روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون| ساخت برنامههای مناسبتی با موضوع محرم و قیام عاشورا، توام با حساسیت است و برنامهساز برای شکستن قالبهای کلیشهای باید دقت مضاعف به محتوا داشته باشد. در سالهای اخیر شاهد برنامههای نوآورانه محرمی بودهایم و امسال شکل دیگری از آن تبلور یافت. موفقترین آنها «با حسین حرف بزن» و «حسینیه معلی» است. «سوره» شبکه چهار و «تکیه» شبکه افق را فراموش نکنیم که هرچند برپایه گفتوگو بودند اما زمینه شکلگیری بحثهایی متفاوت و چالشبرانگیز را فراهم کردند.
با حسین حرف بزن
پخش سری اول برنامه «با حسین حرف بزن» سال ۹۴ روی آنتن شبکه نسیم رفت و بهخاطر سبک متفاوتی که داشت، مورد توجه قرار گرفت. در این برنامه مجری حضور نداشت و تمام برنامه با محوریت مهمان جلو میرفت. استقبال از برنامه باعث تداوم آن شد و حالا به فصل هشتم رسیده است.
«با حسین حرف بزن» به تهیهکنندگی محمدامین پرواس شامل حرفهای بیتکلف و احساس درونی افراد در جایگاهها و مشاغل مختلف با امام حسین(ع) است و با احساسات درونی مهمان و مخاطبانش سروکار دارد؛ مهمانانی که راوی میشوند و مخاطبی که با مهمان همراهی میکند. فصل اول «با حسین حرف بزن» که در اجرا طرحی ساده اما جذاب داشت، خیلیزود توسط مخاطبان این برنامه در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته شد و بهانهای شد برای بیشتر دیده شدن و ادامه پیدا کردن ساخت این برنامه، تا محرم امسال که به فصل هشتم رسیده است.
در سالهای اخیر در کنار موفقیت تعدادی از برنامههای گفتوگومحور که با سبکی متفاوت در انتخاب مهمان و میزبان، برنامهسازی مناسبتی را تجربه کردند، یکی از روشهایی که مورد توجه قرار گرفته تولید برنامههایی است که بر احوالات درونی افراد تمرکز داشته و اتفاقا با بازخوردهای خوبی هم از جانب مخاطب مواجه شده است. «با حسین حرف بزن» نمونه موفق این سبک برنامهسازی است.
حسینیه معلی
دیگر برنامه محبوب محرم امسال «حسینیه معلی» است. این برنامه فرصتی است برای مداحان و ذاکران سراسر کشور که روی صحنه حاضر شوند و نظر چهرههای شاخص این عرصه را بشنوند. سیدمجید بنیفاطمه، سعید حدادیان، محمد صمیمی و مهدی رسولی بعد از هر مداحی و یا اجرای تعزیه، نقطهنظرات خود را بیان میکنند.
گفتهها و واکنشهای حسی آنها دو نتیجه مشخص به همراه دارد. از یکسو میتواند حکم انتقال تجربه داشته باشد و از طرف دیگر باعث خلق فضای معنوی در برنامه میشود. «نوآوری» در برنامهسازی همینجا رقم میخورد که بهجای مداحی و یا گپوگفت مستقیم، فضایی متفاوت در «حسینیه معلی» شکل میگیرد. مخاطبان در این برنامه علاوه بر مداحی، شاهد تعزیه، مقتلخوانی و… هم هستند.
گفتوگوی تنهایی
این برنامه همانطور که از نامش هم پیداست، در فضایی خلوت و بهدور از طراحیهای پیچیده سراغ مهمانانش رفت تا با یک گفتوگوی آرام روایتگر تجربههای همزیستی با امام حسین(ع) باشد. «گفتوگوی تنهایی» ابتدا در ماه رمضان سال ۹۱ پخش شد و با موفقیتی که بهدست آورد بهعنوان ویژهبرنامه محرم هم تولید شد و از اولین برنامههایی بود که خارج از قالب برنامهسازیهای مرسوم مهمانش را بیواسطه مقابل مخاطب قرار میداد.
مداحان و هنرمندانی که در زمینه فرهنگ عاشورا فعالیت داشتند ازجمله مهمانان «گفتوگوی تنهایی» بودند. این برنامه نظرات مهمانان خود را درباره لحظههای تنهایی و احساسات معنویشان در رابطه با امام حسین(ع) روایت میکرد. از نکات قابل توجه این برنامه قابلیتی بود که بهخاطر فضاسازی و ساختارش این امکان را فراهم میکرد تا مخاطبان شبکههای اجتماعی نیز راحتتر پیگیر این برنامه شوند.
چهلچراغ
فصل اول «چهلچراغ» با اجرای محمدرضا شهیدیفرد سال ۹۶ تولید و با موضوع «هنر و امام حسین(ع)» میزبان چهرههای مختلف هنری و فرهنگی شد. این برنامه که از دل جشنواره چهلچراغ بیرون آمد، از همان ابتدا ذهن مخاطبانش را برای پیگیری کنجکاو کرد و توانست به یکی از برنامههای موفق محرم تبدیل شود و باوجود گفتوگومحور بودن مخاطب را راضی نگه داشت.
در این موفقیت شهیدیفرد در مقام مجری، نقش مهمی داشت و از طرفی انتخاب چهرههای شاخص از عرصه فرهنگ و هنر مانند سیدمهدی شجاعی، احمدرضا درویش، حبیب احمدزاده، مهدی فخیمزاده، داوود میرباقری و… روایتهای دلنشینی از این افراد ثبت کرد. با تغییر مجری (مجتبی امینی) و مهمانان از جذابیت برنامه کاسته شد.
هزارداستان
سال ۹۶ برنامه گفتوگومحور دیگری با رویکردی اجتماعی به جمع برنامههای تلویزیونی اضافه شد بهنام «هزارداستان». در این برنامه چهرههای مختلف هنری میزبان مهمانها میشدند. این برنامه بسته به مناسبتها تغییر محتوا میداد و در ماه محرم با موضوع این مناسبت روی آنتن میرفت. در «هزارداستان» افرادی که از پس مشکلات زیادی برآمده بودند و حال خوبی داشتند مقابل چهرههای مطرح سینما و تلویزیون از تجربه خود میگفتند.
