هفت صبح| تیم ملی فوتبال ایران فردا شب در یک دیدار حساس به دیدار تیم قدرتمند بلژیک میرود. اما در آستانه این دیدار مهم و سرنوشتساز، ملیپوشان کشورمان به جای اینکه درگیر مسائل فنی و فوتبالی باشند با محدودیتها، فشارهای روانی و بیعدالتیهایی دستوپنجه نرم میکنند. فشارهایی که مقامات آمریکایی و بی عملی فیفا به وجود آورده و روح رقابت برابر را زیر سوال برده است. طبق سنت دیرپای جام جهانی،کشورها هر مشکلی که با هم داشته باشند و حتی درگیر جنگ و رویارویی نظامی هم باشند، تیمهای فوتبال کشورشان دور از فضای سیاسی به رقابت میپردازند. تاریخ جام جهانی بارها شاهد رویارویی تیمهایی بوده که کشورشان روابطی پرتنش یا حتی سابقه جنگ با یکدیگر داشتهاند. ایران و آمریکا در جام جهانی ۱۹۹۸، آرژانتین و انگلیس پس از جنگ فالکلند، آلمان شرقی و آلمان غربی در اوج جنگ سرد مقابل هم قرار گرفتند و مسابقه دادند. حتی ماجراهای یوگسلاوی در روزهای بحران بالکان که فضای خبری جهان را تحت تاثیر قرار داده بود نیز بدون مشکلاتی که ما با آن روبهرو هستیم برگزار شد.
دیدار فردا شب میتواند نقش مهمی در سرنوشت شاگردان امیر قلعهنویی داشته باشد. اما ملیپوشان ایران پیش از ورود به زمین مسابقه، مجبور شدهاند با چالشهایی روبهرو شوند که بسیاری از تیمهای حاضر در این جام هرگز تجربه نکردهاند. رد شدن درخواست ایران برای حضور زودتر در لسآنجلس، مستقیماً بر روند آمادهسازی فنی تیم تأثیر میگذارد. لازم به ذکر نیست که تکرار کنیم ریکاوری، استراحت، تطبیق با شرایط آبوهوایی و زمانی و انجام تمرین نهایی در فوتبال حرفهای، بخش مهمی از فرآیند مسابقه محسوب میشود.
اما در شرایطی که تیم ایران از این امکانات محروم میشود، عملاً بخشی از فرصت رقابت برابر را از دست میدهد. ایران در بازی نخست مقابل نیوزلند نیز با شرایط مشابهی روبهرو شد. بازیکنان پس از مسابقه فرصت استراحت مناسب نداشتند و مجبور شدند بلافاصله محل مسابقه را ترک کنند. در حالی که بسیاری از تیمها بعد از بازی زمان کافی برای بازیابی توان جسمی خود در اختیار دارند، ملیپوشان ایران ناچار شدند بار دیگر راهی سفر شوند.خستگی به کنار، آنچه شرایط را دشوارتر میکند، فشار روانی ناشی از بلاتکلیفیهای مداوم است. چون همه مواردی که به وجود میآید شامل مشکلات مربوط به صدور ویزا، نگرانی درباره ورود و خروج اعضای تیم، همگی آرامش لازم را از مجموعهای گرفته که باید تمام تمرکزش روی فوتبال باشد.
امیر قلعهنویی پس از دیدار با نیوزلند جملهای گفت که شاید خلاصه تمام اتفاقات این روزهای تیم ملی باشد. او ایران را «مظلومترین تیم تاریخ ادوار جام جهانی» نامید. مجموعه اتفاقات هفتههای اخیر را که کنار هم قرار دهیم متوجه میشویم این سخن دور از واقعیت نیست. برای یادآوری اینجا دوباره مینویسیم که رد شدن ویزای برخی مسئولان فدراسیون و کادر فنی، محدودیتهای رفتوآمد، بازگشتهای اجباری پس از مسابقه و مخالفت با درخواستهای فنی کادر مربیان نشان میدهد تیم ملی ایران در شرایطی متفاوت از سایر تیمها قرار گرفته است.
ایران برای تسلیم نیامده
اما مهمترین نکته ماجرا چیز دیگری است. تیم ملی ایران تسلیم این شرایط دشوار نشده است. شاید بزرگترین دستاورد تیم فوتبالمان تا اینجای جام جهانی، حفظ تمرکز در میان این حجم از فشارها است. بازیکنان ایران به جای آنکه اسیر حاشیهها شوند، تلاش کردهاند فوتبال بازی کنند و بهجای آنکه درگیر تنشهای سیاسی شوند، تمرکز خود را روی زمین مسابقه نگه داشتهاند. همین موضوع باعث شده تیم ملی ایران به نماد مقاومت ورزشی این جام جهانی تبدیل شود. مقاومت ورزشی یعنی ادامه دادن در شرایطی که همه چیز مطابق خواستههایت پیش نمیرود، حفظ انگیزه هنگامی که امکانات برابر در اختیار نداری و ایستادن مقابل فشارهای بیرونی و اجازه ندادن به عوامل خارج از اختیارت که روحیه تیم را تخریب کند.
ملیپوشان ایران امروز دقیقاً در چنین موقعیتی قرار دارند. تیم ایران مجبور است علاوه بر رقابت با حریفان خود با خستگی سفر، نگرانیهای اداری، محدودیتهای لجستیکی و فشارهای روانی نیز مقابله کنند. با این حال همچنان در زمین میجنگند و تلاش میکنند بهترین نمایش خود را ارائه دهند. این تصویر از تیم ایران در جام جهانی آمریکا، در ذهن فوتبالدوستان باقی خواهد ماند. شاید نتایج مسابقات در گذر زمان فراموش شود، جدولها تغییر کند و نتایج مسابقهها جابهجا شود. اما داستان تیم ملی فوتبال ایران با مشکلات فراوانش در حافظه جام جهانی باقی میماند.
البته که نقش فیفا نیز قابل تأمل است. رئیس فیفا به رختکن ایران آمد و از بازیکنان تمجید کرد. او گفت که بازیکنان ایران از مشکلاتشان بزرگتر هستند و پیام مهمی به جهان میدهند. اما تحسین کردن که کفایت نمیکند. اگر فیفا معتقد است همه تیمها باید از شرایط برابر برخوردار باشند، باید برای تحقق این اصل نیز اقدام کند. عدالت فوتبالی را که نباید فقط در قضاوت داوران ببینیم. عدالت از لحظه ورود تیمها به کشور میزبان آغاز میشود و تا پایان مسابقات ادامه دارد. چیزی که برای ایران وجود ندارد.
خب هنگامی که بزرگترین نهاد فوتبال جهان نتواند برای یکی از تیمهای حاضر در مهمترین تورنمنت خود شرایط برابر فراهم کند، چگونه میتواند از عدالت و برابری سخن بگوید؟ این مسئله در تاریخ جام جهانی ثبت خواهد شد. اما فارغ از هر نتیجهای که فردا شب در دیدار برابر بلژیک رقم بخورد، تیم ملی ایران تا اینجای کار نشان داده است که میتوان در سختترین شرایط نیز تسلیم نشود، بجنگد و امید خودش را حفظ کند. کاری که ایران انجام میدهد، فوتبال را زیبا میکند. ایستادگی در برابر نابرابریها و تلاش برای پیروزی با وجود همه دشواریهای خارج از مستطیل سبز.
