ناهار چی درست کنیم؟ با این غذاهای معروف لرستانی سفرهتان را رنگین کنید
غذاهای هر استان نمادی از فرهنگ و آداب و رسوم مردم آن است. هر شهر هم تنوع و فرهنگ غذایی خاص خود را دارد. در میان استانها، لرستان به غذاهای محلی و لذیذ معروف است. غذاهای سنتی این خطه نیزطعمی اصیل دارد که البته معروفهای آن در دیگر شهرها نیز پخت و سرو میشود.
استان لرستان که به سرزمین آبشارهای خروشان شهرت دارد، یکی از زیباترین و سرسبزترین مناطق کشورمان به حساب می آید. از آنجایی که این دیار دارای آب و هوای مدیترانه ای و چهار فصل می باشد، بهترین محصولات کشاورزی و دامی در آن کشت و پرورش داده می شوند. مردم خوش ذوق لرستان این مواد غذایی را با هنر و سلیقه خود در هم می آمیزند و شگفت انگیزترین طعم ها را در کنج مطبخ های خود خلق می کنند.
به همین دلیل این سرزمین همیشه سرسبز با توسعه پتانسیل های گردشگری، در سالهای اخیر به یکی از مقاصد برتر شکم گردی در ایران تبدیل شده است. به همین بهانه در ادامه قصد داریم شما را با غذاهای محلی لرستان آشنا کنیم.
غذاهای معروف و خوشمزه لرستان؛ از قلیه ترش تا شامی کوو
لرستان یکی از استانهای غنی از نظر فرهنگ غذایی است و غذاهای محلی آن با استفاده از مواد اولیه ساده، طعم و عطر خاصی دارند. بسیاری از غذاهای سنتی این منطقه نسلبهنسل منتقل شدهاند و هنوز هم در خانهها و مناسبتهای مختلف طبخ میشوند. اگر نمیدانید برای ناهار چه غذایی درست کنید، آشنایی با غذاهای معروف لرستان میتواند انتخابهای جذابی پیش روی شما قرار دهد.
۱. خورش قلیه ترش؛ خورش اصیل لرستانی
قلیه ترش یکی از غذاهای سنتی و محبوب لرستان است که در میان مردم محلی با نام «کلیه ترش» نیز شناخته میشود. برخلاف نام آن، این غذا شباهتی به قلیه ماهی ندارد و ماده اصلی آن معمولاً گوشت قرمز است. البته میتوان آن را با گوشت مرغ نیز تهیه کرد.
مواد اصلی: گوشت گوسفندی، سیبزمینی، پیاز، رب انار یا تمر هندی، رب گوجهفرنگی و ادویه.
طرز تهیه: ابتدا پیاز خردشده را تفت دهید و گوشت را به همراه ادویه به آن اضافه کنید. پس از تغییر رنگ گوشت، رب را افزوده و کمی تفت دهید. سپس آب جوش را اضافه کنید و اجازه دهید گوشت با حرارت ملایم بپزد. تمر هندی را نیز در آب ولرم خیس کرده، عصاره آن را از صافی رد کنید و در ادامه به خورش بیفزایید. در پایان سیبزمینیهای خردشده را اضافه کنید تا همراه خورش بپزند.
۲. آش ترخینه؛ آش سنتی و محبوب لرستان
آش ترخینه یکی از غذاهای قدیمی و پرطرفدار لرستان است که با ترخینه دوغ، حبوبات، سبزی آش و کشک تهیه میشود. این آش بهویژه در روزهای سرد سال و مناسبتهای مختلف جایگاه ویژهای در سفره مردم لرستان دارد.
مواد اصلی: ترخینه دوغ، نخود، عدس، لوبیا چیتی، سبزی آش، کشک، پیاز، سیر، نعناع خشک و ادویه.
طرز تهیه: حبوبات را که از قبل خیس کردهاید بپزید. ترخینه را نیز جداگانه در آب قرار دهید تا نرم شود، سپس به حبوبات اضافه کنید. پیاز، سیر و نعناع خشک را با ادویه تفت دهید و پس از اضافه کردن سبزی آش، این ترکیب را داخل قابلمه بریزید. در مرحله پایانی کشک را اضافه کنید و اجازه دهید آش روی حرارت ملایم کاملاً جا بیفتد.
۳. گوله ریزه؛ خوراک خوشمزه و سریع لرستانی
گوله ریزه یکی از غذاهای سنتی لرستان است که با گوشت چرخکرده تهیه میشود و معمولاً همراه با نان سرو میشود. این غذا به دلیل زمان آمادهسازی نسبتاً کوتاه، گزینه مناسبی برای یک وعده غذای خانگی است.
مواد اصلی: گوشت چرخکرده، برنج نیمدانه، آرد گندم یا آرد سوخاری، سیبزمینی، پیاز، رب گوجهفرنگی و ادویه.
طرز تهیه: گوشت چرخکرده را با برنج نیمدانه و آرد مخلوط و به شکل گلولههای کوچک درآورید. رب گوجهفرنگی و ادویه را در روغن تفت دهید و مقداری آب به آن اضافه کنید. سپس گلولههای گوشتی را به آرامی داخل سس قرار دهید و سیبزمینیهای خردشده را نیز اضافه کنید. غذا را روی حرارت ملایم بپزید تا گوشت و سیبزمینی کاملاً آماده شوند.
۴. خورش سیبدرختی؛ طعمی متفاوت از لرستان
خورش سیبدرختی یکی دیگر از غذاهای سنتی لرستان است که ترکیبی متفاوت از طعم شیرین و ترش دارد. استفاده از سیب، شیره انگور و سرکه در کنار گوشت، طعمی خاص به این خورش میدهد.
مواد اصلی: گوشت ران گوسفندی، سیبدرختی، پیاز، شیره انگور، سرکه، نشاسته ذرت، برگ بو و ادویه.
طرز تهیه: گوشت را همراه با پیاز و برگ بو تفت دهید و با مقداری آب بپزید. پس از نرم شدن گوشت، برگ بو و پیاز را خارج کنید. سیبها را برش زده و به گوشت اضافه کنید. شیره انگور و سرکه را با پیازداغ مخلوط کرده و داخل خورش بریزید. در پایان، نشاسته ذرت را با کمی آب سرد حل کرده و به خورش اضافه کنید تا قوام مناسبی پیدا کند.
۵. چزنک رغو؛ نان سنتی و خوشعطر لرستان
چزنک رغو یکی از نانهای سنتی لرستان است که بهطور سنتی روی ساج یا اجاق هیزمی پخته میشود. این نان را میتوان در خانه نیز روی تابه یا اجاق تهیه کرد و با روغن حیوانی، شیره انگور یا خاک قند سرو کرد.
مواد اصلی: آرد، آب، نمک، زیره، رازیانه، روغن حیوانی و شیره انگور.
طرز تهیه: آرد و نمک را با آب مخلوط کنید تا خمیری نرم شکل بگیرد. خمیر را روی سطح گرم ساج یا تابه پهن کنید و اجازه دهید هر دو طرف آن کاملاً بپزد. پس از آماده شدن، روی نان مقداری روغن حیوانی بریزید و آن را با شیره انگور یا خاک قند سرو کنید.
۶. چلوگوشت یا زیربرنجی؛ غذای مجلسی خرمآباد
چلوگوشت که در لرستان با نام «زیربرنجی» نیز شناخته میشود، از غذاهای سنتی و مجلسی خرمآباد است و معمولاً در مراسم و مهمانیهای مهم سرو میشود.
مواد اصلی: برنج، گوشت، پیاز، زعفران، زرشک و ادویه.
طرز تهیه: گوشت را همراه با پیاز و ادویه بهخوبی بپزید تا نرم و خوشطعم شود. برنج را نیز به صورت چلو آماده کنید. هنگام سرو، برنج را داخل سینی یا مجمع بزرگ بریزید، گوشت را در مرکز آن قرار دهید و روی گوشت را با برنج بپوشانید. در پایان میتوانید غذا را با زعفران و زرشک تزئین کنید.
۷. جگروز؛ کباب متفاوت لرستانی
جگروز یکی از غذاهای محلی و محبوب لرستان است که ماده اصلی آن جگر گوسفندی است. جگر پس از آمادهسازی به سیخ کشیده شده و روی آتش کباب میشود.
مواد اصلی: جگر، نمک، لیمو و گوجهفرنگی.
طرز تهیه: جگر را به اندازه مناسب برش بزنید و پس از مزهدار کردن، به سیخ بکشید. سپس آن را روی حرارت مناسب کباب کنید. گوجهفرنگی کبابی و کمی آبلیموی تازه میتواند در کنار جگروز طعم آن را کاملتر کند.
۸. دنده کباب لرستان؛ کبابی اصیل و پرطرفدار
دنده کباب که در گویش محلی «دنه کواو» نامیده میشود، یکی از غذاهای محبوب لرستان است. نوع برش گوشت و روش پخت، این کباب را از نمونههای مشابه در سایر مناطق متمایز میکند.
مواد اصلی: گوشت دنده، پیاز، ادویه و مواد مخصوص تهیه سس.
طرز تهیه: دندهها را با ادویه و مواد موردنظر مزهدار کنید و سپس به روش سنتی روی حرارت مناسب کباب کنید. سس مخصوص و غلیظ این غذا نیز در کنار دنده سرو میشود و طعم آن را کامل میکند.
۹. آش ورکواز؛ آش سنتی بروجرد
آش ورکواز یکی از غذاهای محلی و قدیمی منطقه بروجرد است که با سبزی خودرو و بومی ورکواز تهیه میشود. این آش به دلیل استفاده از مواد اولیه محلی، طعم متفاوتی نسبت به آشهای معمول دارد.
مواد اصلی: سبزی ورکواز، حبوبات، برنج یا غلات، پیاز، ادویه و سبزیهای معطر.
طرز تهیه: حبوبات را پس از خیساندن بپزید و سپس سبزی ورکواز و سایر مواد را به آن اضافه کنید. در ادامه پیازداغ و ادویه را افزوده و اجازه دهید آش روی حرارت ملایم بپزد و غلیظ شود.
۱۰. آش برتله؛ غذای ساده و سنتی
آش برتله یکی از غذاهای ساده و سنتی لرستان است که بیشتر در برخی مراسم و مناسبتهای مذهبی تهیه میشود. این غذا با مواد اولیه محدودی آماده میشود و طرز تهیه نسبتاً سادهای دارد.
مواد اصلی: شیر، گندم و نمک.
طرز تهیه: گندم را آماده کرده و همراه با شیر روی حرارت ملایم بپزید تا کاملاً نرم شود. در پایان مقدار مناسبی نمک اضافه کنید و اجازه دهید آش به قوام مطلوب برسد.
۱۱. آش شله ماش؛ غذایی مقوی و خوشطعم
آش شله ماش یکی دیگر از آشهای سنتی لرستان است که میتواند بهعنوان پیشغذا یا یک وعده غذایی کامل سرو شود. ترکیب ماش، حبوبات و برنج، این آش را به غذایی سیرکننده تبدیل میکند.
مواد اصلی: ماش، برنج، عدس، لوبیا چیتی، آبگوشت، پیاز، نعناع، زعفران و ادویه.
طرز تهیه: حبوبات و ماش را پس از خیساندن بپزید و برنج را به آن اضافه کنید. پس از نرم شدن مواد، آبگوشت و ادویه را بیفزایید. در پایان با پیازداغ، نعناعداغ و زعفران آش را طعمدار و تزئین کنید.
۱۲. آش بادمجان؛ غذای سنتی بروجرد
آش بادمجان از غذاهای محلی بروجرد است که ترکیبی از گوشت، حبوبات، بلغور و بادمجان دارد. این آش میتواند بهعنوان یک وعده غذایی کامل و سیرکننده سرو شود.
مواد اصلی: بادمجان، گوشت، نخود، لوبیا سفید، لوبیا قرمز، بلغور گندم، پیاز، سیر و نعناع خشک.
طرز تهیه: حبوبات را از قبل خیس کرده و بپزید. سپس بلغور و گوشت را اضافه کنید و اجازه دهید مواد بهخوبی نرم شوند. بادمجانهای آمادهشده را همراه با پیاز و سیر به آش اضافه کنید و در نهایت با نعناعداغ آن را سرو کنید.
۱۳. سغدو؛ دلمه سنتی لرستان
سغدو یا دلمه سیرابشیردان یکی از غذاهای سنتی لرستان است که با ترکیبی از برنج و مواد معطر تهیه میشود. این غذای محلی روش پخت متفاوتی دارد و از غذاهای خاص آشپزی لرستان به شمار میرود.
مواد اصلی: سیرابی یا شیردان، برنج، آلو بخارا، گردو، روغن و ادویه.
طرز تهیه: برنج را با گردو، آلو و ادویه مخلوط کنید و داخل سیرابشیردان آمادهشده قرار دهید. سپس قسمت باز آن را بهخوبی ببندید و همراه با آب و ادویه روی حرارت ملایم قرار دهید تا کاملاً پخته و نرم شود.
۱۴. شامی کوو؛ شامی ترش خرمآبادی
شامی کوو یکی از غذاهای محلی و شناختهشده خرمآباد است که شباهت زیادی به شامیهای معمول دارد، اما تفاوت اصلی آن در سس مخصوص غذاست. استفاده از رب انار، طعمی ترش و متفاوت به این شامی میدهد.
مواد اصلی: گوشت چرخکرده، حبوبات یا مواد مخصوص شامی، پیاز، تخممرغ، ادویه و رب انار.
طرز تهیه: مایه شامی را آماده کرده و به شکلهای دلخواه درآورید، سپس شامیها را در روغن سرخ کنید. برای تهیه سس، رب انار را با پیاز و ادویه ترکیب کرده و کمی آب به آن اضافه کنید. شامیهای سرخشده را داخل سس قرار دهید و اجازه دهید با حرارت ملایم طعم مواد به خورد یکدیگر برود.
