روزنامه هفت صبح، سمانه استاد | ابراهیم پشتکوهی را بیشتر با اجراهایی از جنس رئالیسم جادویی میشناسیم. او در برداشتهای آزاد خود از کتابهای معروفی مانند آخرین انار دنیا یا کمدی الهی نمایشهایش را روی صحنه برده است که فرم در آنها بر محتوا ارجحیت داشته. این کارگردان اما در تجربهای متفاوت اینبار سراغ نمایشی فراتر از رئال رفته و نمایشی در سبک ناتورالیسم را برای مخاطب آماده کرده است. نمایش «هملت پشتکوهی» پیش از اجرا در تئاترشهر در شهر بندرعباس به روی صحنه رفته بود و در تهران نیز مورد استقبال قرار گرفته است.
«هملت پشتکوهی» شاید از منظر تم شباهتی به نمایشنامه هملت داشته باشد، اما در اجرا هیچ اثری از شخصیتهای شکسپیر نیست. نمایش در بندرعباس دهه شصت شمسی و در خانهای پرجمعیت میگذرد. پدر خانواده همسر دومی را اختیار کرده و او را به زندگی همسر اولش آورده است. زن دوم به همراه زن اول و بچههای زن اول در یک خانه زندگی میکنند. زندگی این خانواده در شرایط مالی سختی بهسر میبرد.
داستان با ورود دختر خانواده شروع میشود. او بدون همسر و پسرش به خانه پدر آمده و اعلام میکند که پسرش در بیمارستان بستری است و پول زیادی برای درمان او نیاز دارد. نیاز دختر به این پول باعث تکاپوی زیادی در خانه میشود. داستان با مشخصههای دهه شصت روایت میشود، با سریال اوشین، تلویزیون سیاه و سفید، نداری و فقر، خانواده پرجمعیت، با تضادهای اخلاقی اعضای خانواده و خندهها و غمهای این دوران.
پشتکوهی به خوبی موفق شده است با شخصیتپردازیها و طراحی صحنه فضای آن زمان را به ببینده منتقل کند. صحنه نمایش او هیچ تفاوتی با واقعیت ندارد، اجزای صحنه مو به مو طراحی شده و کاملا فضایی ناتورالیستی ساخته است. بازیها نیز از همین جنس است، بازیهای واقعی بدون غلوهای تئاتری. اما آنچه در مورد این نمایش قابل ذکر است تعدد اتفاقاتی است که در نمایش میافتد. برای هر شخصیت در این نمایش بیش از یک قصه در نظر گرفته شده است که بهنظر میرسد بعضی از این قصهها اضافه هستند.
اینکه سعی شده روایت در دهه شصت بیان شود نباید به این معنی باشد که تمامی اتفاقات مرتبط با این دوره تنها در یک ساعت و نیم رخ بدهد. مخاطب با انبوهی از اتفاقات روبهرو میشود و رازهای زیادی در همین یک ساعت و نیم نمایشی که برابر زمان واقعی است رو میشود. این حجم از رازهای پیاپی از ضربه نهایی کار که مرتبط به پدر است کم میکند و باعث میشود مخاطب از این ضربه دیگر شگفتزده نشود.
پشتکوهی درباره انتخاب چنین نامی برای این نمایش گفته است که اگر قرار بود هملت در زمانه فعلی نوشته شود چیزی شبیه همین نمایش میشد. او همچنین درباره انتخاب دهه شصت بهعنوان بستری برای این رویدادها بیان کرده است که تنها در دهه شصت میشد این تعدد و تضاد آرا را دید. در این نمایش یکی از پسران خانواده تحصیلکرده و حزبالهی است. پسر دیگر خانواده پسر کف کوچه و دیگری عرقخور است.
دختر زندگی نرمالی ندارد، از عشقش جدا شده و بهزور خانواده زن و مردی ثروتمند شده که ثروتش را در قمار از دست داده است و این تضاد آرا همان چیزی است که مدنظر کارگردان اثر بوده. در این نمایش از تعدد لهجه نیز استفاده زیادی شده. از بندری گرفته تا کرمانی و یزدی که به لذت بردن مخاطب نیز ختم میشود. نمایش «هملت پشتکوهی» تجربهای متفاوت از کارگردان این اثر است که به تجربهای متفاوت برای مخاطب نیز تبدیل خواهد شد.
نویسنده و کارگردان: ابراهیم پشتکوهی
بازیگران: مهدی عطایی دریایی / مجید کشاورز/ گاتا عابدی / افسانه برزهکار/ یاسمن صیاد دقتکار/ غزل لوری/ سعید سلیمی
محمد جامه شورانی
مکان و زمان اجرا: تئاترشهر / ساعت ۲۰:۱۵
