روزنامه هفت صبح، نگین باقری| هر تخصص پزشکی برای خودش یک بازار بهخصوص دارد. بازار برخی از رشتههای آن داغ است و در بازار برخی دیگر پرنده هم پر نمیزند. این را از کجا میشود فهمید؟ از تعداد داوطلبان هر رشته. برای مثال روز پیش یکی از پزشکان توئیتر نوشته بود که امتحان بورد تخصصی اطفال امسال فقط یک داوطلب داشته.
اینکه چرا یک رشته پرطرفدار میشود و چرا دیگری در بلکلیست قرار میگیرد، تحتتاثیر عوامل متفاوتی است. اینطور که یکی از پزشکان به هفتصبح توضیح میدهد ما چهار رشته تاپ یا پرطرفدار داریم که حجم کاری و تعداد مراجعهشان کم و پولشان به نسبت زیاد است. از آنطرف یکی دو رشته کمطرفدار هم داریم که کارشان زیاد، مسئولیتشان زیادتر و پولشان کم است. کدام رشتهها؟ این گزارش را دنبال کنید.
پرطرفدارها: رادیولوژی، طب فیزیک، چشم و… چه چیزی رادیولوژی را پرطرفدار و اطفال را منفور کرده؟ دکتر امین بهادران به این سوال جواب میدهد که تعداد کشیکهای رزیدنت، میزان درآمد، میزان حجم کار و مسئولیت، نوع بیماران و حجم درسی از عوامل تعیینکننده میزان محبوبیت یک تخصص هستند. ادامه اظهارات او را بخوانید:
رادیولوژی، طب فیزیک و چشم برای تخصص از همه پرطرفدارتر هستند. بعد از آن ent یا همان گوش و حلق و بینی قرار دارد که یک رشته لوکس بهحساب میآید. بعضی از رشتهها هم دردسر زیادی دارند اما اسم و رسم شیکشان باعث جذب داوطلب میشود. مثل چه رشتهای؟ نوروسرجری. این رشته هم عملهای جراحی سنگین چندین ساعته دارد اما باز برای دانشجویان جذاب است.
کمطرفدارها: طب اورژانس، اطفال و جراحی عمومی
اینطور که پزشکان میگویند معمولا رشتههای ماژور طرفداران کمتری دارند. آنها به رشتههایی مانند پزشک داخلی، اطفال، جراحی عمومی و اورژانس ماژور میگویند و تخصصهای چشم و گوش و حلق و بینی و… در دسته مینور قرار میگیرند. حالا چرا دسته اول کمطرفدار هستند؟
به گفته دکتر بهادران هرچه طیف کارها و اعضای درگیر یک رشته کمتر باشد، دردسر آنهم کمتر است. طیف اقدامات پزشکی رشتههای ماژور بیشتر بوده و این یعنی کار برای پزشکان این رشتهها سنگینتر است. برای مثال حجم کاری پزشک گوش و حلق و بینی کمتر است. پزشک این رشته هم میتواند مطب تاسیس کند و هم در بیمارستان کار کند. بهغیر از این طیف مریضهای متنوعی هم دارد که شامل بیماران معمولی و بیماران زیبایی میشود.
از طرف دیگر دامنه مسئولیتها در رشتههای ماژور بیشتر است. مثلا یک پزشک جراح عمومی امروز آپاندیسی را عمل میکند و بیمار دو سال دیگر دچار عفونت یا انسداد روده میشود. او میتواند بار مسئولیت را روی جراح آپاندیسش بیاندازد و از پزشک جراح شکایت کند.
نوع مراجعهکنندگان هم در این بازار تاثیر دارد. این را یک پزشک عمومی به هفتصبح توضیح میدهد. به گفته او در بخش اطفال شما بیماران کمطاقتتری دارید که درمانشان نیاز به صبر بیشتری دارد. همچنین طب اورژانس با حوادث روبهرو میشود و معمولا کار در این شرایط استرسآورتر است. در مقابل رشته پاتولوژی پرطرفدار است به این دلیل که تقریبا مواجهه مستقیمی با بیمار ندارد.
اسم رشتههای کمطرفدار که میآید بیشتر از همه، پزشکان از اطفال، جراحی عمومی و اورژانس یاد میکنند. یکی از دلایل آن، زمان زیادی است که باید برای رزیدنتی بگذرانند. بهغیر از این میزان شیفتی که یک رزیدنت باید برای این رشتهها بگذراند بیشتر از بقیه است. برای مثال یک پزشک داخلی باید ۱۵ کشیک در ماه بدهد.
از طرفی تعدادی هم راند باید بگذراند که به همان چک و معاینه تکتک مریضهای بخش به همراه دانشجویان سال پایینی گفته میشود. یعنی حساب کنید که یک روز درمیان که شبها در بیمارستان میماند و روزی هم که باید از بیمارستان خارج شود، تا حدود ظهر نمیتواند کار خود را تمام کند. در مقابل طب فیزیکی، رادیولوژی شیفت چندانی ندارد.
میزان درسی هم که یک پزشک باید بخواند در رشتههای مینور و ماژور با یکدیگر متفاوت است. حجم درسی در گروه دوم بسیار بیشتر از گروه اول است. کسی که رشته چشمپزشکی میخواند در مقایسه با یک متخصص داخلی نیاز به اطلاعات و کالر آموزشی کمتری دارد.
اینطور که دکتر بهادران به هفتصبح توضیح میدهد مثل هر بازار کاری، در پزشکی هم میزان درآمد میتواند عامل پرطرفدار بودن یک رشته شود. مثلا رادیولوژی به درآمد بالایش شهرت دارد اما یک پزشک عمومی در بیمارستان دولتی بابت همان عمل آپاندیس که بالاتر به آن اشاره شد، ۲۰۰هزار تومان کارانه دریافت خواهد کرد.
به گفته این پزشک همه این ماجراها و سختیها در رشته اورژانس باعث شد که چندین سال پیش وقتی رشته طب اورژانس برای اولینبار مطرح بود کارانه بالایی برای آن تعیین شود بعدا ولی کارانه آنها را کاهش دادند. علاوه بر این چند سال قبل آنقدر تعداد کسانی که وارد این رشته میشدند کم بود که برخی از دانشگاهها این اجازه را به پزشکان عمومی دادند که بدون گذراندن طرح یا سربازی وارد تخصصهای بیهوشی و اورژانس شوند.
حالا اینکه پول و کشیک و حجم درسی چطور سرنوشت هر تخصص را رقم زده یک ماجراست ولی طرف دیگر ماجرا تفاوتهای گروه آموزشی یا جو عمومی در بیمارستانهاست. دانشجویانی که مشغول آماده کردن خودشان برای امتحان تخصص هستند معمولا به فضای عمومی آن دانشگاه و بیمارستان اهمیت میدهند. این حرف را یکی از پزشکان عمومی شهر اصفهان میزند. کیفیت این فضای عمومی را چه چیزی تعیین میکند؟
به گفته این پزشک، اولین مورد تعیینکننده لولینگ است. آنها به روابط رئیس و مرئوسی حاکم بین سالبالاییها و سالپایینیها اهمیت زیادی میدهند. اگر دانشگاهی به این شهره شود که اتندهای سختگیر و بداخلاقی دارد، افراد کمتر تمایل دارند که برای این رشتهها پا به این دانشگاهها بگذارند.
گاهی هم گفته میشود که یک شهر لولینگ خوبی دارد ولی بیگاری زیادی از پزشک میکشند و این شهر دیگر وارد بلکلیست رزیدنتها میشود. همچنین وقتی یک دانشگاه به این مشهور شود که کارانهها را دیر پرداخت میکند، از چشم داوطلبان میافتد و کمتر سراغ آن میروند. این سه مورد را هم اگر به عوامل بالاتر بگنجانیم میشود اینطور درنظر بگیریم که نه خود رشته بلکه عوامل دیگری هم در جذابیت و نفرت از آنها تاثیرگذار بودهاند.
