روزنامه هفت صبح | فیلم سینمایی قهرمان ساخته اصغر فرهادی سه روز بعد از اکران در سینماهای ایران با استقبال خوب مخاطبان مواجه شده و فروش آن از مرز ۲ میلیارد تومان گذشته است. این نکته را البته بگوییم که در روزهای قبل بحثهایی در جریان بود که دقیقا نقطه مقابل این آمار قرار میگرفت و از فروش ناامیدکننده این فیلم خبر میداد.به هرحال الان پخشکننده فیلم گفته فروش «قهرمان» با توجه به شرایط کرونایی بیشتر از حد توقع ما بود.
حدود ۱۰ روز پیش هم مشخص شد که این فیلم نماینده ایران در مراسم اسکار است. موفقیتهای اثر اخیر اصغر فرهادی از طرفی همزمان شده با طعنه و نیشگونهای سیاسی فعالان ضد انقلاب خارج از کشور. حدودا از سه ماه پیش همزمان با اکران فیلم قهرمان در جشنواره کن، بعضی فعالان رسانهای خارج از کشور به صورت سیستماتیک و هماهنگ هجمه علیه اصغر فرهادی را کلید زدند.
این کارگردان البته در داخل ایران هم از تیغ انتقاد بعضی فعالان اصولگرا مصون نبود. با این حال قهرمان و فرهادی بیاعتنا به این حواشی مسیر خود را ادامه داده و اکران فیلم او هم بازتاب وسیعی در فضای مجازی داشته است. بعضی واکنشها به نمایش این فیلم در سینماهای ایران را در ادامه میخوانید با این توضیح که اکران جهانی این فیلم به حدود دو ماه دیگر موکول شده است.
دیدگاه متناقض رسانههای اصولگرا
رسانههای اصولگرا تا الان نشان دادند دیدگاه یکدست و مشابهی در مورد اثر تازه اصغر فرهادی ندارند.به نظر میرسد حملات فعالان خارج از کشور به فرهادی موضعگیری آنها را هم تحتالشعاع قرار داده است. به طور مثال خبرگزاری فارس که به سبک سایر رسانههای اصولگرا از قدیم منتقد سینمای فرهادی بود، حالا یک نقد مثبت و نسبتا تحسینآمیز در مورد قهرمان منتشر کرده.
در بخشهایی از این یادداشت آمده: «کارگردان «قهرمان»، میخواهد بگوید رفتار و واکنش انسان در واقعیت با فضای مجازی گره خورده است و اگر بخواهد زندگی خود را بر مدار آن تنظیم کند، در دامی میافتد که خلاصی ندارد؛ مگر اینکه مانند قهرمان قصهاش بالاخره یک جا زیر میز بزند و برای خودش زندگی کند… فیلمنامه قهرمان نسبت به اثر قبلی فرهادی یعنی فروشنده، منسجمتر و دارای حفرههای کمتری است… برخلاف دیگر آثارش که پایانی باز و اکثراً تلخ دارند، این فیلم پایانی امیدوارکننده دارد و اگر از تماشاچی در پایان فیلم پرسیده شود که آیا «قهرمان جدیدی متولد خواهد شد؟» احتمالاً پاسخ مثبت بدهد.»
برای گروه دیگری از رسانههای اصولگرا اما همچنان شرایط نسبت به دوران اکران «فروشنده» تغییری نکرده و بدبینی نسبت به فرهادی ادامه دارد. به طور مثال روزنامه اصولگرای فرهیختگان ارگان دانشگاه آزاد در مورد فیلم «قهرمان» نوشته:«اصغر فرهادی تلاش داشت تا مثل همیشه با یک محافظهکاری تمامعیار و همان میانهروی ظریف و مینیمال مخصوص به خودش، جوری صحبت کند که نه سیخ بسوزد نه کباب.»
روزنامه وطنامروز هم موضع مشابهی درباره این فیلم داشته و نوشته: «تازهترین فیلم اصغر فرهادی یک عقبگرد سینمایی است. آنطور که در برخی نقدها به «قهرمان»، از عنوان تلهفیلم برای آن استفاده شده است، به نظر میرسد این فیلم در کارنامه سینمایی او پیشرفتی به حساب نخواهد آمد… فیلمنامه دارای نقاط اشکال جدی است. سکوت فیلمنامه درباره برخی شخصیتها که اتفاقا باید دارای کنش در فضای قصه باشند، سوالبرانگیز است.
سوءاستفاده از شخصیت پسربچه دارای لکنت زبان، برای پر کردن خلأ عاطفی فیلم، به خاطر نقص فیلمنامه اتفاق میافتد… اگر پروژهای سیاسی- اجتماعی در کار نباشد، یا خلأ فیلمهای مهم در بخش غیرانگلیسی زبان اسکار حس نشود، «قهرمان» شانس بالایی برای دیده شدن در اسکار نخواهد داشت.»
سایت های تخصصی
کافه سینما یکی از سایتهای سینمایی کشور به وضوح که علاقهای به فیلم قهرمان ندارد. به طوری که حجم قابل توجهی از مطالب قابل دسترس در صفحه اول این سایت در نقد و نفی فیلم قهرمان است.در یکی از مطالب منتشر شده در این سایت تاکید شده که بعضی سانسهای این فیلم به حد نصاب نرسیده و در ادامه آمده: «این خبر ناگواری برای سینمای نفتی و انحصاری دچار قهر مخاطبِ کشور است.
با وجود آن که کارگردانِ فیلم قهرمان، اصغر فرهادی، دچار پرسشها و حاشیههای فراوانی در فضای مجازی در ماههای اخیر بوده؛ باز انتظارِ چنین فروشی، آن هم در نخستین روزهای اکرانِ فیلم که بیشتر متعلق بههواداران و تماشاگرانِ منتظرِ اکران، نمیرفت. آن هم در شرایطی که سه روز آخر هفته، بهترین روزهای اکران بهشمار میروند. بهنظر میرسد قهر تماشاگر با این سینما با وجود اکران فیلمی که صاحبان سینما، انتظار فراوانی برای اکرانِ آن میکشیدند؛ ادامه دارد.»
هجوم براندازان به قهرمان
در زمان اکران فیلم قهرمان در جشنواره کن و کنفرانس مطبوعاتی این فیلم بعضی براندازان خارج از کشور هجمهای علیه فرهادی شروع کردند که همچنان هم ادامه دارد. این بار کاربران برانداز تصمیم گرفتند به صورت گروهی به سایت IMDB بروند و به این فیلم امتیاز ضعیف ۱ تا ۳ بدهند. هجوم آنها باعث شد این سایت مرجع سینمایی برای ساعاتی رایگیری فیلم تازه فرهادی را غیرفعال کند.
اما مجددا این سرویس فعال شد. در نتیجه این اقدامات امتیاز IMDB فیلم فرهادی تا ۶٫۵ از ۱۰ سقوط کرده. این در حالی است که قهرمان در سایت Rotten Tomatoes که کاربران عادی قادر به رایدهی فلهای نیستند هیچ نقد منفیای هنوز دریافت نکرده و ۱۰۰ درصد امتیاز را دریافت کرده است یا در سایت metacritic که منتقدان بینالمللی سینمایی قادر به رای دادن در آن هستند به امتیاز خوب ۷۸ از ۱۰۰ دست پیدا کرده است.
یک تفسیر اجتماعی از قهرمان
وبسایت عصر ایران از دریچه مسائل و دغدغههای روز اجتماعی به تفسیر فیلم قهرمان نشسته و با تعابیر به شدت مثبتی از این فیلم تعریف و تمجید کرده. در بخشهایی از این یادداشت آمده: «قهرمان یک آئینه تمام عیار از وضعیت امروز جامعه ایران و حتی فراتر از آن شاید جهان امروز است.
یک بازتاب دقیقِ فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی… قهرمان حکایت یک شخص است که در این وانفسای امروز عمل درستی را انجام میدهد ولی به دلایل مختلف این عمل درست او از جانب اطرافیان و اشخاص مختلف نمایهها و جلوههای مختلفی به خود میگیرد. قهرمان به دور از هرگونه شعارزدگی نقدی بر مناسبات جامعه از رسانه و صداوسیما گرفته تا شبکههای اجتماعی و حتی خیریهها، زندان، فرمانداری یک شهر و … است.
به شکلی درست و در چارچوب چند لایه منطبق با فضای واقعی جامعه و از همه مهمتر با منطق دراماتیک سینمایی. بعد از اتفاقات حاشیهای که در زمان جشنواره کن برای اصغر فرهادی رخ داد به گونهای میتوان گفت سرنوشت اصغر فرهادی در این چند سال فیلمسازی و عکسالعملها به نوعی بسیار همسو با شخصیت اصلی فیلم قهرمان است.» تعداد زیادی نقد سینمایی از سوی منتقدان حرفهای هم منتشر شده که بررسی و بازنشر آنها فرصت جداگانهای میطلبد.
