روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون| تولید و پخش گزارشهایی برای پوشش متن و حاشیه آنچه در جامجهانی فوتبال میگذرد، از دو دوره پیش یعنی 2014 و 2018 وارد فاز تازهای شد. آن زمان بار اصلی بازتاب جامجهانی بر دوش شبکه سه بود و آنچه روی آنتن میرفت، کیفیتی درخور داشت. در جامجهانی 2022 شبکه یک و دو در کنار شبکههای سه و ورزش به شکل ویژه به این رویداد میپردازند. شبکه خبر، پنج، امید و نسیم هم چنین میکنند اما مسئولیت اصلی بر دوش شبکههای یک، دو، سه و ورزش است. برنامههای این شبکهها وجوه اشتراک زیادی دارند که یکی از آنها تولید و پخش گزارش از قطر است.
مورد اول| این همه گزارش
تعدد برنامههای فوتبالی در دوره اخیر جامجهانی نهتنها مفید بوده که روی دو شبکه تخصصی سه و ورزش هم سایه انداخته است. همه برنامهها از الگویی ثابت و کلیشههایی پیروی میکنند که پخش گزارش از قطر یکی از آنهاست. این گزارشها به شکل زنده و ضبط شده روی آنتن میروند و هدفشان انتقال حال و هوای قطر و نیز دادن اطلاعات است.
شبکه سه، بهنام مهدیزاده و احسان خراسانی را برای این کار به محل برگزاری جامجهانی فرستاده است. البته یک گزارشگر دیگر هم در شبکه سه دیده شده است. محمد میر گزارشگر شبکه ورزش و مهدی واعظی گزارشگر شبکه یک است. در شبکه دو، مجریان، گزارشگران و خبرنگاران به تناوب با «ورزش از نگاه دو» همکاری میکنند.
مورد دوم| محتوا
در جامجهانی 2018 محمدحسین میثاقی به روسیه رفته بود و در قامت گزارشگر با ویژهبرنامه شبکه سه همکاری داشت. آن زمان در چند نوبت، کاری که میثاقی انجام میداد را تحسین کردیم و نوشتیم او با انرژی مقابل دوربین حاضر میشود و سراغ سوژههای خاص میرود. تا اینجا هیچ کدام از برنامههای فوتبالی تلویزیون، گزارشی متفاوت نداشتهاند و گزارشگران از نظر اجرا، کاری که میثاقی میکرد را انجام ندادهاند.
دستاورد آنها محدود به معرفی استادیومها، مصاحبه با هواداران تیمها و مواردی از این دست است. در گزارش زنده هم اطلاعاتی را بیان میکنند که بدیع نیستند و علاقهمندان با مرور خبرها به آن دست مییابند. شرایط کشور میزبان و کمبود سوژه را نمیتوان نادیده گرفت اما دلیل کافی برای این ناکامی هم نیست. در این میان گزارشگران شبکه سه در ورزشگاههای مختلف حاضر میشوند تا به شکل زنده جو و نیز شرایط حاکم حین برگزاری مسابقات را منتقل کنند.
ایده خوب است اما نتیجه مطلوب بهدست نیامده و بهاصطلاح از این گزارشها چیزی دستگیر علاقهمندان فوتبال نمیشود. اتفاق دیگری که رخ داده، اطلاعات تکراری است؛ مثلا احسان خراسانی در یکی از ارتباطهای زنده، آخرین وضعیت تیم ایران را شرح داد و بلافاصله گزارش ضبطی او پخش شد که حاوی همان اطلاعات بود!
مورد سوم| ساختار
ضعف دیگر غالب گزارشها به ساختار آنها برمیگردد. محض نمونه یکی از تصاویر ارتباط زنده را در همین صفحه میتوانید ملاحظه کنید تا پی به ماجرا ببرید. برخی گزارشگران با گوشی خود در تماس تصویری شرکت میکنند و صورت آنها به شکل درشت در قاب تلویزیون قرار میگیرد. در وصف زشت بودن نتیجهای که بهدست میآید کلام قاصر است! از این دست تصاویر شلخته هنگام مصاحبه زنده با مهمانهای خارجی هم در برنامههای فوتبالی بهفور دیده میشود.
وانگهی گاه گزارشگران میکروفن دستی ندارند و با میکروفن یقهای خود با مردم مصاحبه میکنند که حاصل این کار هم بهدست آمدن قابی زشت است. در این بین شبکه ورزش حواسش به قابها بوده و محمد میر طوری دوربین را تنظیم میکند که برای بیننده قابل تحمل باشد. اطلاعات او در مجموع نسبت به دیگر گزارشگران مفیدتر هم هست.
مورد چهارم| کیفیت فنی
به این موارد، پایین بودن کیفیت تصاویر و لرزشهای اعصاب خردکن آنها را نیز باید اضافه کرد. حتی صدای گزارشگران گاه توام با قطع و وصل شدن است تا جایی که مجریان ترجیح میدهند گزارشهای زنده را ادامه ندهند. اینها مسائل بدیهی تهیه گزارشهای ضبطی و برقراری ارتباط زنده تصویری است که برنامههای فوتبالی جامجهانی 2022 قطر از پس آنها برنمیآیند. برای تلویزیون در این دوره از جامجهانی، ظاهرا کمیت مهم است و کیفیت در اولویت نیست. به قول قدیمیها: «آفتابه لگن هفت دست، شام و ناهار هیچی».
