روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| یک زمانی به شکل سمبلیک وقتی میخواستند یک فقر هنرمند را نشان دهند او را در هیات یک نقاش تصویر میکردند. در خانهای زیر شیروانی و لباسی مندرس. اما این تصویر سالهاست که از بین ر فته و شما و یا فرزند شما اگر استعداد ویژهای در هنرهای تجسمی داشته باشد و پشتکار و سختکوشی را هم ضمیمه آن کند میتواند ثروت قابل ملاحظهای را به چنگ بیاورد حتی بیشتر از سرمایهداران و پزشکان و وکلا!
با این مقدمه میرویم به حراج کریستی لندن که پنجشنبه برگزار شد و آثار ایرانی مثل همیشه مشتریان خاص خود را داشتند هرچند امسال گرانترین آثار ایرانی مربوط به حداقل شش قرن قبل بودند! از میان 32 اثر ایرانی که در حراجی پنجشنبه گذشته گالری کریستی به نمایش گذاشته شدند، دو اثر با قیمتهای بالایی به فروش رفتند.
یکی از این آثار، نقاشی متعلق به دوره تیموری با عنوان «بایسنقر در پوشش سلیمان و ملکه سبا» بود که اواسط قرن 15میلادی کشیده شده بود و با قیمت 981 هزار و 890 دلار، تقریبا برابر با 53میلیارد تومان به فروش رسید. این تابلو به احتمال زیاد شاه سلیمان و ملکه سبا را به تصویر میکشد . داستان ملکه سبا و سلیمان از سوژههای مورد علاقه نقاشان دوره تیموری بوده است.
به غیر از این تابلوی عهد تیموریان، یک نقاشی دیگر با نام زیبای لمیده با امضای یک نقاش ایرانی به فروش رفت که با توجه به قیمت آن، دومین اثر گران ایرانی در این حراجی بود. تابلو در نهایت به قیمت 163 هزار پوند چکش خورد و به خریدارش رسید. این آثار از مجموعههای خصوصی به حراج راه پیدا کردند و نمونههای زیادی از کاشی و سفال هم در میان آنها دیده میشد.
در هر دوره از حراج کریستی هنرمندان ایرانی حضور پررنگی دارند و آثار آنها سالهاست که در دورههای مختلف آن به فروش میرسد. از میان این هنرمندان، چند چهره آثار پرفروشتر و گرانتری داشتهاند. به غیر از رقم فروش یک اثر در یک دوره از حراج کریستی، این تعداد آثار به فروش رفته یک هنرمند است که به او اعتبار میدهد.
پرویز تناولی، حسین زندهرودی، آیدین آغداشلو، منیر فرمانفرمائیان، سهراب سپهری، شیرین نشاط، بهمن محصص و فرهاد مشیری پرفروشترین و گرانترین آثار را در دورههای مختلف حراج کریستی داشتهاند. پرویز تناولی صاحب گرانترین اثر فروخته شده در میان هنرمندان ایرانی است که آثار خود را به حراج کریستی بردهاند.
گرانترین اثر او مجسمه دیوار ( آه، تخت جمشید) نام دارد که سال 1387 در حراج کریستی دو میلیون و 841 هزار دلار به فروش رسید. که به پول الان میشود 180میلیارد تومان! تناولی در همه دورههای حضورش 66 اثر در حراج کریستی داشته که در کل 55 اثر به فروش رسیده است.
شیرین نشاط، عکاس و فیلمساز ایرانی مقیم آمریکاست که بیشترین حضور را در حراجهای هنری داشته و محوریت اغلب آثارش را هم زن انتخاب میکند. او از سال 1379 در حراجهایکریستی حضور دارد و در این مدت 195 اثر ارائه داده که از میان آنها 177 مورد به فروش رسیده است.
حسین زندهرودی، یکی از شناختهشدهترین هنرمندان نقاشیخط و از بنیانگذاران جنبش سقاخانه، بیشترین اثر فروخته شده را در حراجهای کریستی داشته است. او در مجموع 108اثر در این حراج داشته که 74 تابلو از او به فروش رسیده است. گرانترین تابلوی نقاشی فروخته شده از او، «چارباغ» است که یک میلیون و 609 هزار دلار در حراج سال 1387 کریستی چکش خورد.
از هنرمندان پرکار ایرانی دیگر در حراج گالری کریستی، از نام منیر فرمانفرمائیان نباید گذشت. نابغهای نوگرا که در آثارش از آیینهکاری استفاده میکرد و نقاشی پشتشیشه بسیار معروفی دارد. او هم از 22 اثر خود در همه دورههایی که در این حراج حضور داشته، 18 اثر را به فروش رسانده است. فرمانفرمائیان در سال 1398 در سن 97 سالگی درگذشت.
فرهاد مشیری، هنرمند سرشناس دیگری است که با نقاشیهای کوزهاش شناخته میشود. او به واسطه سبک هنری خاص خود مورد توجه بازارهای هنری داخلی و خارجی قرار گرفته و در مجموع 89 اثر در حراج کریستی ارائه کرده است. گرانترین اثر فرهاد مشیری به نام «باغ مخفی» در سال 92 به قیمت 987 هزار و 750 دلار به فروش رسید. در مجموع 69 اثر از او در این حراجی فروخته شده است.
بهمن محصص از نامهای بزرگ دیگر هنرمندان ایران حاضر در حراجهای کریستی است. او به عنوان هنرمندی پیشرو و جریانساز در ایران شناخته میشود و از نخستین نقاشان ایرانی بود که نقاشی را به شیوه غربی آموخت و آن را با نگاهی شرقی آمیخت. او هم 22 اثر در حراجهای گالری کریستی داشته که 15 نقاشی از او به فروش رسیده است.
آثار سهراب سپهری، شاعر و نقاش معاصر، هم بعد از مرگش در این حراجی ارائه شد. اولین اثر او در سال 1389 در حراج کریستی ارائه شد و در مجموع 39 اثر از او تاکنون به نمایش در آمده است. از میان این آثار 31 تابلوی نقاشی به فروش رفته که گرانترین آن تابلویی بود که در سال 1390 با قیمت 662 هزار و 500 دلار چکش میخورد.
مسعود عربشاهی، نقاش نوگرای ایرانی، هم آثار زیادی در کریستی دارد که در طول سالهای فعالیت هنریاش 43 اثر از او به حراجی ارائه شد و در انتهای این فهرست هم باید نام آیدین آغداشلو، نقاش و گرافیست را اضافه کرد که در این حراجی 9 اثر داشته که همه آنها به فروش رسیده است.
