لایحه مذکور آمده، کیفیت این خودروها تضمین شده، عمر آنها کمتر از 5 سال است و ضوابط فنی و زیست محیطی برای آنها رعایت شده که تضمینکننده کیفیت خودروهای مستعمل هستند؛ بنابراین واردات این خودروها زمینهای را برای ایجاد تعامل و پایداری در بازار خودرو ایجاد میکند.» پس تا به اینجا، واردات خودروی دستدوم زیر 5 سال کارکرد، در آستانه ورود به کشور است.
بحث افزایش تعرفه سواریها و 2500 سیسی به بالا
در روزی که مجلسیان معتقدند یک بُرد خوب در حوزه خودرو به دست آوردهاند، بلافاصله خبری منتشر شد تا کامشان تلخ شود و حواشی این خبر بدتر از خودش بود. بر اساس مصوبه جدید دولت، اصلاحات تعرفهای ردیف تعرفه شامل کاهش و افزایش سود بازرگانی ابلاغ شد که بر این اساس، تعرفه واردات خودروهای سواری تا ۱۷۱درصد افزایش یافت!
به قدری ماجرا جنجال برپا کرد که خبر تصویب کلیات واردات خودروی دستدوم زیر سایه افزایش تعرفه قرار گرفت. حتی برخی رسانهها تیتر زدند؛ افزایش وحشتناک تعرفه واردات خودرو به 171 درصد! اما علی خسروانی، کارشناس واردات و بازار خودرو در صفحه مجازی خودش فیلمی منتشر کرده و بهطور کامل این تعرفهها را شرح داده است .او درباره تعرفههای اعلامی مصوب دولت میگوید:« قرار بود تعیین تعرفه واردات خودروها به صورت پلکانی باشد و حالا واقعا همین اتفاق رخ داده است.
طبق جدول اعلامی، خودروهای ارزان قیمت که قرار است در اختیار دهکهای کمبرخوردارتر قرار بگیرد با تعرفه پایینتر و خودروهای گرانقیمتتر طبق تعرفه پلکانی، باید تعرفه بالاتری داشته باشد. نکته مهم این است که مجوز واردات بالای 2500 و حتی سه هزار سی سی نیز برایش تعرفه تعیین شده است. از طرفی، با توجه به تاثیر خودروهای هیبرید در کاهش مصرف سوخت و آلایندگی هوا باید برایش تعرفه کمتری اعلام شود که این اتفاق رخ داده است.»
خسروانی میگوید:«در خصوص خودروهای هیبرید بنزینی با حجم موتور 1500 سی سی و کمتر مانند تویوتا سی اچ آر، تعرفه مشخص برایش 11 درصد است. خودروهای با حجم دو هزار سی سی تعرفه 16 درصدی تعیین شده است خودروهای با حجم موتور 2000 تا 2500 سی سی فقط 36 درصد تعرفه برایش تعیین شده. سوناتا هیبرید، پریوس هیبرید و اپتیما هیبرید 2023 در حال حاضر 30 هزار دلار است و دلار 50 هزار تومانی و این تعرفه تقریبا یک سوم قیمت خودروی صفر 2018 است که الان در بازار موجود داریم.
همچنین برای 2500 تا 3000 و سیسی نیز تعرفه تعیین کردهاند. لندکروز یا نیسان که گاهی تا 4500 سی سی هم است که گرانتر هم هستند، 171 درصد تعرفه در نظر گرفته شده است. خودروی 60 هزار دلاری لندکروز 2023با تعرفه 171 درصدی بازهم نهایت هفت میلیارد تومان در ایران فروخته شود در حالی که فعلا این خودرو در مدلهای پایین تر تا 11 میلیارد تومان هم رفته است پس این تعرفه به وضعیت قیمتی این خودروها هم سامان می دهد.»
انصراف ۵۰درصد متقاضیان خودروهای مونتاژی!
موضوع بعدی در حوزه پرحاشیه خودرو، خبری است که 21 خردادماه از سوی مدیر سامانه یکپارچه فروش خودرو منتشر شد که اعلام کرد؛ در محصولات داخلی عدم واریز وجه از سوی متقاضیان 20 درصد و در خودروهای مونتاژی این آمار به بیش از 50 درصد رسیده است. علت این موضوع هم کاهش قیمت خودروها در بازار آزاد عنوان شد. اما باید به نکته مهم دیگری نیز اشاره کرد و آن هم موضوع سردرگمی ثبت نام کنندگان در سایت فروش یکپارچه خودرو است.
قیمت چهار خودرو در ثبت نام دوم که اصلا مشخص نیست. در ثبت نام اول هم، ایران خودرو 28 محصول را افزایش قیمت داده که آن هم مشتریان را سردرگم کرده است که در نهایت برای تکمیل وجه چه مبلغی باید بپردازند. اما نکته مهم بعدی مشخص نبودن دقیق بستر فروش خودرو است. خبری منتشر شد که ۶۰۰ دستگاه دیگنیتی پرستیژ در بورس کالا عرضه شود. ۲۹ خرداد ماه قرار است ۶۰۰ دستگاه دیگنیتی پرستیژ سفید رنگ از سوی بهمن موتور در تالار خودروی بورس کالا عرضه میشود.
در روند عرضه این خودرو میزان پیش پرداخت ثبت سفارش خرید، 100 درصد قیمت پایه اعلام شده است.بهمن موتور قیمت پایه دیگنیتی پرستیژ را یک میلیارد و 296 میلیون تومان اعلام کرده است و موعد تحویل این خودرو را نیز 12 شهریورماه است. حال سوال اینجاست مگر شورای رقابت برای مونتاژیها به طور دستوری قیمت تعیین نکرد و به همه آنها گفت باید در سامانه فروش یکپارچه خودرو
محصولشان را عرضه کنند، پس این خبر فروش دیگنیتی پرستیژ در بورس کالا چیست و واقعا خریداران ماندهاند بستر فروش به طور دقیق کجاست! به این موارد این موضوع را هم اضافه کنید که افرادی در دوره اول ثبت نام در سامانه یکپارچه فروش خودرو شرکت کردند بعد شورای رقابت قیمت مونتاژیها را کاهش داد اما این افراد که تکمیل وجه کرده بودند اضافه پول پرداختی را هنوز از شرکت مونتاژی که قیمتهایشان کاهش یافت، دریافت نکردهاند!
ترخیص ٤٠٠٠ دستگاه خودرو وارداتی
در آخر هم خبر ترخیص وارداتیها است. سرپرست سازمان توسعه تجارت از ترخیص ٤٠٠٠ دستگاه از خودروهای ثبت سفارش شده وارداتی خبر داد. ضیغمی میگوید:« بخش مهمی از این خودروها از خانواده چانگان است. با توجه به دشواری ایجاد برخی هماهنگیها میان دستگاههای مختلف و نهایی شدن ابلاغیههای گمرکی، قدری فرایند ترخیص طولانی شد اما با رسیدن به یک هماهنگی مناسب، پیش بینی میکنیم که از این پس سرعت واردات خودرو به کشور افزایش پیدا کند.
طبق برآوردهای صورت گرفته، به زودی خودرو زوتی نیز وارد گمرکات کشور شده و ترخیص خواهد شد و همچنین تعدادی هیوندای النترا نیز در مراحل پایانی ترخیص قرار دارند. این خودروها بنا نیست ارز نیمایی دریافت کنند و نیاز آنها از طریق ارز حاصل از صادرات تامین میشود که این فرایند به سود صادرکننده و واردکننده خواهد بود.
تاکنون تعدادی از این شرکتها فرایند تامین ارز خود را نهایی کردهاند و دیگر شرکتها نیز پیگیر نهایی شدن آن هستند. وزارت صمت به سهم خود تلاش کرده هماهنگیهای لازم را برای سرعت گرفتن این فرایند نهایی کند. اما پیگیریهای هفتصبح از واردکنندگان این نوید را میدهد که فقط همان خودروهای چینی ترخیص شدهاند، قرار بود ارز به ما(مانند کیا، میتسوبیشی، هیوندایی) تخصیص داده شود که بدقولی شد و در نهایت خودروهای ما همچنان در گمرکات ماندهاند یا به دلیل عدم تامین ارز اجازه عرضه نداریم.
