روزنامه هفت صبح، سینا بحیرایی| یک: هالیوود همیشه به جشنها و ضیافتهای بزرگ علاقه داشته است. اما کاری که ستارگان سینمای کلاسیک در سال هالیوود با «نمایش هالیوود ۱۹۲۹» انجام دادند، حرکتی تاریخی و فوقالعاده بود که به ندرت میتوان مشابه آن را در تاریخ سینما پیدا کرد؛ این همه ستاره بزرگ یکجا گرد هم جمع شوند، آواز بخوانند، برقصند و نمایش اجرا کنند، برای فیلمبازهای آن زمان، چیزی فراتر از رویا بود.
کل داستان فیلم حدودا دو ساعته «نمایش هالیوود» همین است. بزرگان و ستارگان آن زمان هالیوود گرد هم جمع میشوند و به نوبت، نمایشهای خود را به صورت رقص و آواز و نمایش اجرا میکنند. البته این نکته را باید ذکر کرد که فیلم محصول شرکت متروگلدوین میر است و تنها ستارگانی در آن حضور دارند که تحت قرارداد این شرکت بودهاند. ولی همین ترکیب فعلی هم کاملا رشکبرانگیز است. از جوان کرافورد گرفته تا باستر کیتن، لورل و هاردی، ماریون دیویس و کلیف ادواردز، کلی از ستارههای دستنیافتنی آن زمان، در این اثر حضور دارند.
دو: «نمایش هالیوود» سال ۱۹۲۹ ساخته شده است. زمانی که صدا تازه به سینما اضافه شده بود. به همین دلیل این همه رقص و آواز و شادی را میتوان نوعی ذوقزدگی برای اختراع صدا در دنیای سینما در نظر گرفت. درست است که الان دیگر چنین محصولی ارائه نمیشود (عجیبتر این است که چنین محصولی در قالب یک فیلم مخصوص اکران ساخته شده است)، ولی ردپای چنین نگرشی را در سینمای امروز میتوان در بخشهای جنبی مراسمهایی مثل اسکار، گلدن گلوب و امی مشاهده کرد. همچون «نمایش هالیوود»، این بخشها هم سرشار از شوخی و سرگرمی و صحنههای بامزه هستند.
سه: هالیوود همیشه علاقه زیادی به قدردانی از خودش دارد. کلا هالیوود خودش را خیلی دوست دارد! و این موضوع در «نمایش هالیوود» به خوبی دیده میشود. اغراق نیست اگر بگوییم کل هدف این دو ساعت نمایش، خوشحالی و لذت بردن از پدیدهای به نام سینمای هالیوود است. تمام این ستارگان بزرگ هم با هدف تکریم چنین چیزی روی صحنه میآیند. البته این قدردانی و خودشیفتگی آنقدرها هم شعاری و دافعهبرانگیز نیست.
نکته جالب در مورد «نمایش هالیوود» این است که یک نوع طنز، خلاقیت و بامزگی در خود دارد که ردپای آن را در مراسمهای امروز هالیوود هم میتوان مشاهده کرد. همان خلاقیتها و نوآوریها، همان شوخیها و طنازیها، با وجود اینکه چندین دهه از ساخت این نمایش میگذرد، ولی هنوز کلی شوخی بامزه در خود دارد. ویژگی اصلی «نمایش هالیوود» شاید ظرفیت بالایی بوده که در آن جاری است، نکتهای که حتی در سینمای امروز هم دیده میشود. همین ظرفیت بالا باعث میشود طنزپردازی مثل ریکی جرویس به مجری مراسم گلدن گلوب ۲۰۲۰ تبدیل شود و روی صحنه، هالیوودیها را به باد انتقاد بگیرد.
چهار: از این جنس شوخیهای صریح در «نمایش هالیوود» هم دیده میشود. بامزهترینشان شاید شوخی و کلکل ستارگان سینما و تئاتر باشد. رقابت بین سینما و تئاتر چیز عجیبی نیست و از مدتها قبل برقرار است. سینماییها معتقدند سینما رسانه قویتری است و از آنسو، تئاتریها ادعا میکنند نمایش هنر پاکتر و اصیلتری ارائه میدهد. در «نمایش هالیوود» هم ستارگان این دو جناح بارها علیه هم جبهه میگیرند و یکدیگر را در معرض تیغ تیز انتقادها و کنایههای خود قرار میدهند. این یک نکته جالب است که چنین تفکر آزاداندیشانهای دهههاست در هالیوود برقرار است و جالبتر اینکه به سختی میتوان نمونه مشابه آن را در کشورهای دیگر پیدا کرد.
پنج: فیلم یک صحنه رنگی هم دارد که به صورت تکنیکالر ساخته شده است. در این صحنه نورما شیرر و جان گلیبرت، در تنها صحنه رنگی کارنامه سینمایی خود بازی میکنند. اتفاقا این صحنه هم یک نکته قابل توجه دارد. شیرر و گلیبرت در نقش رومئو و ژولیت، نمایشنامه مشهور شکسپیر بازی میکنند. آنها ابتدا این صحنه را با همان دیالوگهای سنتی و کلاسیک خود شکسپیر اجرا میکنند. اما تهیهکننده از راه میرسد و میگوید مخاطبان نمیتوانند با چنین دیالوگهایی ارتباط برقرار کنند و بهتر است به صورت محاورهای صحبت کنید. به این ترتیب، شیرر و گیلبرت یک بار دیگر صحنه بالکن «رومئو و ژولیت» را اینبار با دیالوگهای محاورهای اجرا میکنند.
شش: همین صحنه جدا از اینکه خیلی بامزه از آب درآمده است، یک نکته مهم در خود دارد. این که بعد از گذشت چندین دهه، همان دیالوگهای محاورهای رومئو و ژولیت که قرار بوده مخاطبان نسل جدید سینمای آن زمان را جذب خود کند، برای فیلمبینهای امروز کاملا سنگین و کلاسیک است و جذابیت چندانی ندارد. البته این بحث تخصصی جایی در چنین مطلب ندارد، ولی این هم یک نکته جالب است که زبان چگونه در طول تاریخ بشر، به رشد و پیشرفتهایی جدید میرسد و پیوسته در حال تغییر است. شاید چند دهه بعد، همین زبان محاورهای فعلی ما هم برای مخاطبان آینده کاملا قدیمی و خستهکننده باشد.
هفت: «نمایش هالیوود» با وجود اینکه با بودجهای ۴۲۶ هزار دلاری و در ۲۵ روز فیلمبرداری شده بود، در گیشه کاملا موفق عمل کرد و به فروشی در حدود دو میلیون و چهارصد هزار دلار در سراسر جهان رسید. متاسفانه هالیوود این ایده جذاب را کنار گذاشت و دیگر هیچوقت اثری مشابه «نمایش هالیوود» در سینمای کلاسیک ساخته نشد.
