روزنامه هفت صبح| راه‌یار: کتاب «محمد سرور» نوشته فروغ زال، شامل زندگینامه محمد سرور رجایی، نویسنده و شاعر افغانستانی از سوی انتشارات «راه یار» روانه بازار نشر شد. محمدکاظم کاظمی، شاعر افغانستانی که ویراستاری این کتاب را برعهده داشته، در بخشی از مقدمه‌ای که برای این اثر نوشته، می‌نویسد: «با خودم می‌گویم مگر ممکن است این همه واقعه و روایت و شرح فعالیت‌ها در یکصد صفحه گرد آمده باشد؟

گویا تاریخچه‌ای از جهاد و مبارزه و کار فرهنگیِ یک گروه از آدم‌ها در سه دهه اخیر افغانستان را پیشِ روی داریم. محور این روایت‌ها یک تن است، اما آنچه روایت می‌شود آنقدر وسیع و گسترده است که گویی جمعی کثیر دست‌اندرکار آن بوده‌اند و به راستی محمدسرور رجایی خود به تنهایی به اندازه گروهی از فرهنگیان ما کار می‌کرد. حدود پانزده سال فعالیت تبلیغی و رسانه‌ای در سنگرهای جهاد افغانستان و حدود پانزده سال دیگر کارهای متنوع و متعدد ادبی و هنری و پژوهشی در مهاجرت، زیستنِ بابرکتی برای محمدسرور رجایی رقم زد…

این پُرکاری و اشتغال دائم به کار، امری است که اگر هم نایاب نباشد، نادر است اگر محافل ادبی بود، سَرور رجایی، اگر فعالیت مطبوعاتی بود، سرور رجایی، اگر برگزاری مسابقه ورزشی بود، سرور رجایی، اگر تحقیق و پژوهش میدانی بود، سرور رجایی و اگر امور خیریه بود، سرور رجایی. هرجا که یک مهاجر ما، به خصوص در تهران، در پی این بود که به فعالیت‌های ادبی و هنری مهاجرین متصل شود، سرور رجایی را به او معرفی می‌کردیم.

فرشته سیزدهم: فهرست نامزدهای نهایی جایزه شعر «تی‌اس الیوت» به ارزش 25 هزار پوند اعلام شد. در این فهرست، نام 10 مجموعه شعر دیده می‌شود که به این ترتیب هستند: «ساکت» اثر ویکتوریا آدوک‌وی، انتشارات فابر، «افمرون» اثر فیونا بنسون، انتشارات جاناتان کیپ، «وحشی‌تر» اثر جما بورگ، انتشارات پاویلیون پوئتری، «فرشته سیزدهم» اثر فیلیپ گراس، انتشارات بلادکس بوکز، «سوناتی برای آلبرت» اثر آنتونی جوزف، انتشارات بلومزبری پوئتری، «سبز انگلیسی» اثر زفار کونیال، انتشارات فابر، «اسلاید» اثر مارک پاژاک، انتشارات جاناتان کیپ، «کشور تاراج شده» اثر جیمز کانر پترسون، انتشارات پیکادور پوئتری، «اتاق بین ما» اثر دنیس سائول، انتشارات پاویلیون پوئتری و «ملکه‌زدگی» اثر یومی سود، انتشارات پنگوئن.

امسال 201 اثر به جایزه تی‌اس الیوت راه یافته و مورد داوری قرار گرفته است. برنده سال گذشته این جایزه، جوئل تیلور برای مجموعه شعر «c+not» بود. برنده نهایی امسال این جایزه 15 ژانویه 2023 اعلام خواهد شد. جایزه تی‌‌اس‌‌ الیوت معتبرترین جایزه شعر در بریتانیاست که هر سال از سوی بنیاد الیوت به بهترین اثر در حوزه شعر اهدا می‌شود. مبلغ این جایزه ۲۵ هزار پوند است. این جایزه از سال ۱۹۹۳ برای گرامیداشت چهلمین سالگرد راه‌اندازی انجمن کتاب انگلستان و به احترام پایه‌گذار آن،‌ تی‌‌اس الیوت بنا نهاده شد. الیوت مقاله‌نویس، ناشر، نمایشنامه‌نویس و منتقد ادبی بریتانیایی و یکی از مهم‌ترین شاعران قرن بیستم است. «سرزمین هرز» (۱۹۲۲)، «مردان پوچ» (۱۹۳۰) و «چهار کوارتت» (۱۹۴۵) از جمله آثار الیوت و از بهترین اشعار انگلیسی‌زبان هستند. الیوت در سال ۱۹۴۸ جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد.

مترجم خائن نیست! کتاب «مترجم خائن نیست» شامل مجموعه‌ای از مقالات رضا قیصریه به همت انتشارات «کتاب خورشید» به چاپ رسید. این کتاب، گزیده‌ای از مقالات رضا قیصریه (نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار، منتقد ادبی و هنری) در حوزه‌های تئاتر، سینما و ادبیات را شامل می‌شود که در بیش از سه‌دهه فعالیت او به رشته تحریر در‌آمده است. این کتاب در سه بخش «حدیث نفس: گفت‌وگوها»، «نقد ادبی: ترجمه و تالیف» و «نقد هنری: ترجمه و تالیف» گردآوری شده است.

قیصریه در فصل نقد هنری سینمای ایران، تئاتر ایتالیا، سینمای ایتالیا و سینمای آمریکا را مورد بررسی قرار داده و در آثار تالیفی و ترجمه‌ای به تحلیل و واکاوی آن می‌پردازد. او در یادداشتی می‌نویسد: «مترجم خائن است. این یک ضرب‌المثل معروف ایتالیایی است. احتمالا اشاره دارد بر تفاوت‌های ساختاری زبان در ارتباط با روند شکل‌گیری تاریخی آنها، که در واقع دلیلی است تا گفته شود ارزش‌های دقیق ادبی قابل‌انتقال از طریق ترجمه به زبان دیگر نیست، به‌ویژه در ترجمه آثار کلاسیک…

اگر ترجمه را کاری هنری درنظر بگیریم و برخوردار از جنبه‌های ابتکاری که به پژوهشی کلی در جنبه‌های گوناگون متن نیاز دارد، آن‌وقت این ضرب‌المثل تا حد زیادی کم‌رنگ جلوه می‌کند؛ چراکه مترجم بیشتر در فکر کم‌کردن فاصله میان زبان مبدا و زبان مقصد خواهد بود، تا اینکه به خیانت دست بزند.» قیصریه مترجم بیش از چهل‌و‌پنج عنوان کتاب از دو زبان ایتالیایی و انگلیسی به فارسی است که از میان آن‌ها می‌توان به عناوینی همچون «کلاغ آخر از همه می‌رسد» از «سرگذشت یک غریق» از مارکز اشاره کرد.

تفنگدار ایل: نشست نقد و بررسی کتاب «تفنگدار ایل»، خاطرات شفاهی علی پاشا صادقی، از رزمندگان دوران دفاع مقدس در ایلام برگزار شد. این نشست با حضور سالم پوراحمد، شاعر و پژوهشگر و علیرضا شوهانی، عضو هیات علمی دانشگاه ایلام در سالن جلسات اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان برگزار شد. پوراحمد، با اشاره به اینکه تاریخ شفاهی چند دهه است که در کشور رونق گرفته و درگذشته هم بسیاری از تواریخ، سینه به سینه نقل شده، تاکید کرد:

«بعد از جنگ جهانی دوم تاریخ شفاهی در آمریکا و در دانشگاه کلمبیا سال ۱۹۶۶ با تشکیل انجمن، پایه‌گذاری شد؛ اما بعد از انقلاب اسلامی و بعد از سال‌های جنگ تحمیلی بسیار جدی شد.» سراینده مجموعه شعر «کهکشان پرچین باغت بود» افزود: «تاریخ شفاهی یک علم میان‌رشته‌ای است و از اهمیت بسیار بالایی مخصوصا در زمینه جنگ دارد، فرماندهان و رزمندگان سال‌های دفاع مقدس، خاطرات و روایت‌های ناگفته بسیاری دارند که بدیهی است باید به‌عنوان تاریخ شفاهی جمع‌آوری شود.» پوراحمد بیان کرد:

«جلسه مصاحبه، اجرای نمایش مصاحبه‌دهنده است و مصاحبه‌گر باید با سوالات کوتاه اطلاعات مدنظر خود را دریافت کند؛ بدیهی است مصاحبه‌گر باید به‌دنبال داده‌های تاریخی باشد و اسناد، مدارک و شواهد، حتی از نوع غیررسمی در تاریخ شفاهی اهمیت دارد.» وی ادامه داد: «بین خاطره‌نویسی و تاریخ شفاهی تفاوت اساسی وجود دارد، تاریخ شفاهی ساختارمند، هدفمند و فعال است که تاریخ در آن محوریت دارد، اما در خاطره‌نویسی که خودنوشت یا دیگرنوشت تدوین می‌شود، سلایق و علائق شخصی نیز وجود دارد.»

سایر اخبارکاربران ویژه - فرهنگیرا از اینجا دنبال کنید.