روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون| در میان ورزشهای مختلف و پرطرفدار، این فوتبال است که حواشی آن حتی بیش از خود مسابقات مورد توجه قرار میگیرد. فوتبال فقط یک رقابت ورزشی نیست و با مفاهیم فرهنگی، روانشناسی، جامعهشناسی، تاریخ و… پیوند خورده است. برنامهسازان بارها از حواشی فوتبال بهره بردهاند تا این ورزش را فراتر از یک رقابت تحلیل کنند. برخی موفق بودند و برخی نه. تازهترین برنامهای که با چنین زاویه نگاهی تولید شده، «معرکه» است.
مورد اول| فضای کلی
برنامه اینترنتی «معرکه» همزمان با آغاز جامجهانی از طریق نماوا و روبیکا در دسترس قرار گرفت و هر روز یک قسمت از آن بارگذاری میشود. هدفگذاری سازندگان، صرفا خود فوتبال و جامجهانی نیست و به همین خاطر مخاطب با موضوعاتی مواجه میشود که نسبتی با این ورزش مهیج و رویداد پرطرفدار دارند. البته خبرها و اتفاقات و نیز تحلیلها، بخش ثابت «معرکه» است اما برنامه بهگونهای طراحی شده که صرفا برای یک علاقهمند فوتبالی نیست و مخاطب گسترده را دربرمیگیرد. دکور «معرکه» منبعث از همین نگاه است و فقط توپ فوتبال مورد استفاده قرار گرفته.
مورد دوم| آیتمها
آیتمسازی در غالب برنامهها، یا مورد توجه نیستند یا با بدیهیترین شکل ممکن آماده میشوند. در این میان سلسله برنامههایی که عادل فردوسیپور میسازد، استثناست و حالا در «معرکه» هم با مواردی با همان کیفیت و جذابیت مواجهیم. مثلا در آیتم «ایران و جامجهانی» روی مواردی دست گذاشته میشود که برای مخاطب عام تازگی دارد و برای خواص حکم خاطرهبازی. متن آیتمها در عین روان بودن، از فخامت ادبی برخوردارند و اطلاعات خوبی به مخاطب میدهند.
مثلا آیتم مرور چگونگی فراگیر شدن فوتبال میان مردم ایران، ابتدا شرحی از حال و هوای جامعه و محبوبیت کشتی میدهد و سراغ فردین به عنوان ستارهای که از کشتی به سینما آمد، میرود. در عین حال ترانههای او در فیلمهایش روی آیتم قرار میگیرد و نتیجهای دلنشین حاصل میشود. از این موارد در «معرکه» زیاد است و آیتم معرفی کشورهای خارجی با همین الگو ساخته میشود. به عنوان مثال وقتی نوبت به معرفی انگلیس است، نریتور میپرسد:
«انگلیسیها را با چی میشناسید؟» و بلافاصله از ماجرای نفت و سریال «داییجان ناپلئون» میگوید. یا وقتی حرف از فرانسه است، فیلمهای مشهور، چهرههای مطرح و مواردی اینچنین ضمیمه آیتم میشود که با ترانههای فرانسوی گره خوردهاند. علاوه بر این، نوازنده یا نوازندگانی در صحنه حضور دارند و بهشکل زنده قطعاتی را اجرا میکنند. ارتباط زنده با قطر و مرور آخرین اتفاقات، دیگر آیتم «معرکه» است که جنس فوتبالی برنامه را جور میکند.
مورد سوم| کارشناس
علاقهمندان به فوتبال سالهاست عادت کردهاند چهرههایی ثابت را به عنوان کارشناس در برنامههای تلویزیونی ببینند. آنها غالبا بازیکن، مربی و تئوریسینهای فوتبالی هستند و جنسیتشان مذکر است! برنامه «معرکه» اما خرقعادت کرده و از دو کارشناس زن بهره برده است: نیلوفر کنگرانی و فرنوش جعفری. تحلیلهای فوتبالی این دو نهتنها برای مخاطب خاص قابل تامل است که عاملی است برای همراهی بیشتر مخاطب غیر فوتبالی.
مورد چهارم| مجری
اجرای «معرکه» برعهده بهنام تشکر است؛ بازیگری که پس از سالها درخشش در تئاتر با سریال «ساختمان پزشکان» محبوب شد و در ادامه استعداد خود را در آثار غیر کمدی هم به رخ کشید. تشکر پیشتر در برنامه «شهروند و مافیا» شبکه سلامت نشان داده بود چه تسلط خوبی بر ریزهکاریهای اجرا دارد.
او در «معرکه» به اندازه صحبت میکند، زیاد حرف نمیزند و وقتی میخواهد مثلا به کیفیت بازی ایران مقابل انگلیس بپردازد، جملهای درست بهکار میبرد: «مربیگری عجیب کیروش؛ بازی عجیب بازیکنها و نتیجه عجیبی که در ادوار جامجهانی داشتیم.» در «معرکه» محمد شعبانپور هم حضور دارد؛ کسی که در برنامههای تلویزیونی شناخته شد و حالا همان شوخیها را به شکل بهتر ارائه میکند و وظیفه ایجاد نشاط و خنده در برنامه را برعهده دارد.
مورد پنجم| مهمانها
شرایط حاکم بر جامعه کار را برای برنامهسازان سخت کرده و به همین خاطر است که در برنامههای تلویزیونی خبری از چهرههای مطرح نیست. بخش اعظم برنامه «معرکه» اما با حضور مهمانها پیش میرود که خب طیفی از مخاطبان همچنان دوست دارند با این مهمانها همراه شوند.
اتفاق خوب جایی است که مجری در برابر صحبت مهمانها، اصراری ندارد واقعیتها را کتمان کند؛ در عین حال اشاره میکند که «معرکه» تلاش کوچکی است برای فرار از فشارهای فزاینده! امیر غفارمنش، سیاوش مفیدی، مریم مومن، یوسف صیادی، الیکا عبدالرزاقی، مجید واشقانی، وحید شمسایی، سپند و کمند امیرسلیمانی، وحید قلیچ، سولماز حصاری، عبدالله روا، میرطاهر مظلومی، صحرا اسداللهی، قدرتالله ایزدی، مهسا طهماسبی و ارسلان قاسمی مهمانهایی هستند که در «معرکه» دیدهایم.
