روزنامه هفت صبح | کلمه بیسکوئیت از ترکیب کلمات لاتین bis و cotusگرفته شده و به معنی نانی است که دوبار پخته شده اما مخترع یا به نوعی کاشف آن رومیها بودند.به این شکل که آنها برای فهمیدن اینکه تنور به اندازه کافی گرم شده یا نه موقع روشن کردنش تکهای خمیر داخل آن میانداختند و بعدا موقع تمیز کردن تنور آن را خارج میکردند.
البته تا سالها یعنی تا وقتی که پای شکر از شرق به غرب باز نشده بود،کسی این تکه خمیر را که معمولا سفتتر از نان بود نمیخورد اما با رسیدن شکر و ذوق استفاده از آن در انواع خوراکیها، کمکم این تکه خمیر هم خوردنی به نظر رسید و به دلیل دیرتر فاسد و بیات شدن حتی محبوبیت هم پیدا کرد.
از همان موقع هم مثل حالا بیسکوئیت راهی بوده برای اینکه شکمهای گرسنه مردم در زمانهایی که هنوز وقت خوردن غذا نرسیده بود سیر شود.سالها طول کشید تا این تکه نانهای زیادی پخته شده که طی قرنها دستور پختشان پیشرفت چشمگیری کرده بود به ایران برسند.تولید بیسکوئیت مدرن در ایران عمر بسیار کوتاهتری دارد و به حدود ۶۵سال پیش بر میگردد.
*** تولد مادر در بهارستان
حوالی سال ۱۳۳۲ آقای تهرانچی و برادرانش کار تولید بیسکوئیت را در کارگاه کوچکی واقع در بهارستان تهران شروع کردند و آنقدر موفق بودند که پنج سال بعد توانستند شرکت تولید بیسکوئیت و نان صنعتی ویتانا را راهاندازی کنند؛ شرکتی که اولین و معروفترین محصولش بیسکوئیت مادر بود.
پس وقتی تولیدکنندگان بیسکوئیت مادر ادعا میکنند که حداقل سه نسل با ایرانیها بودهاند چندان بیراه نمیگویند.این بیسکوئیت در تمام سالهای گذشته نه تنها مزهاش را حفظ کرده بلکه در حفظ شکل و شمایل اولیهاش هم اصرار داده است.سیاستی که به نظر کاملا درست میآید.ویتانا بعدتر به تولید بیسکوئیتهای دیگر هم پرداخت و در زمینه تولید بیسکوئیت کرمدار تا اندازه زیادی موفق بود اما موفقیت بیسکوئیت مادر نه تنها برای ویتانا که برای هیچ شرکت دیگری تکرار نشد.
*** ساقه طلایی دل نازک
بعد از بیسکوئیت مادر بیشترین شهرت در دنیای بیسکوئیتهای ایرانی به ساقه طلایی تعلق دارد، بیسکوئیتی که بارها دستمایه انواع شوخیها قرار گرفته و حتی یکبار ناراحت هم شده است. ساقه طلایی محصول شرکت مینو است و اولین بیسکوئیت سبوسدار ایرانی محسوب میشود. از قضا دلیل تمام شوخیهایی که با این محصول میشد به همین سبوسدار بودن بر میگردد چون خیلیها اعتقاد دارند این ویژگی ساقه طلایی باعث میشود که گلو را خشک کند و به همین دلیل هم در موقعیتهای مختلف هدف شوخی قرار بگیرد.
این شوخیها تا جایی پیش رفت که مدیرعامل گروه صنعتی مینو اعلام کرد با هرکس که علیه ساقه طلایی سیاهنمایی کند برخورد می کنند، البته بخشی از این تهدید به دلیل اتهام کم کردن از وزن ساقه طلایی از سوی شرکت بود اما اشارههایی هم به شوخیهای مردم با این بیسکوئیت داشت.مینو بیسکوئیتهای دیگری هم تولید میکند اما هنوز هیچکدام در محبوبیت و شهرت و فروش به گرد ساقه طلایی هم نرسیدهاند، یعنی اگرچه مردم با این محصول شوخیهای زیادی میکنند اما همانقدر هم دوستش دارند.
*** نیم چاشت فقط گرجی
بعد از ویتانا و مینو،معروفترین تولیدکننده بیسکوئیت در ایران گرجی است.شرکتی که مخصوصا خانوادههای پرجمعیت آشنایی زیادی با آن دارند چون اولین برندی بود که بیسکوئیتهای بزرگ برای مصرف خانواده تولید کرد تا شعار هر خانه یک بسته بیسکوئیت خانواده گرجی به سرعت محقق شود. این بیسکوئیتها که به نیم چاشت معروف بودند در بستههای کوچکتر هم تولید شدند و جای خودشان را در محموله خوراکی بچههای مدرسهای دهه۶۰ و۷۰ باز کردند.
هنوز هم انواع بیسکوئیت گرجی فروش خوبی در بازار دارند اما معلوم نیست دقیقا به چه دلیلی از یک جایی به بعد گرجی قید خلاقیت و تبلیغات را تا اندازه زیادی زد.این برند که مدتی با تولید بیسکوئیت با شکل و شمایل مختلف مثلا بیسکوئیتهای کوچک که شکل حیوانات بودند،خلاقیت زیادی در تولید نشان میداد و در زمینه تبلیغات تلویزیونی هم فعال بود ناگهان کمرنگ شد و حتی تغییر چندانی در بستهبندی محصولاتش هم ایجاد نکرد.
*** جمانه و ستاک مخصوص رژیمدارها
در فرهنگ غذایی ایرانیها و شاید تمام خاورمیانهایها ارزش و محبوبیت جو کمتر از گندم بوده است برای همین محصولاتی که با جو تولید میشدند با استقبال کمتری مواجه شده و بیشتر مشتریهایشان طبقه فقیر جامعه بودند اما چندسالی است که گروههای توسعه بازار محصولات خوراکی مختلف شروع به گوشزد کردن فواید زیاد و مختلف جو به مردم کردند و محصولاتی که بر پایه جو تولید میشوند کم کم جای خودشان را در سبد خرید خانواده ها باز کردهاند.
محصولات دو شرکت جمانه و ستاک از همین دستهاند.این شرکتها ادعا میکنند که با تولید بیسکوئیتهایی بر پایه جو که البته سبوس آن هم سر جای خودش قرار دارد و شکر کمتری هم در آنها به کار رفته به کسانی که میخواهند رژیم غذایی سالمتری داشته باشند و حتی وزن کم کنند کمک میکنند. در نتیجه چند سال است که سالم خورها و رژیمدارها بیشتر از بیسکوئیت دیگری سراغ محصولات رژیمی این دو برند میروند.
