روزنامه هفت صبح | با گذشت هشتماه از انتشار کتاب «ایران مدرن» فرح دیبا که در آن به گنجینه موزه هنرهای معاصر پرداخته شده، سرانجام نهادهای داخل کشور، موضع خود را نسبت به آن اعلام کردند. هادی مظفری، مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز گذشته (دوشنبه ۳۱تیر) در نشست خبری مرمت موزه هنرهای معاصر تهران، از دلایل تاخیر در مرمت و بازسازی این مجموعه گفت.
او در ادامه درباره پیگیری حقوقی کتابی که درباره آثار گنجینه موزه توسط فرح پهلوی به چاپ رسیده بود، توضیح داد: «بعد از چاپ کتاب «ایران مدرن»، این کتاب مورد پیگرد قرار گرفت و محتویات کتاب بررسی و ترجمه شد و در اختیار وکلای وزارتخانه قرار گرفت و همچنین موضوع با وکلای خارج از کشور مطرح شد. بسته به کنوانسیونهایی که ایران امضا کرده است و همچنین تلاش دوستان حقوق بینالملل، آن را پیگیری خواهیم کرد.»
احسان آقایی، مدیر موزه هنرهای معاصر تهران نیز درباره این کتاب گفت: «تصاویر موجود در این کتاب بسیار کیفیت پایینی دارند و در مجموع یکی از ضعیفترین کتابهای هنری موجود در بازار و همچنین سیاسی است. در واقع این کتاب مستمسکی برای معرفی خاندان پهلوی قرار گرفته است.» اما این کتاب چیست که این واکنشها را در ایران در پی داشته است؟ ۱۴آذر سال گذشته خبرگزاری مهر در گزارشی با عنوان «بازهم تلاش خاندان پهلوی برای مصادره گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران» نوشت: «موزه هنرهای معاصر تهران این روزها با خبر انتشار کتاب «ایران مدرن، ملکه هنر» توسط انتشارات اسولاین در نیویورک، بر سر زبانها افتاده است. این کتاب حاصل تحقیق ویولا ریخل بولوت و آماندا دارلینگ، نویسنده و پژوهشگر از بنیاد آرت ادوایزری است که با پشتیبانی فرح دیبا منتشر شده و به گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران و جامعترین و بزرگترین کلکسیون آثار هنری مدرن دنیای غرب اختصاص دارد.
این کتاب در نیویورک، لسآنجلس و لندن رونمایی شده است و به قیمت ۸۴۵دلار فروخته میشود. نکتهای که با انتشار این کتاب به ذهن متبادر میشود این است که مدارک و اطلاعات منتشرشده از چه طریقی به دست مولفان رسیده است و با توجه به اینکه انتشار چنین کتابی بدون مجوز موزه هنرهای معاصر تهران، قابل پیگرد قانونی است چطور این انتشارات آمریکایی دست به چنین کاری زده است، زیرا آنها موظف به قواعد کنوانسیون بِرن هستند. کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری، معاهدهای است که اکثر کشورهای جهان آن را امضا کردهاند که براساس آن آثار پدیدآورندگان کشورهای امضاکننده را همچون آثار پدیدآورندگان تبعه خود مورد حمایت کپیرایت قرار میدهد.»
در ادامه این گزارش آمده است که این کتاب درحالی منتشر میشود که در داخل کشور هنوز اطلاعات دقیق و منسجمی از آثار گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران در دست نیست و این موضوع به دفعات مورد مناقشه بوده است. مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره دو نویسنده این کتاب و اینکه آیا به ایران سفر کرده و مجوزی برای جمعآوری مدارک داشتهاند، پیشتر گفته بود: «هیچ نویسندهای قراردادی در این زمینه با موزه هنرهای معاصر تهران نداشته است. حدس ما این است که اطلاعات و مدارکی که در این کتاب استفاده شده است، از اطلاعات آرشیوی است یا اطلاعاتی که از طریق بنیادهای هنرمندان خارجی مثل بنیاد جکسون پولاک در اختیارشان قرار گرفته است.»
