روزنامه هفت صبح | داستان واردات خودروي خارجي و با تاكيد اقتصادي، در ابتداي امر كه مطرح شد مشتريان و مخاطبان و شركتهاي واردكننده را در يك فاز خوشباوري فرو برد. ياد آن دوره طلايي واردات و شركتهاي مطرح فرانسوي وکرهای و فولکس واگن برايشان زنده شد. هم برای کسبوکارهای وابسته به اتومبیل از تعمیرگاهها تا دلالهای ماشین و هم برای مشتریان بالقوه. اما چون بهقدري ابهامات در ماجراي واردات خودرو زياد است كه حتي علي خسرواني، فعال بازار خودرو معتقد است، واردات آزاد نشده است. او در کلابهاوس با موضوع هفتخوان واردات خودرو؛ کدام خودروها پاییز میآیند، گفت: «هدف اصلی از واردات خودرو در این آییننامه مشخص نیست.»
در زمينه همين ابهامات از جمله تعیین قیمت ۱۰ تا ۲۰ هزار دلاری برای واردات خودرو نکتهای است که از سوی کارشناسان به عنوان نقطه ضعف در واردات خودرو مطرح میشود.خبرآنلاين با فربد زاوه، كارشناس صنعت خودرو درباره اين ابهامات گفتوگويي انجام داده است كه به آن اشاره ميكنيم ضمن اينكه مابين همين گفتوگو شرايطي كه مانع ورود خودروي خارجي به بازار داخلي ميشود را هم از ديد هفتصبح مورد بررسي قرار خواهيم داد.
ورود خودروهاي زير 10 هزار دلار
گفته ميشود اگر خودروي زير 10هزار دلار يا حتي 20هزار دلار وارد شود نبايد انتظار يك خودروي كامل و باكيفيت از يك برند موفق را داشته باشيم. در واقع با اين رقم گزينههاي واردات بسيار محدود خواهد بود و در نهايت از 10 برند بشود خودرو وارد كرد كه شاید از فرانسه يا كره باشند.
فربد زاوه، کارشناس صنعت خودرو در این خصوص میگوید: «اگر هدف واردات خودروهایی با قیمت کمتر از ۱۰هزار دلار به کشور است، باید منتظر ورود زیرشاخه رنو داکیا باشیم و در این میان رنو ساندرو و رنو کویید در این محدوده قیمتی قرار دارند. رنو کویید در برزیل و هند تولید میشود که البته مسئله هزینه حمل مطرح میشود. این هزینه بالاست و 50درصد قیمت خودرو را در برمیگیرد.» به گفته او قیمت رنو ساندرو حدود ۷هزار یورو است که در ایران حدود ۴۵۰ تا ۵۵۰ میلیون تومان خواهد بود.
زاوه، با اشاره به اینکه چینیها فعالیت خود را اخیرا در بازار ایران افزایش دادهاند، گفت: «نکته اینجاست که چینیها و روسها در تحریم، به ما جنس ندادند. روسها تا زمانی که تحریم نشده بودند حاضر نشدند موتور لادا را به ایران بدهند و زمانی حاضر شدند با ما کار کنند که خودشان تحریم شدند.نهایت اینکه محدوده ۱۰ تا ۲۰ هزار دلاری، محدوده خلوتی نیست ولی خودروهایی در این محدوده قیمتی کیفیت بالایی ندارند.»
ایران بزرگترین بازار خودروی منطقه نیست
این کارشناس صنعت خودرو اضافه کرد: «بازار ما به مراتب از ترکیه و عربستان کوچکتر است(احتمالا از جهت ارقام رد وبدل شده در خرید و فروش خودرو در سالهای گذشته به طور عادی میزان اتومبیل معامله شده در ایران از ترکیه و عربستان بیشتر بوده است) آمار رسمی نشان میدهد در سال گذشته ۸۷۰ هزار دستگاه خودرو تولید شده ولی ۶۵۰ هزار دستگاه به بازار رسید.» به گفته او این محصولات با میانگین قیمتی پنج تا شش هزار دلار فروخته شده است. این میانگین قیمتی برای کشورهایی مانند هند و بنگلادش هم وجود ندارد.
فربد زاوه به خبرآنلاين ميگويد:« متاسفانه ما فقیرترین بازار خودرویی دنیا هستیم، علتش هم فقر عمومی است.» او درباره چرایی فاصله تیراژ خودروهای تولیدی و خودروهای رسیده به بازار گفت: «این ۶۵۰ هزار نفر با نرخ دولتی توانستند خودرو را بخرند. اگر نرخ آزاد بود این عدد به ۴۰۰هزار نفر میرسید.
خودرو کوییک با قیمت ۱۷۰ میلیون تومان عرضه میشود اما حدود ۱۰۰هزار دستگاه بیشتر فروش نمیرود. زمانی در ایران، پراید میفروختند و ناگهان یک میلیون نفر وارد بازار خرید میشدند اما حالا کسانی که میتوانند ۱۰هزار دلار پول خرید خودرو بدهند، بیشتر از چهارصد هزار نفر نمیشوند.از بازار یک میلیون و ۳۰۰هزار دستگاهی سال ۱۳۹۶ به بازار ۶۵۰هزار دستگاه خودرویی رسیدهایم.» زاوه با اشاره به اینکه بازار واقعی خودرو در ایران بسیار کوچک است، تاکید کرد:
«وقتی از خودروی ارزان صحبت میشود ممکن است درگیر یک اشتباه استراتژیک بشوید، الان در همه جهان قیمت خودرو دستخوش افزایش شده است. در دو سال اخیر، قیمت خودرو، چه سواری چه سنگین، حداقل ۴۰درصد افزایش یافته است. بنز c۲۰۰ در سال ۲۰۱۸، ۳۵ هزار یورو قیمت داشت اما امروز در بازار ۵۸هزار یورو فروخته میشود. کامیون رنو ۶۵ هزار یورو به صورت عمده بود اما حالا به ۱۱۵ هزار یورو رسیده است.»
اين مبحث را تا همينجا داشته باشيد تا بند ديگري از واردات را مشاهده كنيم. شهريور امسال، جعفر قادری عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات و استاد اقتصاد دانشگاه شیراز گفت:« اگر قیمت خودروهای وارداتی بین 10 تا 15 یا 20 هزار دلار باشد یا اگر قیمت هر خودرو را بینابین 15 هزار دلار در نظر بگیریم با یک میلیارد دلار تعیین شده از سوی دولت فقط در حدود 70هزار خودرو وارد کشور میشود.»
با يك حساب سر انگشتي هم ميتوان دريافت كه اين رقم و ميزان واردات، تحول عجيبي در ماجراي صنعت خودروي ما به وجود نميآورد. در واقع اگر همان 650 هزار خودروی تولید شده را در نظر بگیریم با این هفتاد هزار به چیزی حدود 720 هزار خودرو در سال می رسیم. در حالیکه در سال 95 این تعداد یک میلیون و دویست هزار خودرو بوده است!
بازار خودروی ایران آب رفت
فربد زاوه، كارشناس صنعت خودرو در پايان به موضوع مهمي در گفتوگويش اشاره كرده است، آيا خودروسازان خارجي با شرايط پيش رو تمايل ورود به بازار ما را دارند؟ او ميگويد:« حالا در این شرایط با کوچک شدن بازار ایران به شکل واقعی، نباید تصور کنید خودروسازان مترصد ورود به بازار ایران هستند. حجم اقتصاد کوچک شده و ما قدرت خرید چندانی نداریم.» او با تاکید بر اینکه میزان خرید ایرانیها یک سوم سال ۹۰ است، گفت:
«مثال ساده نشان از وضعیت واقعی دارد. در سال ۸۶ ما ۲۴ هزار دستگاه کامیون تولید میکردیم اما سال گذشته ما ۳هزار دستگاه ساختیم. در شرایط فعلی ترکیه، امارات و عربستان بازارهای به شدت جذابتری از ایران دارند. خودروساز چینی منت اماراتیها را میکشد ولی ما باید منت چینیها را بکشیم. ما توانایی بالایی برای خرید نداریم. قرار است یک میلیارد دلار خودرو وارد شود اما حقیقت این است که خودروی زیر ۱۰هزار دلار چیزی شبیه همین تیباست و اگر قرار باشد بیاید قیمتش بسیار بالاتر از تیبا خواهد شد.» او پیشبینی ميكند واردات خودرو اثری بر محدوده قیمتی خودروهای ایرانی كمتر از 400میلیون تومان نداشته باشد و قيمت خودروهای میلیاردی را به صورت محدود تحت تاثیر قرار ميدهد.
عملا واردات خودرو رويا است
حال با بررسي گمانههاي موجود درباره واردات خودرو هفتصبح نيز چند مورد به اين ماجرا ميافزايد. فعلا قانوني مصوب درباره واردات خودرو و چگونگي آن وجود ندارد. در واقع بدون آییننامه مصوب واردات خودرو بیشتر خیالپردازی است. موضوع بعدي اين است كه تحريمها كه تمام نشده، گيريم كه واردات خودرو هم آزاد شد، هزينه واردات خودرو از برندي مانند هيونداي و تويوتا با توجه به اينكه بايد تحريمها را دور زد و هزينهبر هم هست چقدر خواهد بود؟
آيا واقعا يك خودروي اقتصادي طبق گفته وزير با گذشتن از تمام اين موارد به دست مشتري داخلي خواهد رسيد؟ حدس ما این است که آوردن اتومبیل های کره ای آن هم با دورزدن تحریم ها و استفاده از واردات کره ای ها در روسیه و یا هند و یا دوبی ،موجب افزایش قیمت تمام شده این خودروها تا 50 درصد خواهد شد.
این بدون مسائلی مثل مالیات و عوارض است تازه ! و در پايان اصلا تمام مواردي كه در بالا گفته شد حل شود در نهايت شاهد برندهای چینی خواهیم بود و در بهترین حالت خودروهای درجه یک چینی که این مدت از بازار ایران دور بوده اند و ما بیشتر با درجه 2 های چینی دمخور بوده ایم و شاید برخی از برندهای کره ای و یا فرانسوی از بازارهای متفرقه راه به ایران پیدا کنند که البته شانس چندانی برای ورودشان نباید قائل بود. در نهایت سال آینده را با خودروهای چینی و مقادیر معتنابهی تارا و شاهین و آریا و این طور چیزها پیشبینی خواهیم کرد!
