روزنامه هفت صبح | ادبیات برای احمقها نیست: صحبتهای اولگا توکارچوک، نویسنده لهستانی برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸، مبنی بر اینکه کتابهایش را «برای افراد باهوش» مینویسد و «ادبیات برای احمقها نیست»، جنجال برانگیز شده است. این نویسنده ۶۰ ساله در جریان برگزاری یک جشنواره ادبی ضمن اشاره به این که هرگز انتظار ندارد هر آدم معمولی کتابهایش را داشته باشد و بخواند گفته است: «نمیخواهم کتابهایم در انتها دست «تام»، «دیک» و «هری» (آدمهای معمولی) بیفتد.
ادبیات برای احمقها نیست و برای اینکه کتاب بخوانید باید قابلیت، حساسیت و درک خاصی از فرهنگ داشته باشید.» او در اظهاراتش از عبارت لهستانی (pod strzechy) برای اشاره به مردم عادی استفاده کرده که در ترجمه تحتاللفظی به معنای «زیر سقف کاهگلی» است. توکارچوک گفته: «من کتابهایم را برای افراد باهوش مینویسم، کسانی که فکر میکنند، احساس میکنند، کسانی که حساسیت دارند و معتقدم که خوانندگانم شبیه من هستند.» ماجا استاکو، فعال و روزنامهنگار، در شبکه اجتماعی توئیتر رویکرد «توکارچوک» را ناامیدکننده خوانده و نوشته: «زیر سقفهای کاهگلی افرادی زندگی میکنند که فکر و احساس ندارند؟
این نه تنها نادرست است، بلکه عمیقاً تحقیرآمیز است. جامعه ادبی سالهاست که با احساس برتری، سوءتفاهم و خودسری در طبقهگرایی غرق شده است. تحقیر آنها نسبت به مردم به جبران درآمد اندک آنها در ادبیات است.» جاگودا راتاژک، زبانشناس و نویسنده کتابی در مورد چگونگی تأثیر زبان بر ذهن انسان نیز در صفحه فیسبوک خود نوشت که میخواهد کتابهایش توسط افراد عادی خوانده شود و گفت: «ادبیات منحصرا برای یک دایره افراد خاص نیست، بلکه برای بازکردن چشمها، اذهان و همچنین پر کردن شکافهاست و نه ایجاد آنها.»
استفن کینگ به دادگاه میرود: وزارت دادگستری آمریکا از یک قاضی فدرال خواسته تا از ادغام دو انتشارات عظیم «پنگوئن رندوم هاوس» و «سایمون اند شوستر» به ارزش ۲.۲ میلیارد دلار جلوگیری کند و قرار است استیون کینگ، نویسنده مطرح به عنوان یکی از چندین نویسندهای که تحت تاثیر این تصمیم متضرر میشوند در دادگاه شهادت دهد.
«سایمون اند شوستر» سالهاست ناشر آثار استفن کینگ است. دولت آمریکا نیز که مخالف ادغام این دو انتشارات بزرگ است معتقد است ادغام پیشنهادی احتمالاً منجر به دریافت پیشپرداختهای کمتری به نویسندگان کتابهای پرفروش میشود، به این معنی که نویسندگانی که سالها روی دستنوشتههای خود زحمت میکشند، دستمزد کمتری برای تلاشهای خود دریافت خواهند کرد. کینگ که نگارش رمانهایی پرفروش چون «درخشش» و «کری» را در کارنامه دارد به همراه برخی از فعالان عرصه انتشارات و نمایندگان نویسندگان در دادگاه شهادت میدهد.
«پنگوئن رندوم هاوس» که بزرگترین ناشر کتاب در ایالات متحده است در نوامبر ۲۰۲۰ اعلام کرد قصد دارد انتشارات رقیب یعنی «سایمون اند شوستر» را خریداری کند. «پنگوئن رندوم هاوس» متعلق به شرکت رسانهای آلمانی «برتسلمان» است در حالی که انتشارات «سیمون اند شوستر» بخشی از کمپانی «CBS» است و وزارت دادگستری شکایت خود در مخالفت با ادغام این دو انتشارات را در نوامبر ۲۰۲۱ تنظیم کرده است.
پنگوئن رندوم هاوس، هارپرکالینز، مکمیلان، سیمون اند شوستر و هچت بزرگترین ناشران انگلیسیزبان دنیا محسوب میشوند. استفن کینگ، خالق بیش از ۲۰۰ اثر ادبی در ژانرهای وحشت و خیالپردازی است. او نویسندگی را در سن هفتسالگی آغاز کرد و با نامهای مستعار «ریچارد باکمن» و «جان سوئیتن» آثار متعددی نوشته است.
در جایزه هانس کریستین اندرسن: شورای کتاب کودک،علیرضا گلدوزیان را در بخش تصویرگری و جمشید خانیان را برای دومینبار در بخش نویسندگی به عنوان نامزدهای ایرانی جایزه جهانی هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۴ به دفتر بینالمللی کتاب برای نسل جوان(IBBY) معرفی کرد. گلدوزیان، بیش از دو دهه به صورت مستمر به تصویرگری کتاب پرداخته است و تاثیر ماندگار و مهمی در رشد ادبیات و تصویرگری کتاب کودک و نوجوان داشته است.
آثار او به فهرستها و نمایشگاههای ملی و بینالمللی بسیاری راه یافته و موفق به کسب جوایز متعددی مانند لوح برگزیده شورای کتاب کودک، دیپلم افتخار IBBY، جایزه بزرگ براتیسلاوا، جایزه قلم طلای بلگراد، بینال براتیسلاوا، نمایشگاه بلونیا و … شدهاند. گلدوزیان تاکنون در نمایشگاهها و کارگاههای بسیاری در حوزه تصویرگری کتاب در ایران و خارج از ایران فعالیت داشته و همچنین نقش برجستهای در ارتقای سطح تصویرگری ادبیات کودک و نوجوان ایران داشته است. جمشید خانیان، برای بار دوم از سوی شورای کتاب کودک به عنوان نامزد ایرانی جایزه هانس کریستین اندرسن۲۰۲۴ انتخاب شد.
خانیان نویسنده پرکار دهههای گذشته است که آثار او موفق به کسب جوایز و افتخارات ملی و بینالمللی بسیاری شدهاند، مانند دیپلم افتخا IBBY، فهرست «کلاغ سفید» (کتابخانه بینالمللی کودک و نوجوان مونیخ) و جوایز متعدد ملی مانند لوح برگزیده شورای کتاب کودک. او همچنین یکی از نامزدهای ایرانی جایزه یادبود آسترید لیندگرن (آلما) در سالهای۲۰۲۰،۲۰۲۱ و۲۰۲۲ است. او تاکنون کارگاهها و نشستهای بسیاری در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، داستاننویسی و نقد ادبی در شهرهای مختلف ایران و خارج از ایران داشته است.
اشک «نیکولا کوچولو» : ژان ژاک سامپه، تصویرگر مجموعه داستانهای کودک «نیکولا کوچولو» در سن ۸۹ سالگی درگذشت. معروفترین اثر ژان ژاک سامپه، تصویرگری سری داستانهای کودکانه و فرانسوی «نیکولا کوچولو» است که اولین سری از آن در تاریخ ۲۹ مارس ۱۹۵۹ به قلم «رنه گوسینی» نوشته شد و همکاری این دوچهره فرانسوی موجب شد که آثارشان با نام سمپه-گوسینی نیز شناخته شود.
این داستانها که چشماندازی ایدهال به کودکی در دهه ۱۹۵۰ فرانسه دارد به یک کتاب پرفروش در سطح بینالمللی تبدیل و به چندین زبان نیز ترجمه شد. سامپه علاوه بر تصویرگری «نیکولا کوچولو»، بیش از هر هنرمند دیگری طراحی جلد نخست مجله نیویورکر را بر عهده داشته است. مارک لکارپنتیه، زندگینامهنویس و دوست این کارتونیست، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ژان ژاک سمپه، کاریکاتوریست در هشتاد و نهمین سال زندگیاش، در اقامتگاه تعطیلاتش، در کنار همسر و دوستان نزدیکش، در آرامش درگذشت.»
سامپه که در ابتدا میخواست پیانیست شود و دوران کودکی سختی را پشت سر گذاشت، در ۱۴سالگی قبل از اینکه به اعلام دروغین سن خود به ارتش بپیوندد، مدرسه را رها کرد. با این حال، زندگی نظامی با او سازگار نبود و شروع به فروش نقاشی به روزنامههای پاریس کرد. زمانی که در یک آژانس مطبوعاتی کار میکرد، با اسطوره کاریکاتور «رنه گوسینی» آشنا شد و با هم در سال ۱۹۵۹ داستانهای «نیکلا کوچوکو» را خلق کردند. امروزه این کتابها با بیش از ۱۵ میلیون نسخه در ۴۵ کشور جهان از جمله پرفروشترین کتابهای بینالمللی هستند و یک مجموعه فیلم و کارتون محبوب با اقتباس از آنها ساخته شده است.
